Μετά από την ανακατάληψη της Μοσούλης από τις ιρακινές δυνάμεις και έχοντας χάσει μέσα σε τρία χρόνια το 60% των εδαφών που είχε καταλάβει και το 80% των εσόδων της αναρωτιέται κανείς αν ήρθε το τέλος της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος. Παρ’ όλα αυτά η αστάθεια που προκαλείται από αυτή τη σταδιακή απώλεια ίσως να αποτελεί και το έναυσμα για νέες επεκτάσεις
Γράφει ο Γιάννης Κουτρουμπής
Πριν από λίγες μέρες οι ιρακινές δυνάμεις ανακατέλαβαν τη Μοσούλη, αν και μερικές επαρχίες παραμένουν ακόμα στα χέρια των τζιχαντιστών. Η ανακατάληψη του τεμένους Αλ Νούσρι –ή ό,τι απέμεινε από αυτό–  έχει μεγάλη συμβολική σημασία. Σ’ αυτό το τέμενος ο ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, έκανε την πρώτη και τελευταία, μέχρι σήμερα, δημόσια εμφάνισή του στις 4 Ιουλίου 2014 (ανήμερα της εθνικής εορτής των ΗΠΑ) όταν ανήγγειλε την ίδρυση «χαλιφάτου»  σε Συρία και Ιράκ.
Παρακμή και διαίρεση
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ιρακινού στρατού απομένουν λιγότεροι από 350 μαχητές του Ισλαμικού Κράτους οχυρωμένοι σε μια έκταση της τάξεως του ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου στην παλιά Πόλη. Οι μάχες για την ολοκληρωτική εκκαθάριση της πόλης από τους τζιχαντιστές αναμένεται να ολοκληρωθούν μέσα σε λίγες μέρες, με την πλήρη εξολόθρευσή τους.
Όταν ένα τέτοιο «ψευδοκράτος», όπως το Ισλαμικό Κράτος, βρίσκεται στην παρακμή του, τότε δημιουργούνται όλο και περισσότερες πιθανότητες διαίρεσής του σε μικρότερα κομμάτια με περισσότερες βάσεις, καθώς αυτό θα εκπληρώνει τον σκοπό της επέκτασής τους σε άλλα κράτη. Για να γίνει αντιληπτός ο κίνδυνος που μπορεί να κρύβεται και στην παρούσα κατάσταση θα πρέπει να παρατεθεί η ιστορία της ίδρυσης του «ψευδοκράτους», προκειμένου να δούμε ότι ακόμα και το σημερινό ISIS αποτελείται από πολλές μικρότερες τρομοκρατικές οργανώσεις.
Η «γέννηση» του ISIS
Το 2004, o Αμπού Μουσάμπ αλ Ζαρκάουι ιδρύει την οργάνωση Tevhid Jihad. Αυτή η οργάνωση εντάσσεται στην Αλ Κάιντα του Μπιν Λάντεν και στη συνέχεια μετονομάζεται σε Αλ Κάιντα Μεσοποταμίας. Στις 15 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών συμπεριέλαβε τον Αλ Ζαρκάουι και την οργάνωσή του στη λίστα με τις «ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις» και διέταξε ο «πάγωμα» όλων των περιουσιακών στοιχείων της οργάνωσης στις ΗΠΑ.
Μέχρι τον Μάιο του 2006, ο Αλ Ζαρκάουι ήταν ο νούμερο ένα καταζητούμενος σε Ιορδανία και Ιράκ, καθώς είχε ενορχηστρώσει δεκάδες τρομοκρατικές επιθέσεις στο Ιράκ. Στη συνέχεια, η αμερικανική κυβέρνηση επικήρυξε τον τρομοκράτη με 25 εκατομμύρια δολάρια.
Στις 7 Ιουνίου του 2006, οι Αμερικανοί σκοτώνουν τον Αλ Ζαρκάουι και τη θέση του παίρνει ο Αμπού Χαμζά αλ Μουζαχίρ. Στα τέλη του 2006, ο Αμπού Ομάρ αλ Μπαγκντάντι  –πρώτος ηγέτης της τζιχαντιστικής οργάνωσης–  ανακοινώνει την ίδρυση του ιρακινού Ισλαμικού Κράτους. Μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, αμερικανική επιχείρηση βάζει στο στόχαστρο τον Αμπού Ομάρ αλ Μπαγκντάντι και τον Αμπού Χαμζά αλ Μουζαχίρ. Και τα δύο ηγετικά στελέχη σκοτώνονται στο σπίτι όπου κρύβονταν.
Το έδαφος είναι πλέον πρόσφορο για να κάνει την εμφάνισή του ο Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, ο άνθρωπος που αιματοκύλησε το Ιράκ, τη Συρία, αλλά και ολόκληρο τον πλανήτη. Η ίδρυση του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και Λεβάντε ανακοινώνεται από τον Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι το 2013.
 Τα οικονομικά του Ισλαμικού Κράτους
Το 2013 το Ισλαμικό Κράτος απόκτησε τον έλεγχο της περιοχής Deir Ezzor της Συρίας. Στην κατοχή του, λοιπόν, περνούν οι πετρελαιοπηγές al-Omar, Deiro και al-Tanak. Σταδιακά, οι αιμοδιψείς μαχητές εξαπλώνονται σε Ιράκ και Συρία και το 2014 η οργάνωση κατορθώνει να πάρει τον έλεγχο των πετρελαιοπηγών Ajil και Allas στο Βόρειο Ιράκ. Τα οικονομικά των τζιχαντιστών γνωρίζουν τρομακτική άνθηση.
Στα μέσα του 2015 η τρομοκρατική ομάδα είχε μηνιαία έσοδα 80 εκατομμύρια δολάρια από την παράνομη διακίνηση πετρελαίου. Οι συμμαχικές δυνάμεις αποφασίζουν να κόψουν το… κεφάλι της «λερναίας ύδρας». Ξεκινούν να βομβαρδίζουν τις πετρελαιοπηγές των τζιχαντιστών, με σκοπό να προκαλέσουν οικονομική ασφυξία στην οργάνωση.
Τον Απρίλιο του 2016, έκθεση του IHS αποκαλύπτει ότι η τακτική αυτή αρχίζει να αποφέρει καρπούς. Τα έσοδα του Ισλαμικού Κράτους έχουν μειωθεί κατά 30% και η ηγεσία έχει αρχίσει να αναζητά και άλλους πόρους εσόδων. Εκτός από το πετρέλαιο, οι φανατικοί ισλαμιστές γέμιζαν τα δημόσια ταμεία και με τους υποχρεωτικούς θρησκευτικούς φόρους που είχε επιβάλλει, Ζακάτ όπως ονομάζονται αυτοί οι φόροι, πληρώνουν πλέον όλοι.
Είτε είναι επιχειρηματίες, είτε καταστηματάρχες, είτε οδοκαθαριστές. Το 2016 το Ισλαμικό Κράτος ήλεγχε το ένα τρίτο του Ιράκ και σχεδόν τη μισή Συρία κι έτσι το ποσό που συγκεντρωνόταν από τον υποχρεωτικό θρησκευτικό φόρο  –ο οποίος ξεκίνησε από την εποχή του προφήτη Μωάμεθ–  ήταν σημαντικό.
Νέος χαλίφης ο Ομπαΐντι
Από ό,τι φαίνεται η σήψη του Ισλαμικού Κράτους επηρεάζει πλέον και το ζήτημα του νέου χαλίφη. Αφού επιβεβαιώθηκε ο θάνατος του Αλ Μπαγκντάντι, προκλήθηκαν τριγμοί στις τάξεις των τζιχαντιστών. Μάλιστα την Τρίτη ο «αντιδήμαρχος» της επαρχίας Χαουίτζα στο Ιράκ, για λογαριασμό των τζιχαντιστών, και υψηλά ιστάμενος πολεμικός διοικητής Αμπού Χαϊτάμ αλ Ομπαΐντι αυτοανακηρύχθηκε χαλίφης στη θέση του χαλίφη και μαζί με εκατοντάδες πιστούς ετοιμάζεται για νέες αιματηρές επιθέσεις.
Ο «μισθός» των τρομοκρατών
Όσο απίθανο και αν φαίνεται το Ισλαμικό Κράτος έχει και έσοδα και δίνει και μισθούς στους «πιστούς» του. Το ότι παίρνουν μισθό το αποκαλύπτει έγγραφο που ήρθε πρόσφατα στη δημοσιότητα. Μάλιστα οι πληρωμές διαφέρουν ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση των μαχητών του ISIS, καθώς και με βάση τα ανήλικα τέκνα του καθενός. Οι απλοί στρατιώτες παίρνουν και τον χαμηλότερο μισθό, περίπου 72 δολάρια μηνιαίως ή αλλιώς 95 χιλιάδες δηνάρια Ιράκ. Αντίθετα, κάποιος με το όνομα Αμπού Τζάνα, γεννηθείς το 1991, παντρεμένος και πατέρας τριών παιδιών, λαμβάνει 184 δολάρια. Άλλος καταγεγραμμένος, με το όνομα Αμπού Νάσερ, γεννηθείς το 1962, παντρεμένος και πατέρας έξι παιδιών, λαμβάνει 256 δολάρια.
Το ύψος της αμοιβής διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες. Γενικά οι μισθοί αυξάνονται ανάλογα με τον αριθμό των συζύγων αλλά και των τέκνων, ενώ δεν ξεπερνούν τα 300 δολάρια μηνιαίως.
Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της τρομοκρατικής οργάνωσης λαμβάνουν όχι μόνο τη μηνιαία τους αμοιβή, αλλά και τα χρήματα από την αξιοποίηση των περιουσιών των απλών πολιτών. Οι μισθοί των ηγετών του ISIS ξεκινούν από τα 500 ευρώ, παρά τα προβλήματα που έχουν προκύψει στο… χρηματοπιστωτικό σύστημα του Ισλαμικού Κράτους μετά τους βομβαρδισμούς της διεθνούς συμμαχίας, κατά των τραπεζών του ISIS. Την περίοδο που ιδρύθηκε ο ISIS βάσει του ίδιου εγγράφου διατίθετο σε κάθε ξένο μαχητή 1.300 δολάρια μηνιαίως, σπίτι, αυτοκίνητο, γυναίκα και καύσιμα. Αντίστοιχα ο μισθός του ντόπιου μαχητή ήταν 600 δολάρια.