Τετάρτη, 28 Μαρτίου 2018

Συμπεράσματα από το σεμινάριο - συνάντηση «Καλές πρακτικές για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας κατά την ανάπτυξη αιολικών πηγών ενέργειας»

Δημήτρης Μπούσμπουρας*. Ακολουθεί άρθρο του


alt

Μετά τις αλλεπάλληλες καταγγελίες πολιτών, περιβαλλοντικών και τοπικών οργανώσεων, από πολλές χώρες, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για την χωροθέτηση μεγάλων Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) σε Προστατευόμενες Περιοχές και κυρίως σε περιοχές του δικτύου NATURA, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα σεμινάριο - συνάντηση εργασίας για το θέμα. Ο τίτλος του ήταν: «Καλές πρακτικές για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας κατά την ανάπτυξη αιολικών πηγών ενέργειας». Η έναρξη του σεμιναρίου από τον Αναπληρωτή Υπουργό Περιβάλλοντος Σ. Φάμελλο και η παρουσία Διευθυντών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνει την σημαντικότητά του.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΥΠΕΝ επέλεξε το σεμινάριο να είναι κλειστό, επικαλούμενο τις λίγες θέσεις στο αμφιθέατρο, και αυτό δημιούργησε αντιδράσεις και καταγγελίες από τοπικούς φορείς που εναντιώνονται στα αιολ
ικά. Εν τούτοις είχε ενδιαφέρον καθώς για πρώτη φορά προσεγγίστηκε το ζήτημα τόσο αναλυτικά στην χώρα μας. Έγιναν εκτενείς παρουσιάσεις για τις επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα, την διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και τις επιπτώσεις από την τοποθέτηση και την λειτουργία των μεγάλων ανεμογεννητριών, από στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ΥΠΕΝ, της Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ( ΚΑΠΕ), πανεπιστημιακών, μελετητών, περιβαλλοντικών οργανώσεων (κυρίως της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και του WWF) και ξένων ορνιθολόγων από Μεγάλη Βρετανία, Ιρλανδία και Ισπανία.
Παρουσιάζονται στην συνέχεια μερικά από τα βασικά στοιχεία του σεμιναρίου:
  • Η εισήγηση της Ορνιθολογικής και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης ανέπτυξε τις δραματικές επιπτώσεις στα πουλιά από την τοποθέτηση ΑΣΠΗΕ στις σημαντικότερες περιοχές για σοβαρά απειλούμενα είδη στην Κρήτη και στην Θράκη. Εστίασε κυρίως στην θανάτωση αρπακτικών πουλιών από πρόσκρουση στους έλικες των ανεμογεννητριών. Η παρουσίαση προκάλεσε αίσθηση για τις σοβαρές επιπτώσεις και ήρθε να συμπληρώσει πρόσφατη έρευνα, σε επίπεδο διδακτορικού, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για την σχεδόν βέβαιη εξαφάνιση του μαυρόγυπα από την Θράκη[1], σε μια περιοχή όπου αναμένονται να αδειοδοτηθούν πολλά ακόμη ΑΣΠΗΕ.
  • Σε άλλες χώρες φαίνεται ότι έχουν προχωρήσει διαφορετικά. Δεν χωροθετούν ΑΣΠΗΕ σε περιοχές NATURA και επιπλέον ελέγχουν την χωροθέτηση αιολικών βάσει χαρτών ευαισθησίας και αποκλεισμού (διαθέτοντας χάρτες φωλιάσματος και χρήσης του χώρου για τα απειλούμενα είδη)[2] σε επίπεδο επικράτειας. Στην Ελλάδα αντιθέτως πραγματοποιούνται μελέτες Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (συνήθως αναξιόπιστες και χωρίς ειδικό μηχανισμό ελέγχου τους) μόνο σε επίπεδο περιοχών NATURA.
  • Παρουσιάστηκαν επίσης κάποια πιλοτικά ερευνητικά συστήματα αναγνώρισης της προσέγγισης πουλιών που επιβραδύνουν την κίνηση των ανεμογεννητριών. Φαίνεται όμως ότι αυτά τα συστήματα μπορούν να έχουν κάποιο αποτέλεσμα μόνο σε μεγάλα είδη και δεν καλύπτουν μικρότερα είδη ή τον κίνδυνο πρόσκρουσης κατά την νυκτερινή μετανάστευση και των νυκτερίδων, οι οποίες επίσης απειλούνται σοβαρά.
  • Άλλα ζητήματα, όπως η διάνοιξη πολλών χιλιομέτρων δρόμων σε απρόσιτες κορυφές και επικλινείς πλαγιές σε βουνά όπως στην Μάνη, τον Βούρινο και την Σαμοθράκη δεν παρουσιάστηκαν. Το θέμα έθιξαν υπηρεσιακοί παράγοντες Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και Δασαρχείων αναρωτώμενοι, υπό αυτές τις συνθήκες, τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τις προστατευόμενες περιοχές από τις άλλες.
  • Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάστηκαν οι οδηγίες που έχει εκπονήσει για την σωστή χωροθέτηση των ΑΣΠΗΕ. Πρόκειται για μια σωστή και σφαιρική προσέγγιση που θέτει επαρκώς και τα ζητήματα βιοποικιλότητας. Αυτή η έκθεση έχει υιοθετηθεί εδώ και πολλά χρόνια και σήμερα αναθεωρείται. Τότε είχε αφαιρεθεί από το τελικό προσχέδιο το παράρτημα με τις προτεινόμενες αποστάσεις των ανεμογεννητριών από τις θέσεις φωλιάσματος απειλούμενων ειδών. Προφανώς αυτή η παράληψη έγινε υπό την πίεση των εταιριών που παράγουν και τοποθετούν τα αιολικά. Εν τούτοις σε πολλές χώρες υιοθετήθηκαν ζώνες αποκλεισμού λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις αποστάσεις, όχι όμως και στην χώρα μας όπου το χωροταξικό σχέδιο άφηνε σχεδόν ελεύθερη την χωροθέτηση ΑΣΠΗΕ και ταυτόχρονα η φορμαλιστική και αδιάφορη γραφειοκρατία δεν μπήκε στον κόπο να ελέγξει και να εξειδικεύσει τις προδιαγραφές των έργων.
Η πρόσφατη αναφορά του Περιφερειακού Χωροταξικού Σχεδίου της Κρήτης για απαγόρευση τοποθέτησης ΑΣΠΗΕ στις περιοχές του δικτύου NATURA έχει δημιουργήσει μεγάλη αναταραχή στον χώρο καθώς προχωράει πολύ πέρα από το πολύ ελαστικό Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο. Ίσως αυτός να είναι ένας επιπλέον λόγος για την εξαγγελία, στο πλαίσιο του σεμιναρίου, της αναθεώρησης του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου για τις ΑΠΕ από το γραφείο του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η ΕΛΕΤΑΕΝ υπερασπίστηκε το παλιό χωροταξικό που επέτρεπε την ελεύθερη σχεδόν τοποθέτηση σε όλα τα βουνά. Άλλωστε, το κύριο ενδιαφέρον τους αυτήν την περίοδο είναι η αναδιάρθρωση του τοπίου στην παραγωγή και διάθεση ενέργειας. Οι ίδιες εταιρείες, που μπήκαν στην αγορά με όχημα τα αιολικά, έχουν συστήσει εναλλακτικούς παρόχους ενέργειας και ετοιμάζονται να αγοράσουν κάποιες από τις θερμοηλεκτρικές μονάδες που υποχρεώνεται η ΔΕΗ να πουλήσει.
Μια σοβαρή παράμετρος έλειπε από το σεμινάριο και ας είναι πλέον καραμέλα στα χείλη των κυβερνητικών:  αυτή της παραγωγικής ανασυγκρότησης. Η ανάγκη και το τεράστιο όφελος για την χώρα από την παραγωγή στην Ελλάδα των αιολικών δεν αναφέρθηκε από τους ομιλητές. Η παραγωγή εδώ των αιολικών θα συνέβαλε στην ανάπτυξη της μηχανουργίας. Τα ελληνικά αιολικά δεν μπορεί παρά να είναι μικρά και προσαρμοσμένα στο τοπίο. Έτσι δεν θα χρειάζεται να ανοίγουν οι τεράστιοι δρόμοι στα βουνά. Τα μικρά αιολικά πχ καθέτου άξονα μπορούν να τοποθετηθούν δίπλα στις μεγάλες Εθνικές οδούς χωρίς επιπλέον δρόμους και καλώδια. Οι δυνατότητες για την παραγωγή τους υπάρχουν και κάποια βήματα έχουν ήδη γίνει, αλλά δεν στηρίχτηκαν κεντρικά. Μια σωστή περιβαλλοντική πολιτική πρέπει να συνδυάζει την προστασία της βιοποικιλότητας και του τοπίου με τις ενδογενείς δυνατότητες της ελληνικής βιομηχανίας.
____________
*Ο Δημήτρης Μπούσμπουρας,  είναι Βιολόγος - Ερευνητής, Περιβαλλοντολόγος. 
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Ο μαυρόγυπας φωλιάζει μόνο στην Θράκη και στην Ισπανία στην Ευρώπη.
[2] Ένας τέτοιος χάρτης ευαισθησίας και ζωνών αποκλεισμού είχε προταθεί από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, ο οποίος όμως αντιμετωπίστηκε με ανησυχία από τους επενδυτές στα αιολικά και υπό την πίεσή τους δεν ελήφθη υπόψη από το Υπουργείο Περιβάλλοντος.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ρήξη Νο. 139 στις 9/12/2017

Χωροταξικό Κρήτης: εκτός NATURA οι ανεμογεννήτριες

01 Δεκ 2017

Χωρίς Σχόλια

Εκτός περιοχών NATURA βγάζει αιολικά και ηλιοθερμικά το Χωροταξικό της Κρήτης
Την πλέον αυστηρή μέχρι σήμερα πρόβλεψη για την εγκατάσταση αιολικών και ηλιοθερμικών σταθμών παραγωγής ενέργειας περιλαμβάνει το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο που κατάρτισε η Περιφέρεια Κρήτης και υπέγραψε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο κείμενο του Χωροταξικού που δημοσιεύθηκε ήδη σε ΦΕΚ, «ως υποστηρικτικό εργαλείο της αρχής της συγκεντρωμένης ανάπτυξης, αλλά και ως επιπρόσθετο μέτρο για την προστασία του ευαίσθητου περιβάλλοντος του νησιού, εξαιρούνται οι περιοχές του δικτύου NATURA 2000 και οι λοιπές προστατευόμενες περιοχές από την εγκατάσταση Αιολικών και Ηλιοθερμικών Πάρκων».
Μιλώντας στο energypress αρμόδιοι παράγοντες του Υπουργείου Περιβάλλοντος βεβαιώνουν ότι το Ειδικό Χωροταξικό που ισχύει για όλη τη χώρα υπερτερεί του Περιφερειακού Χωροταξικού και συνεπώς ακόμα και μετά την υπογραφή του υπουργού δεν μπορεί να σταθεί στην πράξη η απαγόρευση εγκατάστασης σε περιοχές Natura. Υπάρχει, δε, πράγματι σχετική μεταβατική διάταξη στο Πλαίσιο της Κρήτης που αναφέρει: "Οι τυχόν αντιφάσεις ή αποκλίσεις του παρόντος περιφερειακού χωροταξικού πλαισίου σε σχέση με τα υπερ κείμενα εν ισχύι Γενικό και Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, οι οποίες δεν αποτελούν εξειδικεύσεις/ συμπληρώσεις αυτών, ισχύουν υπό τον όρο ενσωμάτωσής τους στα Πλαίσια".
Ωστόσο, όπως έχει ήδη γράψει το energypress,  η έγκριση του Περιφερειακού Χωροταξικού της Κρήτης δημιουργεί προηγούμενο και οι φόβοι των φορέων της πράσινης ενέργειας αφορούν το πνεύμα που θα διέπει το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, αλλά και τις συγκεκριμένες διατάξεις που πιθανόν θα περιλαμβάνει. Πολλώ μάλλον όταν είναι πολλά τα τοπικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που πρωταγωνιστούν στις αντιδράσεις εναντίον των ... Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) όπως έχει καθιερωθεί να ονομάζονται από τους επικριτές τους οι μεγάλες αιολικές επενδύσεις.
Το πλήρες κείμενο του Περιφερειακού Χωροταξικού της Κρήτης αναφέρει τα εξής:
Προκρίνεται και προωθείται η αρχή της συγκεντρωμένης ανάπτυξης των χρήσεων γης και των δραστηριοτήτων στον χώρο (συμπαγής πόλη, ΒΕΠΕ, περιορισμός της εκτός σχεδίου, κλπ.). Στα ίδια πλαίσια με τις παραπάνω χρήσεις γης, η συγκέντρωση εγκαταστάσεων για παραγωγή ενέργειας προς πώληση από ΑΠΕ νοείται ως 'γενική χρήση γης' εντός των «ευρέων ζωνών αναζήτησης» για εγκατάσταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας, οι οποίες δύναται να εξειδικεύονται καταλλήλως από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, χωρίς όμως να αποκλείεται η εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ σε περιοχές εκτός αυτών των ζωνών. Η όποια εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ και ειδικότερα Αιολικών Πάρκων σε περιοχές NATURA 2000 υπόκειται στο σύνολο των ισχυουσών περιβαλλοντικών διατάξεων (διατάγματα προστασίας, εγκρίσεις χωροθέτησης, πράξεις έγκρισης ειδικότερων περιβαλλοντικών όρων και λοιπά). Συνεπώς, επιδιώκεται η κατ' αρχήν χωροθέτηση των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας προς πώληση από ΑΠΕ ως εξής:
(1) στην ευρύτερη ζώνη των τριών ενεργειακών κόμβων της Κρήτης,
(2) στις κεφαλές των μεγάλων φραγμάτων - που μπορούν να συνοδεύονται στο μέλλον από έργα αντλησιοταμίευσης, τα οποία βελτιώνουν την εφεδρεία και την ευστάθεια του συστήματος, καθώς και
(3) εντός των ορίων «ευρέων ζωνών αναζήτησης για εγκαταστάσεις ΑΠΕ». Συγχρόνως, στηρίζονται κατά προτεραιότητα οι δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και τα συστήματα αυτοπαραγωγής ή παραγωγής ενέργειας μικρής κλίμακας, που δημιουργούν συνείδηση παραγωγού ενέργειας στον καταναλωτή. Τέλος, ως υποστηρικτικό εργαλείο της αρχής της συγκεντρωμένης ανάπτυξης, αλλά και ως επιπρόσθετο μέτρο για την προστασία του ευαίσθητου περιβάλλοντος του νησιού, εξαιρούνται οι περιοχές του δικτύου NATURA 2000 και οι λοιπές προστατευόμενες περιοχές από την εγκατάσταση Αιολικών και Ηλιοθερμικών Πάρκων.
Ειδικά για τα Ηλιοθερμικά Πάρκα, λόγω του εκτατικού χαρακτήρα τους και της σημαντικής περιβαλλοντικής υποβάθμισης που προκαλούν, αποφεύγεται η όποια περαιτέρω αδειοδότηση για εγκατάστασή τους σε όλη την Κρήτη.
Εκτιμάται, εξίσου, ότι θα υλοποιούνται εγκαταστάσεις αξιοποίησης όλων των μορφών ΑΠΕ (ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων και υπολειπόμενης βιομάζας-βιορευστών, μικρά υδροηλεκτρικά, κλπ), σύνδεση των μεταφορών με ενεργειακές παραμέτρους - προώθηση της ηλεκτροκίνησης, καθώς και υλοποίηση πιλοτικών εφαρμογών πολλαπλού σκοπού, όπως η άντληση - ταμίευση νερών με χρήση ΑΠΕ και συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής, η εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης, κ.λπ.
Μονάδες παραγωγής ενέργειας από βιομάζα-βιοαέριο- βιορευστά θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά πρώτη ύλη που παράγεται στην Κρήτη, με σύγχρονη εφαρμογή των προβλέψεων του εγκεκριμένου ΠΕΣΔΑ της Περιφέρειας, αλλά και του νέου ΕΣΔΑΚ.
Οι υπόλοιπες αναφορές του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Κρήτης σχετικά με την ενέργεια είναι οι εξής:
Άρθρο 2:
Επιδιώκεται η ενεργή συμμετοχή των φορέων της Περιφέρειας στην προώθηση της κατασκευής αγωγών Φυσικού Αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο / Κύπρο - Ανατολική Κρήτη - Ηπειρωτική Χώρα και προς χώρες ΕΕ, στην προώθηση της ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της νήσου Κρήτης, με την διασύνδεσή του με το ηπειρωτικό Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς, καθώς και στην προετοιμασία -με ερευνητικά προγράμματα- δράσεων για την προστασία του περιβάλλοντος στις εξελισσόμενες συνθήκες υποθαλάσσιων ερευνών της Ν- Α. Μεσογείου. Εξετάζεται ο συνδυασμός των χερσαίων εγκαταστάσεων των αγωγών με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις των Ενεργειακών Κέντρων και ειδικότερα Ενεργειακού Κέντρου Αθερινόλακκου ή ακόμη και του Λιμανιού Τυμπακίου ή και της Ιεράπετρας.
Άρθρο 7
Ενεργειακοί Κόμβοι
Επιδιώκεται οι δραστηριότητες παραγωγής ενέργειας από συμβατικές πηγές να γίνεται στους Ενεργειακούς Κόμβους οι οποίοι θα λειτουργούν και ως κόμβοι μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ως κόμβοι διέλευσης ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αγωγών φυσικού αερίου, ενώ διαρκής στόχος είναι η περαιτέρω αύξηση της χρήσης ΑΠΕ. Για την επίτευξη του στόχου:
(1) ο θερμικός σταθμός παραγωγής ενέργειας στον Αθερινόλακκο προβλέπεται να αναβαθμιστεί περιβαλλοντικά και
(2) περιορίζεται η λειτουργία του ΑΗΣ Λινοπεραμάτων, και προβλέπεται να σταματήσει τη λειτουργία του στο πλαίσιο των μελλοντικών ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Στον ενεργειακό κόμβο της Κορακιάς Ηρακλείου θα μπορούσε να εγκατασταθεί νέος σταθμός ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο. Προβλέπεται η δημιουργία σταθμού υγροποιημένου αερίου στη θαλάσσια ζώνη του Κορακιά, για την υποστήριξη τοπικά σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και για τις ανάγκες της Κρήτης, γενικότερα,
(3) περιορίζεται αρχικά η λειτουργία του σταθμούς της Ξυλοκαμάρας Χανίων και προβλέπεται η μελλοντικά κατάργηση και η δημιουργία εκεί του τρίτου Ενεργειακού Κόμβου. Για την υποστήριξη της λειτουργίας των Ενεργειακών Κόμβων και την εν γένει κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Κρήτης προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου στη χερσαία/ θαλάσσια ζώνη του Αθερινόλακου και του Κορακιά. Ενισχυτικά των ανωτέρω προωθείται η δημιουργία των απαραίτητων υποδομών μικρής κλίμακας ΥΦΑ σε κύριους λιμένες με προτεραιότητα το λιμένα του Ηρακλείου, καθώς και άλλων εγκαταστάσεων Φ/Α ή ΥΦΑ μικρής κλίμακας για την τροφοδοσία της αγοράς. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύνδεση και λειτουργία των προτεινόμενων ενεργειακών κόμβων της Νήσου (Ενεργειακοί κόμβοι Αθερινόλακκου, Κορακιάς και Ξυλοκαμάρας Χανίων) αποτελεί η υλοποίηση των προτεινόμενων υποδομών του συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης με το Ηπειρωτικό Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς και Ενίσχυση του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Κρήτης).
Άρθρο 14
"  ενίσχυση του ρόλου του λιμανιού του Ηρακλείου στο πλαίσιο των θαλάσσιων διαδρόμων Σουέζ - Αδριατική και Σουέζ-Μαύρη Θάλασσα, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ρόλου του για την εξυπηρέτηση της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων, αλλά και προσανατολισμό προς την τροφοδοσία πλοίων με φυσικό αέριο (bunkering).
" διατήρηση της προοπτικής ανάπτυξης εμπορευματι- κού λιμένα στο Τυμπάκι, με αναθεώρηση του ρόλου του και αναπροσανατολισμό προς την τροφοδοσία πλοίων (bunkering) και την υποστήριξη των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων άντλησης και μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου από τα «οικόπεδα» της νότιας Κρήτης.
" Την προώθηση των υποδομών εναλλακτικών καυσίμων κατά προτεραιότητα στους λιμένες του κεντρικού δι- κτύου του ΔΕΔ-Μ (λιμένας Ηρακλείου).
" οι δύο Ειδικοί Λιμένες εμπορευματικού χαρακτήρα, στους Καλούς Λιμένες και στον Αθερινόλακκο. Ο τελευταίος μπορεί να αναλάβει και την υποστήριξη των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου από τα «οικόπεδα» της Κύπρου καθώς ή/και εγκαταστάσεων μικρής ΥΦΑ, ενώ και οι δύο λιμένες (καθώς και ο λιμένας του Τυμπακίου) θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τις υποστηρικτικές υποδομές για την για την έρευνα και την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης.
Άρθρο 15
Χωρική διάρθρωση των βασικών δικτύων λοιπής τεχνικής υποδομής
1. Ενέργεια
Μελλοντικά, και με την προοπτική των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, αναμένεται να αυξηθεί η ισχύς ΑΠΕ στην Κρήτη και να περιοριστεί η λειτουργία των Θερμικών Σταθμών. Ειδικότερα προβλέπεται εντός 15ετίας ο ΑΗΣ Ξυλοκαμάρας Χανίων και ο ΑΗΣ Λινοπεραμάτων Ηρακλείου να κλείσουν οριστικά. Ο πιο πρόσφατα εγκατεστημένος ΑΗΣ στον Αθερινόλακκο Λασιθίου θα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί εφόσον αναβαθμιστεί περιβαλλοντικά, ενώ θα μπορούσε να χρησιμοποιεί και καύσιμο φυσικό αέριο με τη δημιουργία των απαραίτητων υποδομών. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ και για τη σύνδεση και λειτουργία των προτεινόμενων ενεργειακών κόμβων της Νήσου αποτελεί η υλοποίηση των υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με την υλοποίηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της Κρήτης με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) που περιλαμβάνουν την κατασκευή νέων όσο και αναβαθμίσεις υπαρχουσών υποδομών. Προϋπόθεση, επίσης, αποτελεί, η αναβάθμιση του ηλεκτρικού συστήματος της Κρήτης, και η προώθηση νέων έργων γραμμών Υψηλής Τάσης και Υποσταθμών όπως αναφέρονται στη «ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ MH ΔΙΑΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΩΝ ΝΗΣΙΩΝ». Συνεπώς, ο ΑΗΣ στον Αθερινόλακκο εκσυγχρονίζεται περαιτέρω ώστε να καθίσται συμβατός με τις μελλοντικές περιβαλλοντικές απαιτήσεις της ΕΕ. Επιταχύνονται οι διαδικασίες για την διασφάλιση της απαιτούμενης γης και για τη δημιουργία των εγκαταστάσεων του νέου Ενεργειακού Κέντρου στον Κορακιά, το οποίο προβλέπεται να περιλαμβάνει - εγκαταστάσεις φυσικού αερίου (υγροποιημένου/ συμπιεσμένου) ως κέντρο μεταφοράς αερίου και για τη διανομή του στην Κρήτη για κάλυψη τοπικών αναγκών, για την πιθανή υποστήριξη νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και για την τροφοδοσία πλοίων με φυσικό αέριο (bunkering), - πρόβλεψη δυνατότητας κατασκευής νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, - εγκαταστάσεις για την ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου (υποσταθμοί, κ.λπ.)_με την Ηπειρωτική Χώρα Δεδομένου ότι προκρίνεται και προωθείται η αρχή της συγκεντρωμένης ανάπτυξης των χρήσεων γης και των δραστηριοτήτων στον χώρο (συμπαγής πόλη, εκτός σχεδίου δόμηση, τουριστική ανάπτυξη, ΒΕΠΕ, κλπ.), η επιδιωκόμενη συγκέντρωση των εγκαταστάσεων για παραγωγή ενέργειας -προς πώληση και όχι για αυτοπαραγωγή - στα πλαίσια των προτάσεων ανάδρασης προς τον υπερκείμενο σχεδιασμό, αντιμετωπίζεται ως επιθυμητή χρήση γης, εντός «ευρέων ζωνών αναζήτησης» για εγκατάσταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας, χωρίς όμως να αποκλείεται η εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ σε περιοχές εκτός των «ευρέων ζωνών αναζήτησης». Η οριοθέτησή τους δύναται να εξειδικεύεται καταλλήλως από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Η όποια εγκατάσταση εντός των παραπάνω ευρέων ζωνών υπόκειται στο σύνολο των ισχυουσών περιβαλλοντικών διατάξεων (έγκριση χωροθέτησης, έγκριση περιβαλλοντικών όρων και λοιπά). Επιδιώκεται η χωρική οργάνωση των εγκαταστάσεων παραγωγής -με λειτουργία στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό από ΑΠΕ- και μεταφοράς/ διανομής ενέργειας, ως εξής:
(1) στην ευρύτερη ζώνη των προβλεπόμενων τριών Ενεργειακών Κόμβων της Κρήτης στον Αθερινόλακκο, στον Κορακιά Ηρακλείου και στην Ξυλοκαμάρα Χανίων και
(2) στις κεφαλές των μεγάλων Φραγμάτων για την ενεργειακή αξιοποίηση των ταμιευτήρων που υλοποιήθηκαν και αυτών που πρόκειται να υλοποιηθούν (αιολικά πάρκα και συστήματα άντλησης /ταμίευσης, τα οποία βελτιώνουν την εφεδρεία και την ευστάθεια του συστήματος) και
(3) σε «ευρείες χωρικές ενότητες αναζήτησης για εγκαταστάσεις ΑΠΕ», ισόρροπα κατανεμημένες στο χώρο της Κρήτης, οι οποίες εντοπίζονται με πολυκριτηριακή θεώρηση και αναφέρονται ως υποδοχείς. Κρίνεται σκόπιμο οι χωρικές ρυθμίσεις να συνοδευτούν από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού με πρόσθετα κίνητρα για την εφαρμογή τους (πυκνότητες, κ. ά.). Συγχρόνως, υλοποιούνται εγκαταστάσεις αξιοποίησης όλων των μορφών ΑΠΕ (ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων και υπολειπόμενης βιομάζας - βιορευστών, μικρά υδροηλεκτρικά, κλπ), σύνδεση των μεταφορών με ενεργειακές παραμέτρους - προώθηση της ηλεκτροκίνησης, καθώς και υλοποίηση πιλοτικών εφαρμογών πολλαπλού σκοπού, όπως η άντληση - ταμίευση νερών με χρήση ΑΠΕ και συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής, η εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης, κ.λπ. Μονάδες παραγωγής ενέργειας από βιομάζα-βιοαέριο - βιορευστά θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά πρώτη ύλη που παράγεται στην Κρήτη, με σύγχρονη εφαρμογή των προβλέψεων του εγκεκριμένου ΠΕΣΔΑ της Περιφέρειας, αλλά και του νέου ΕΣΔΑΚ. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται όλα τα κριτήρια του ση- μερινού Ειδικού Πλαισίου ΑΠΕ και τα πρόσθετα κριτήρια που προτείνονται από το παρόν ΠΧΠ τα οποία υπηρετούν την προσπάθεια να μην τραυματίζεται ανεπανόρθωτα το τοπίο.
σχετικό:
ΕΛΕΤΑΕΝ: Επικίνδυνος (μη) αποκλεισμός αιολικών πάρκων από τις περιοχές Natura με το Περιφερειακό Χωροταξικό Κρήτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου