Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2015

Τα απλά και ταπεινά, στα κεφαλαία και τα μικρά.

Είναι μια αλήθεια της γραμματικής που κανείς δεν την αμφισβητεί πια.  Tην πρόταση την αρχίζουμε με κεφαλαίο.  Οι Άγγλοι που είναι να πεις πιο φαντασμένοι λόγω της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας, γράφουν το εγώ πάντα με κεφαλαίο.. I,  δηλαδή..αλλά είναι τόσο μόνο..
Ίσως επειδή είναι ένα μοναχό γράμμα να θέλουν να το τονίσουν με αυτόν τον τρόπο. Ποτέ δεν έμαθα ακριβώς το γιατί, παρόλα αυτά, η λέξη εγώ, είναι με κεφαλαία σε μια πρόταση με λέξεις από μικρά, και αυτό  φαντάζει κάπως  παράταιρο αν το σκεφτείς λίγο πιο φιλοσοφικά.

Γράφουμε το πρώτο γράμμα των κύριων ονομάτων με κεφαλαίο, και αυτό είναι όλο, είτε στα Αγγλικά είτε στα Ελληνικά.
Είτε δηλ, James, πεις, είτε, Bαγγέλης, το ίδιο θα αρχίσουν και σε ένα μικρό θα τελειώσουν.

Τα κεφαλαία γράμματα εκτός των κανόνων της γραμματικής είναι αντί δυνατής φωνής, δηλ, αν θέλεις να δηλώσεις κάτι που ο αναγνώστης δεν θα καταλάβει εύκολα την σημασία που θέλεις να δώσεις. Έτσι τα έντονα συναισθήματα που δηλώνουν από  αγανάκτηση, μέχρι και θαυμασμό καμιά φορά τα εκφράζουμε με κεφαλαία σε προσωπικά η λογοτεχνικά κείμενα και ποτέ σε σχολικά η επίσημα.
Για παράδειγμα..

"ΘΑ ΜΑΖΕΨΕΙΣ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΣΟΥ!!!" είπε η μαμά μου και βρόντηξε πίσω της την πόρτα.

"ΤΙ ΥΠΕΡΟΧΟ ΦΟΡΕΜΑ!!" προσπάθησε να με ρίξει η κόρη μου κολλώντας στην βιτρίνα πριν την σύρω σχεδόν με την βία μέχρι το αυτοκίνητο...

Όποτε πρέπει να εξηγήσω στην τάξη την σημασία των απλών σημείων στίξεως όπως και το πως γράφουμε τις προτάσεις, τα κεφαλαία και τα μικρά, πάντα θυμάμαι τον φιλόλογο που είχαμε στην τρίτη Γυμνασίου. Ήταν και Λυκειάρχης τότε στο παλιό μας σχολείο που ήταν Γυμνάσιο και Λύκειο μαζί.

Γυρνούσε το κομπολόι στα χέρια του, τα άσπρα του μαλλιά έλαμπαν στον ήλιο που περνούσε από τις κουρτίνες και μας έλεγε ξανά και ξανά να κάνουμε ανάγνωση και να ακολουθούμε το κείμενο..γιατί το κείμενο..
"κείτεται, δηλαδή βρίσκεται ξαπλωμένο , και περιμένει εμάς να το διαβάσουμε σωστά για να ζωντανέψει, να βγάλει τα νοήματα του και να επικοινωνήσει με τον αναγνώστη"

Την λέω καμιά φορά αυτή την ιστορία στα παιδιά, και άλλοτε πάλι χαμογελώ μόνη μου γιατί βλέπω στα γραπτά κρυφά αισθήματα καρφιτσωμένα ανάμεσα στα κεφαλαία και τα μικρά, στα κόμματα και στις τελείες.


Ορθογραφία


Γράφονται με Κεφαλαίο Γράμμα

  Έκφραση-Έκθεση
  Βιβλία
  Δημοσιεύσεις
  Ορθογραφία
  Σύγχρονο Λεξιλόγιο
  Λογική
  Ρητορική
  Download

Στην αριστερή πλευρά της σελίδας, παρουσιάζονται τα ονόματα που γράφουμε με ΚΕΦΑΛΑΙΟ το πρώτο γράμμα.
Στη δεξιά πλευρά της σελίδας, μέσα στο περίγραμμα, παρουσιάζονται τα ονόματα που γράφονται με μικρό (πεζό)
το πρώτο τους γράμμα.

Γράφουμε με Κεφαλαίο το πρώτο γράμμα:


1. Τα ονόματα ανθρώπων
Πέτρος, Αντώνης, Γιώργος, Ελένη,
Ειρήνη, Μαρία, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Σωκράτης
.






2. Τα ονόματα χωρών, εθνών, ιδιαίτερων πατρίδων:

Έλληνας, Ελλάδα, Έλληνες Βολιώτες, Μεσολογγίτες,,  Ροδίτες, Ιταλοί, Ιταλία, Γάλλοι.






3. Τα ονόματα πόλεων:

Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Πειραιάς.




4. Τα ονόματα συνοικιών και γεωγραφικών τοποθεσιών (ακόμη και όταν περιέχουν περισσότερες από μία λέξεις):
Ακρόπολη, Πατήσια, Ζωγράφου, Κυψέλη, Λυκαβηττός, Νέα Σμύρνη, Άνω Νέα Σμύρνη, Άνω Ηλιούπολη.


5. Τα ονόματα δρόμων (οδών) και η λέξη «Οδός»:
οδός Σταδίου, οδός Πατησίων.

Όταν όμως η λέξη οδός βρίσκεται ΜΕΤΑ ΑΠΟ το όνομα, τότε γράφεται με κεφαλαίο:Ιερά Οδός, Εγνατία Οδός.

6. Τα ονόματα πλατειών:
Η Ομόνοια, η πλατεία Ομονοίας, πλατεία Συντριβανίου, πλατεία Συντάγματος.

Γεωγραφικά ονόματα
Τα γεωγραφικά ονόματα χωρίζονται σε απλά και σύνθετα.

7. Τα απλά γεωγραφικά ονόματα

Απλό γεωγραφικό όνομα είναι το όνομα ενός βουνού, μιας λίμνης, ενός ποταμού κλπ. Για παράδειγμα, ΑχελώοςΠίνδος.
Ο Όλυμπος είναι το πιο ψηλό βουνό της Ελλάδας, χιόνισε στην Πάρνηθα, κάηκαν πολλά δάση της Πεντέλης, πήγαμε για καφέ στον Λυκαβηττό.

8. Τα σύνθετα γεωγραφικά ονόματα

Σύνθετο γεωγραφικό όνομα είναι το όνομα που συνοδεύεται από έναν γεωγραφικό όρο.
Για παράδειγμα, Κασπία (όνομα) Θάλασσα (γεωγραφικός όρος).


9. Οι λέξεις Άγιος και Όσιος, όταν συνοδεύουν ονόματα μονών, εκκλησιών, τόπων λατρείας.
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου, η Αγία Λαύρα (η μονή), ο Όσιος Λουκάς (η μονή).


10. Οι προσωνυμίες του αγίων:
Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος, Βασίλειος ο Μέγας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος.

11. Οι επωνυμίες εκκλησιών, εκκλησιαστικών θεσμών και ιδρυμάτων:
Η Ανατολική Εκκλησία, η Μητρόπολις της Θεσσαλονίκης, η Εκκλησία της Ρώμης, το Ισλάμ, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Ιερά Σύνοδος.




12. Οι τίτλοι φορέων εκκλησιαστικής εξουσίας:
Ο Μητροπολίτης Νικαίας, ο Έξαρχος του Παναγίου Τάφου, ο Πάπας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης.






13. Οι λέξεις Ήλιος, Γη, Σελήνη, όταν αποτελούν όρους του λεξιλογίου των φυσικών επιστημών:
Η ακτίνα της Γης, η απόσταση της Γης από τη Σελήνη, η κατάκτηση της Σελήνης, η διάμετρος του Ήλιου.




14. Οι ονομασίες των μαθημάτων, των επιστημών και τωντεχνών:
Φυσική, Μαθηματικά, Αρχαία Ελληνικά, Ιστορία, Φιλοσοφία, Αστρονομία, Πολιτική Οικονομία, Μουσική.














15. Οι επωνυμίες των εκπαιδευτικών και των πνευματικών ιδρυμάτων:
Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ακαδημία, Γ΄ Λύκειο Πειραιώς, Σχολή Καλών Τεχνών, Ακαδημία Αθηνών, Γαλλική Ακαδημία,  45ο Γυμνάσιο.
16. Τα ιστορικά γεγονότα, οι ιστορικές περίοδοι και οιόροι με σημαντικό ιστορικό-εθνικό περιεχόμενο:
Μεσαίωνας, Αναγέννηση, Ελληνικός Διαφωτισμός, Μικρασιατική Καταστροφή, Βαλκανικοί Πόλεμοι, Ψυχρός Πόλεμος, Εθνικός Διχασμός, η Χάρτα του Ρήγα.

17. Οι τίτλοι των έργων της λογοτεχνίας και της τέχνης:
η Οδύσσεια του Ομήρου, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του Διονυσίου Σολωμού, η Ασκητική του Νίκου Καζαντζάκη, οι Δαιμονισμένοι του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι κτλ. ΟΠαρθενώνας, το Κρυφό Σχολειό του Γκύζη, η Γκουέρνικα του Πικάσο.

18. Οι τίτλοι βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, κινηματογραφικών έργων:
Ανεμοδαρμένα Ύψη, Ο Ζητιάνος, Έγκλημα και Τιμωρία, Τα Σταφύλια της Οργής, Ζητήματα Νεοελληνικής Γλώσσας.
Τα άρθρα, οι παρατακτικοί σύνδεσμοι και οι προθέσεις έχουν Κεφαλαίο το πρώτο γράμμα, όταν αποτελούν μέρος του τίτλου ενός έργου.
Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις γράφονται με μικρό γράμμα.

19. Αν ο συγγραφέας αναφέρεται όχι απλώς σε ένα πολίτευμα, αλλά στις αξίες που αυτό αντιπροσωπεύει:
Η Δημοκρατία περνά στον καιρό μας δοκιμασία και κρίση.


20. Οι επίσημες ονομασίες των κρατών:
Ελληνική Δημοκρατία, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, Μεγάλη Βρετανία, Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.


21. Οι όροι που αναφέρονται στα επίσημα θεσμικά καιδιοικητικά όργανα μιας χώρας:
Η Κάτω Βουλή, η Βουλή των Λόρδων, η Βουλή των Κοινοτήτων, το Υπουργείο Εμπορίου, ο Άρειος Πάγος, το Συμβούλιο Επικρατείας, ο Δήμος Απολλωνίας.




22. Οι ονομασίες των διεθνών οργανισμών:
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, Ευρωπαϊκή Ένωση, Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

23. Οι επωνυμίες ιδρυμάτων και οργανισμών:
Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος, Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Ολυμπιακή Αεροπορία, Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.

24. Οι επωνυμίες οργανώσεων, ενώσεων και συλλόγων:
Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών, Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός».

25. Οι επωνυμίες των τραπεζών:
Τράπεζα της Ελλάδος, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Χίου, Τράπεζα Πειραιώς, Τράπεζα Κεντρικής Ελλάδος.

26. Οι επωνυμίες αθλητικών ομάδων και συλλόγων:
Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός, Αθλητική Ένωση Κωνσταντινουπόλεως, Πειραϊκός, Πανελλήνιος, Περιστέρι, Άρης, Ηρακλής.

27. Η επίσημη επωνυμία των σωμάτων ασφαλείας, τωντριών Όπλων, καθώς και οι διοικητικές τους διαιρέσεις:
Πολεμική Αεροπορία, Ελληνικός Στρατός, Πολεμικό Ναυτικό, Ομάδα Υποβρύχιων Καταστροφών, Γ΄ Σώμα Στρατού, 64η Πτέρυγα Μάχης, Β΄ Τάγμα Πεζοναυτών, Πυροβολικό, Β΄ Τάγμα Ελικοπτέρων Αεροπορίας Στρατού, Ελληνική Αστυνομία, Πυροσβεστικό Σώμα, Λιμενικό Σώμα.



28. Οι λέξεις που αναφέρονται σε δημόσια αξιώματα και τίτλους, όταν αυτά αναφέρονται με τη θεσμική τους σημασία:
Εξελέγη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Τζώρτζ Κλίντον εξελέγη Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου.




29. Οι επωνυμίες των κομμάτων:
Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, Νέα Δημοκρατία, Δημοκρατικό Κοινωνικό Κίνημα, Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, Δημοκρατικό Κοινωνικό Κίνημα, Συνασπισμός.

30Τα τακτικά αριθμητικά που συνοδεύουν ονόματα προσώπων ή γεγονότων:
Η Ελισάβετ η Α΄, ο Γεώργιος Β΄, ο Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός, ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Powered by MagiCircle

© Άρης Γιαβρής 1998-2010

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Το Ορεινό καταφύγιο της Όχης. Ιστορικά στοιχεία.

  Το ορεινό καταφύγιο της Όχης Αρχική   /  ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ   /  Karystion Blog   /  Το ορεινό καταφύγιο της Όχης   Το ορεινό καταφύγι...