Τρίτη, 12 Ιανουαρίου 2021

12/1/2021 Περιμένοντας την βροχή.Mύθοι σχετικοί με την βροχή.

 


μύθοι σχετικοί με τη βροχήThis is a featured pageatlaswiki.gr


Το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τη μελλοντική γνώση του καιρού χάνεται στα βάθη των μυθολογικών αιώνων. Οι αρχαίοι πολιτισμοί αδυνατώντας να κατανοήσουν και να ερμηνεύσουν τα καιρικά φαινόμενα απέδιδαν την ύπαρξή τους σε διάφορες θεότητες.
Ένα από αυτά τα φαινόμενα είναι και η βροχή.


ελληνική μυθολογία

Στην ελληνική μυθολογία, η εμφάνιση αλλά και η απουσία βροχών ήταν στενά συνδεδεμένη με το θεό Δία ο οποίος ήταν ο μετεωρολογικός θεός που ήλεγχε τον ουρανό, την αστραπή, τη βροντή και τις βροχές. Ο Θεόκριτος είχε γράψει αναφερόμενος στο Δία «άλλοτε είναι καθαρός και άλλοτε βρέχει». Στο Λύκαιο Δία για να εξευμενίσουν το θεό και να στείλει βροχή σε περίπτωση ξηρασίας, πραγματοποιούσαν θυσίες. Κοντά στο ιερό του υπήρχε η πηγή Αγνώ οπού ο ιερέας του ναού προσευχόταν για την εμφάνιση βροχής ταράζοντας παράλληλα τα επιφανειακά νερά της πηγής με ένα κλαδί βαλανιδιάς. Ξάφνου, πυκνά σύννεφα μαζεύονταν πάνω από την πηγή και τότε ο Δίας ικανοποιημένος από την τελετή άφηνε τα νερά της βροχής να ποτίσουν την ξεραμένη γη. Είναι γνωστό επίσης ότι για να σταματήσει κάποια μεγάλη ξηρασία ο Αιακός είχε θυσιάσει στον Πανελλήνιο Δία της Αίγινας. Ο θεός είχε δεχτεί τη θυσία κι είχε στείλει βροχή. Για το λόγο αυτό οι Αθηναίοι τα σύννεφα που έβλεπαν να έρχονται από την Αίγινα τα θεωρούσαν σύννεφα βροχής.

Ο Δίας εντοπίζεται σε διάφορους μύθους που σχετίζονται με τη βροχή. Για παράδειγμα ο μύθος της χρυσής βροχής ή ακόμη ο μύθος του κατακλυσμού του Δευκαλίωνα. Σύμφωνα με αυτόν το μύθο, ο Δίας θυμωμένος από την κακία των ανθρώπων, αποφάσισε να προκαλέσει ένα φοβερό κατακλυσμό, για να τους εξαφανίσει.


GALAXIAS[Untitled]DIAS2

Μια άλλη θεότητα που συνδέονταν με το φαινόμενο της βροχής ήταν οι Υάδες οι οποίες ήταν αδελφές, Νύμφες και κατά την επικρατέστερη εκδοχή κόρες της Πλειόνης και του Άτλαντα, του γίγαντα που έφερε τους ουρανούς στους ώμους του.
 Ήταν οι θεότητες της βροχής στον ουρανό και στη γη, οι νύμφες της υγρασίας, οι τροφοί της φύσης. Οι Υάδες που είχαν διάφορες αδελφές, όπως τις Πλειάδες και τις Εσπερίδες ήταν πολύ συνδεμένες με τον αδελφό τους τον Ύα. Μια ημέρα, ενώ ο Ύας κυνηγούσε, σκοτώθηκε από ένα λιοντάρι. Οι Υάδες ήταν απαρηγόρητες και άρχισαν να κλαίνε από τη λύπη τους ασταμάτητα. Ο Δίας τις λυπήθηκε και τις μεταμόρφωσε σε ένα σμήνος αστεριών στον αστερισμό του Ταύρου. Η βροχή αντιπροσώπευε τα δάκρυα των Υάδων για το χαμό του πολυαγαπημένου τους αδελφού. Είναι φανερό ότι ο μύθος αυτός παρέχει μια μυθολογική αιτιολόγηση για τη βροχή την εμφάνιση της οποίας ταυτίζει με το κλάμα των Νυμφών. Η λέξη Υάδες σημαίνει «οι της βροχής» επειδή στα αρχαία ελληνικά το ρήμα «ύω» σημαίνει βρέχω. Επομένως υπάρχει και μια ετυμολογική σχέση που τις καθιστά προάγγελους της βροχής.

Πέρα από την εκδοχή του θανάτου του Ύαντα υπάρχουν και άλλες παραλλαγές στο μύθο των Υάδων. Συμφωνά με μία από αυτές οι Υάδες ήταν οι νύμφες που είχαν αναθρέψει το Διόνυσο και ο Δίας από την ευγνωμοσύνη του τις μεταμόρφωσε στον ομώνυμο αστερισμό. Σε μια άλλη παραλλαγή εμφανίζονται ως κόρες του Ήλιου, που πέθαναν από τον πόνο τους για το θάνατο του αδελφού τους Φαέθοντα.

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι ήταν υπεύθυνες για τη βροχή καθώς είχαν παρατηρήσει ότι όταν εμφανίζεται ο αστερισμός των Υάδων έρχεται πάντα βροχή. Έτσι έκαναν προβλέψεις για τη σπορά και τον καιρό. Στην πραγματικότητα οι Υάδες εμφανίζονται το Σεπτέμβριο, την ίδια εποχή που εμφανίζονται και τα πρωτοβρόχια. Συμπίπτουν με καιρικές μεταβολές, βροχές ή ακόμα και τρικυμίες στη θάλασσα. Τα ονόματα των Υάδων ποικίλλουν στους διάφορους μυθογράφους. Η επικρατέστερη ίσως εκδοχή θέλει τα ονόματά τους να είναι τα εξής: Φάολα, Αμβροσία, Ευδώρα, Κορωνίς και Πολυξώ.

Στην αστρονομία Υάδες είναι ένα σμήνος 34 αστεριών που βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου και κυρίως στο μέρος που παριστάνει το μέτωπο του ζώου σχηματίζοντας ένα "ν", που διαμορφώνει τα κέρατα και τη μύτη του. Οι Υάδες θεωρούνται ως αστέρια που φέρνουν βροχή και γενικά η θέση τους σε σχέση με τον Ήλιο συνδέεται με την εμφάνιση θυελλών και βροχών. Και πραγματικά, η εμφάνιση του σμήνους αυτού πριν την αυγή προμήνυε κάθε χρόνο το τέλος του ξερού καλοκαιριού και τις πρώτες βροχές για τις μεσογειακές χώρες. Φαίνονται εύκολα με γυμνό μάτι τις νύχτες και αυτό εξηγεί ότι οι Υάδες ήταν γνωστές από την προϊστορική εποχή και αναφέρονται ήδη από τον Όμηρο.



Βουλγαρία

Σύμφωνα με τις λαϊκές παραδόσεις η καταστροφική ξηρασία είναι τιμωρία για ανθρώπινες αμαρτίες. Είτε γιατί κάποιος άντρας και κάποια γυναίκα έκαναν αμαρτία είτε γιατί κάποιος χωριάτης βγήκε κρυφά να δουλέψει σε μέρες που ήταν αφιερωμένες σε κάποιους αγίους, προστάτες της βροχής. Την αναβροχιά μπορεί να την είχε προκαλέσει κάποιος δράκος που ερωτεύτηκε μία κοπελιά από το χωριό. Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, ξηρασία προκαλούσαν με μάγια και οι κεραμιδάδες για να στεγνώσουν στον ήλιο τα πήλινα κεραμίδια.

Τελετουργίες υπήρχαν για κάθε περίπτωση, με αυτές οι άνθρωποι προσεύχονταν να βρέξει. Οι προσευχές αυτές τις περισσότερες φορές απευθύνονταν κατευθείαν στο Θεό. Προσευχές όμως για βροχή απευθύνονταν και σε διαφόρους αγίους την ημέρα του εορτασμού τους. Αυτό γινόταν για παράδειγμα τις μέρες του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Σωτήρα το Μάιο και τη μέρα του Αγίου Ιωάννη στο τέλος Ιουνίου. Ως ο κυριότερος άγιος των βροχών τιμάται ο Άγιος Ηλίας, η γιορτή του οποίου είναι τον Ιούλιο.

Ένα τυπικό μοτίβο στα τελετουργικά τραγούδια –προσευχές για βροχή- ήταν το εξής: «Άγιε Σωτήρα, σ’ εσένα προσευχόμαστε, δώσε μας βροχούλα και δροσούλα να έχουμε σιτάρι και κριθάρι να θρέψουμε τους ορφανούς».

Πολύ διαδεδομένη ήταν η δοξασία ότι οι προσευχές για βροχή θα ακούγονταν και θα πραγματοποιούνταν αν τους έφερνε στο Θεό και τους αγίους κάποιος «αγγελιοφόρος» ή «μεσολαβητής». Αυτή ήταν η «αποστολή» της τελετουργικής «πεταλούδας». Η ονομασία αυτή προερχόταν από τη αντίληψη ότι μόνο μια πεταλούδα με ελαφριά φτερά μπορούσε να φτάσει ψηλά στο Θεό και στους αγίους για να τους παραδώσει την προσευχή για βροχή. Σήμερα που η παράδοση συνεχίζεται την «πεταλούδα» την αναπαριστά ένα κορίτσι 10–12 χρονών τυλιγμένο σε πράσινα κλαδιά κουφοξυλιάς, ιτιάς ή άλλου παραποτάμιου φυτού. Το παιδί χορεύει αμίλητα και μιμείται την πτήση της πεταλούδας με τη συνοδεία τελετουργικών τραγουδιών. Τα τραγούδια εκτελούνται μόνο σε αυτήν την τελετουργία και τα λένε ανύπαντρες κοπέλες και γυναίκες. Τη μέρα της τελετουργίας η πεταλούδα πλένεται πολλές φορές.

Η τελετή τελειώνει πάντα με βύθιση σε ποταμό. Στον ποταμό βυθίζεται πρώτα η πεταλούδα και μετά οι υπόλοιπες κοπέλες και γυναίκες που συμμετέχουν στην τελετουργία. Έτσι παριστάνεται και προκαλείται συμβολικά η αναμενόμενη βροχή.
Στο παρελθόν, αν και πολύ πιο σπάνια, τελούσαν και αντρική μαγική τελετουργία για βροχή. Στην τελετή αυτή κατέφευγαν αν η «πεταλούδα» δεν είχε φέρει βροχή. Τότε θεωρούνταν ότι την ξηρασία την είχε προκαλέσει κάποιος δράκος που έπρεπε να διωχθεί από το χωριό για να βρέξει.



σλάβικη μυθολογία

Στη σλάβικη μυθολογία, Ο Περούν είναι ο ουράνιος θεός του κεραυνού και της αστραπής, που εξουσιάζει τον κόσμο των ζωντανών από ψηλά και χαρίζει στους γεωργούς τη βροχή.


μυθολογίες των φυλών της Αφρικανικής Ηπείρου

Στην αιγυπτιακή μυθολογία, η Τεφνούτ ήταν η φωτεινή θεότητα της υγρασίας και της βροχής, κόρη του Δημιουργού Θεού, του θεού Ήλιου μητέρα των δίδυμων ουρανός και γη. Στην Ηλιούπολη θεωρείτο δίδυμη αδελφή και σύζυγος του Σου, αλλά από ό,τι φαίνεται, σε αρχαιότερους χρόνους σχημάτιζε ζεύγος με κάποιο θεό Τεφέν, για τον οποίο δεν γνωρίζουμε τίποτε άλλο πέρα από το όνομά του. Η Τεφνούτ και ο Σου αποτελούσαν το πρώτο ζεύγος της Ηλιοπολιτικής Εννεάδας. Οι κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής την καθιστούσαν ως μια από τις σημαντικότερες θεότητες. Το όνομα της είναι ετυμολογικά συνδεδεμένο με τη βροχή και το νερό.

lionxirasiaafrica

Η Τεφνούτ απεικονίζονταν ως μια γυναίκα με κεφάλι λιονταριού ή και συνολικά ως μια λιονταρίνα. Συχνά κρατούσε ένα σκήπτρο που αποτελούσε σημάδι ζωής. Ένας μύθος γνωστοποιεί ότι η θεά της βροχής οργισμένη με τον πατέρα της εξαφάνισε όλα τα νερά, τις βροχές και την υγρασία στη Νούμπια και η Αίγυπτος γρήγορα μετατράπηκε σε μια ξεραμένη, χαώδης γη. Όταν συμφιλιώθηκε με τον πατέρα της πήγε από πόλη σε πόλη για να δώσει πίσω το νερό και τη βροχή. Γίνεται λοιπόν φανερό ότι δεν ήταν μόνο θεά της υγρασίας αλλά θα μπορούσε να γίνει και θεά της ξηρασίας.


Ανάλογες θεότητες που χάριζαν τη βροχή στους ανθρώπους ή τους τιμωρούσαν με μακρόχρονη ξηρασία υπήρχαν και σε πολλές φυλές της Αφρικής. Σε ορισμένες από αυτές πιστεύεται ότι η βροχή είναι απόδειξη της επικοινωνίας και διαμεσολάβησης των προγονικών ψυχών στους θεούς, οι οποίες προστατεύουν και φροντίζουν τους ζωντανούς απογόνους τους. Ιερά τύμπανα που υπάρχουν σε διάφορα μεγέθη και σχήματα και είναι στενά συνδεδεμένα με τη μουσική και το χορό, χρησιμοποιούνται σε διάφορεςτελετές. Τα πιο ενδιαφέροντα από όλα τα τύμπανα είναι τα "Ντικομάνα" τα οποία έχουν θεϊκή υπόσταση και συνάμα αποτελούν το ισχυρότερο μέσο επίκλησης στους προγόνους για τη βροχή. Είναι αξιοσημείωτο ότι η φύλαξή τους ανατίθεται σε ειδικά επιλεγμένα άτομα. Όσον αφορά στο τελετουργικό της διαδικασίας, μόνο άτομα που είναι μυημένα μπορούν να παίξουν αυτά τα ιερά τύμπανα. Η τελετή αυτή συνήθως πραγματοποιείται μία ή δύο φορές το χρόνο, κυρίως στην εποχή της σποράς.

Παραμένοντας στα σύνορα της Αφρικανικής ηπείρου, στη φυλή των Μασάι, συναντούμε παρόμοιους μύθους για τη βροχή. Μάγοι ενημέρωναν τους σοφούς γέροντες ότι αιτία για την καταστροφική ξηρασία που τους μαστίζε, ήταν η κατάρα του Θεού της βροχής για την αναίρεση της οποίας, έπρεπε να προσφέρουν στο θεό πολύτιμες θυσίες. Ομάδες θαρραλέων νέων της φυλής ξεκινούσαν επικίνδυνα ταξίδια στις σαβάνες της Αφρικής για να εκπληρώσουν τη βούληση του θεού.



μυθολογία των φυλών της Νότιας Αμερικής

Οι Μάγια έχτιζαν ναούς για να λατρεύουν το θεό της βροχής Τσάακ. Σε κλασικές απεικονίσεις του, οΤσάακ παρουσιάζεται με cat like whiskers, a reptilian snout. Σε άλλες απεικονίσεις όμως φαντάζει περισσότερο ανθρώπινος. Συνήθως κρατά ένα σκήπτρο για να προκαλεί τις αστραπές, τις βροντές και τη βροχή. Οι Μάγια λοιπόν παρακαλούσαν το θεό να τους στείλει βροχή προκειμένου να έχουν εύφορα εδάφη καθώς ζούσαν από την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Για να εξασφαλίσουν την ικανοποίηση και την εύνοια του θεού, θυσίαζαν παιδιά τα οποία πετούσαν σε τρύπες ιερών σπηλιών, που ήταν γνωστές ως "cenotes". Η θυσία παιδιών και κυρίως νεαρών παρθένων επιβεβαιώνεται από τον εντοπισμό πηγαδιού θυσιών στο οποίο βρέθηκαν ανθρώπινα οστά και κοσμήματα σε βάθος 55 μέτρα, στην πόλη Τσιτσέν Ιτζά των Μάγια, στη χερσόνησο Γιουκατάν στο Μεξικό. Συγκλονίζει στη σύγχρονη εποχή η αντίδραση πολλών κατοίκων της περιοχής που κατά την επίσκεψή ερευνητικής ομάδας σε πηγάδι θυσιών θεώρησαν την εμφάνιση έντονη βροχή ως ευλογία από τον θεό Τσάακ.


aztecxoroszapotec1

Ταξιδεύοντας στη μυθολογία των Ατζέκων, μιας άλλης φυλής της νότιας Αμερικής, παρατηρούμε ανάλογους μύθους για τη βροχή μεταμφιεσμένους όμως πίσω από διαφορετικά ονόματα και κάποιες φορές και δοξασίες που πηγάζουν από τη διαφορετική νοοτροπία και πολιτισμό αυτών των λαών. Ο Τλάλοκ είναι ένας από τους παλιότερους θεούς της Μεσοαμερικής καθώς οι πρώτες του απεικονίσεις εντοπίζονται στον 1ο αιώνα μ.Χ. σε διάφορα βάζα και γλυπτά. Είχε δόντια τίγρης και μεγάλα μάτια ενώ πολλοί νόμιζαν ότι κατά ένα μέρος του ήταν τίγρης. Ήταν ο θεός της βροχής και της γονιμότητας. Οι Ατζέκοι πίστευαν ότι έχει ένα pot or a clay jar μέσα στο οποίο κρατούσε το νερό της βροχής. Όταν αυτή η κούπα έσπαγε τότε τα νερά απελευθερώνονταν και ξέσπαγε βροχή. Πίστευαν ότι αυτός έφερνε τις πλημμύρες και τους κατακλυσμούς και για να τον εξευμενίσουν, πραγματοποιούσαν ανθρωποθυσίες, συνήθως μικρών παιδιών που τα έπνιγαν. Προτού τη θυσία, μάζευαν τα δάκρυά τους σε ένα τελετουργικό κύπελλο και το αφιέρωναν στο θεό. Για τους Ατζέκους ήταν τόσο ισχυρός που μπορούσε επιπλέον να προκαλέσει αρρώστιες, παγωνιά αλλά και ολική καταστροφή. Ζούσε σε σπηλιές βουνών όπου φυλούσε θησαυρούς. Μαζί με τη σύζυγό του, Τσαλτσιουχτλίκουε, κυβερνάει το τέταρτο επίπεδο του Παραδείσου, που λέγεται Τλαλοκάν. Είναι πατέρας του Τεκιζτεκάτλ, θεού του σελήνης, ενώ έχει μια μεγαλύτερη αδερφή, την Χουϊξτοκιχουάτλ.


Στον Προκολομβιανό Ζάποτεκ πολιτισμό του νότιου Μεξικού, οι άνθρωποι λάτρευαν το δικό τους θεό της βροχής τον οποίο και θεωρούσαν υπεύθυνο για τις βροχοπτώσεις. Μια κλασική αναπαράσταση του Cocijo βρέθηκε στο βουνό Αλμπάν και τώρα βρίσκεται στο εθνικό μουσείου Ανθρωπολογίας της πόλης του Μεξικού.
 Ο πολιτισμός του νότιου Μεξικού προσεύχονταν στον Cocijo και είχαν διάφορες τελετές για να τον τιμούν και να δείχνουν την λατρεία τους.

Σε πολλές ανθρώπινες δοξασίες, η προσευχή και η επίκληση στους θεούς γίνεται με διάφορες κινήσεις χεριών. Σε πολλές φυλές της Νότιας Αμερικής όπως οι Πουέμπλος, οι Ατζέκοι, οι Μάγια και Kwakiutl παράλληλα με τις χειρονομίες εμπλέκονται κατά τη διάρκεια των τελετών ποικίλα γλωσσικά σημάδια. Η εμφάνιση των θεών της βροχής επιδιωκόταν μέσα από παραδοσιακές χειρονομίες δύο μυημένων ανθρώπων της φυλής σε ανάλογες τελετές. Αναζητώντας τους θεούς της βροχής, ο ένας από τους δύο clowns χτυπούσε ashes από τα χέρια του αναπαριστώντας ένα σύννεφο και κοιτώντας στο υπερπέραν με μισόκλειστα μάτια προσπαθούσε να δει πίσω από την πραγματικότητα και να επικοινωνήσει. Ο μυημένος έπαιρνε αυτήν την έκφραση κάθε φορά που μιλούσε για το τι «έβλεπε». Ο άλλος επαναλάμβανε την πράξη στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα συνεχίζοντας όμως παράλληλα την επικοινωνία του με τους θεούς οι οποίοι τους έστελναν ως ένδειξη της ικανοποίησής τους βροχή.

Οι Ινδιάνοι συνέδεαν την λευκή πεταλούδα με τις βροχές. Πίστευαν ότι εάν η πρώτη πεταλούδα του καλοκαιριού είναι λευκή, τότε έρχονται πολλές βροχές. Για τις υπόλοιπες εποχές, εάν δουν λευκή πεταλούδα να πετά από τα νοτιοδυτικά, έρχεται βροχή.



μυθολογία των φυλών της Ασίας

Όσον αφορά στη Μεσοποταμία, κάθε μέλος της κοινωνίας έπαιρνε μέρος στη λατρεία ενός συνόλου θεοτήτων με σημαντικότερο το θεό του νερού που ήταν υπεύθυνος της ρύθμισης των βροχών τόσο βασικής σημασίας για αυτούς που κινδύνευαν από τις πλημμύρες των 2 μεγάλων ποταμών από τους οποίους έπαιρναν νερό με αρδευτικές τάφρους για να γίνει ικανοποιητική παραγωγή καρπών και βλάστηση βοσκοτόπων.

Στην μυθολογία της Ινδίας, ο Ίντρα θεωρείται θεός του κεραυνού, της καταιγίδας και της βροχής. Οι άνθρωποι τον επικαλούνται ιδιαίτερα σε περιόδους μεγάλης ξηρασίας για να στείλει την βροχή κάτω στην γη. Φέρει χίλια μάτια με τα οποία παρακολουθεί όλα τα τεκταινόμενα στη γη.

Στην ινδική μυθολογία, οι βάτραχοι σε πολλές δοξασίες ήταν συνδεδεμένοι με την βροχή. Οι ινδοί πίστευαν ότι ο γάμος βατράχων θα ικανοποιούσε το θεό της βροχής ο οποίος θα έστελνε βροχές την κατάλληλη εποχή και στην απαραίτητη ποσότητα. Στην περιοχή Assam της Ινδίας, σε περιπτώσεις μεγάλης ξηρασίας, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των καλλιεργήσιμων περιόδων, δύο νεαρά κορίτσια συλλάμβαναν 2 βατράχους και αναπαριστούσαν τον παραδοσιακό Ασσαμέζικο γάμο. Συνήθως αλίευαν βατράχια ειδικά γι αυτό τον σκοπό και τα προετοίμαζαν κατάλληλα για το γάμο τραγουδώντας τους γαμήλια τραγούδια. Στο τέλος της τελετής, έβαζαν τους νεόνυμφους πάνω σε μία μικρή δοκό σαν σχεδία, και τους άφηνα στο ποτάμι.

Η σύνδεση της βροχής με τους βατράχους-θεούς της βροχής εντοπίζεται και στις αντιλήψεις των Ινδιάνων οι οποίοι ποτέ δεν τους σκοτώνουν. Αντίθετα σε κάποιες ευρωπαϊκές κοινότητες ο θάνατος ενός βατράχου θα έφερνε βροχή. Σε άλλες πάλι κοινωνίες, όταν η βροχή ξεκινά, αιχμαλωτίζουν ένα βάτραχο και ρίχνουν λίγο νερό (μια συμβολική πράξη που ενέχει ίχνη μαγείας) με στόχο να αυξήσουν την ποσότητα βροχής. Παρόμοιες μυθολογικές αντιλήψεις συναντώνται ακόμη και στη σημερινή μεταβιομηχανική εποχή. Για παράδειγμα, στα βόρεια της Ινδίας, ιερείς πάντρεψαν δύο βατράχια σε ένα τελετουργικό που είχε ως σκοπό να εξευμενίσει τους θεούς της βροχής. Εκπρόσωποι των τοπικών αρχών ισχυρίστηκαν ότι ο γάμος ήταν η μόνη λύση για να βρέξει μιας και η περιοχή είχε σχεδόν ξεραθεί.

india2
india1μύθοι σχετικοί με τη βροχή - atlaswiki

Στην κινεζική μυθολογία οι δράκοντες ήταν στενά συνδεδεμένοι με το νερό. Ήταν οι φύλακες της βροχής που χαρίζει τη ζωή, αλλά σε καιρούς που είχαν καταληφθεί από μανία μπορούσαν να απελευθερώσουν καταστροφικούς κατακλυσμούς. Ένας από τους πιο διάσημους δράκους είναι ο Ying Long ή αλλιώς ο “Responding Dragon” ο οποίος θεωρείται ο Θεός της βροχής. Πολλοί άνθρωποι προσεύχονται σε αυτόν και έκαναν θυσίες για να στείλει βροχή δημιουργώντας σύννεφα με την αναπνοή του.

Μια θεότητα που σχετίζεται με την εμφάνιση και την απουσία βροχής και συνάμα εντοπίζεται στις μυθολογίες διάφορων λαών αποτελώντας αντικείμενο θαυμασμού και σεβασμού σε όλους τους αρχαίους και σε όλη την ανθρώπινη ιστορία είναι ο Σείριος. Στον πολύ αρχαίο Ινδο-Ιρανικό πολιτισμό (Vedas) αυτό το αστέρι ήταν γνωστό ως "Αρχηγός Φυλής". Σε άλλες Ινδικές γραφές, αναφέρεται ως Sukra, "Θεός βροχής" ή αστέρι βροχής. Περιγράφεται επίσης ως "Αυτός που ξυπνά τους Θεούς του αέρα, και τους καλεί να φέρουν τη βροχή."

Βροχή όμως εμφανιζόταν όχι μόνο από την ικανοποίηση των θεών από τις θυσίες των ανθρώπων αλλά και σε περιπτώσεις σπουδαίων γεγονότων. Ένα από τα πιο σημαντικά παραδείγματα αναδύουμε από τη μυθολογία της Χανάαν και πιο συγκεκριμένα από τον ιερό γάμο του Θεού Ελ με την Ασεράχ σύμφωνα με το μύθο, η θεά Ασεράχ πορεύεται καβάλα σ' έναν γάϊδαρο προς την κορυφή ενός βουνού που βρίσκεται στο βόρειο μέρος της Χαναάν. Εκεί την αναμένει ο θεός Ελ για να σμίξει μαζί της. Από την ένωσή τους, προκαλείται αμέσως μεγάλη βροχή που γονιμοποιεί το έδαφος και εξασφαλίζει την πλούσια καλλιέργεια των αγρών. Ο "ιερός γάμος" τελείτο κάθε χρόνο από τον βασιλιά και την βασίλισσα της Χαναάν, κατά μίμηση και αναπαράσταση του "ιερού γάμου" του Ελ με την Ασεράχ. Με αυτόν τον τρόπο, οι Χαναναίοι ήταν σίγουροι πως θα είχαν πλούσια σοδειά, όπως και γενικότερα καλή τύχη στην ζωή τους για όλη την χρονιά.



Ιαπωνία

Σε αυτήν τη χώρα η βροχή είχε διάφορες θεότητες: το θεό Τάκα-Οκάμι, ο οποίος κατοικεί στα όρη και τον Κούρα Οκόμι, ο οποίος κατοικούσε στις πεδιάδες και μπορούσε να ρίξει όχι μόνο βροχή αλλά και χιόνι, όπως μαρτυρούν τα ποιήματα της εποχής.

Σε μια περιγραφή της επαρχίας Ιζούμο λέγεται ότι δυτικά του όρους Καμινάμσι, η σύζυγος του θεού Άζι-Σούκι-Τάκι-Χικόνε, έφερε στον κόσμο τον θεό Τάκι-Τσού-Χίκο (πρίγκιπα- καταρράκτη) και τον συμβούλευσε να αναγείρει ναό σε εκείνο το μέρος. Ο θεός θεωρείτο ένας βράχος. Εάν κατά την ξηρασία τού απευθύνουν προσευχή, στέλνει βροχή.

Σήμερα, οι Ιάπωνες καλλιεργητές, ξέχασαν τους αρχαίους θεούς και σε περίπτωση ανομβρίας τώρα πια οργανώνουν μια παρέλαση όπου προπορεύεται ο ιερέας, φέροντας το Γκοχέι, σύμβολο της θεότητας. Ο ιερέας ακολουθείται από χωρικό, ο οποίος φυσά ένα όστρακο και τον ακολουθεί ένας δράκος από μπαμπού ή άχυρο. Η πομπή κλείνει με τους χωρικούς να κρατούν σημαίες όπου αναγράφονται οι δεήσεις για βροχή. Οι χωρικοί ακολουθούν κατά μάζες, χτυπώντας τύμπανα και κάνοντας θόρυβο. Η πομπή κατευθύνεται προς λίμνη ή ποταμό, όπου το ομοίωμα του δράκου βυθίζεται στο νερό.


Ωκεανία

Στη Νέα Ζηλανδία, τα διάφορα ατμοσφαιρικά φαινόμενα θεωρούνταν ως εκδηλώσεις του πόνου του Ουρανού και της Γης εξαιτίας του χωρισμού τους. Σε μια εκδοχή, η εξήγηση αυτή παρουσιάζεται υπό την μορφή αποχαιρετισμού των δύο συζύγων, κατά τη στιγμή του χωρισμού τους. Ο Ρακί -ο Ουρανός- λέει προς την Πάπα -τη γη:
- Πάπα μείνε εδώ. Ιδού ποιο θα είναι το δείγμα της αγάπης μου προς εσένα. Τον όγδοο μήνα θα κλάψω για σένα.
Και αυτά τα δάκρυα του Ουρανού κλαίγοντας επί της γης είναι η δρόσος…
Και η Πάπα είπε στον Ρακί:
- Πήγαινε αγαπητέ μου σύζυγε και το θέρος θα θρηνήσω για σένα.



επιστημονική ερμηνεία

Δημιουργία Βροχής
:
Σε όλη την ατμόσφαιρα υπάρχουν πάντα πολλοί υδρατμοί, που, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, άλλοτε απορροφούνται - αποξηραίνονται (όταν η ατμόσφαιρα είναι πολύ ζεστή, όπως το καλοκαίρι) κι άλλοτε μετατρέπονται σε σύννεφα και πολλές φορές σε βροχή. Ένα σύννεφο αποτελείται από πλήθος μικρές σταγόνες νερού που, όταν ο καιρός είναι ψυχρός κι αυτές γίνουν περισσότερες, τότε αρχίζουν να πέφτουν, σιγά-σιγά, προς τα κάτω. Κατά την πτώση τους μπορεί να απορροφηθούν στα κατώτερα στρώματα (τα πιο ζεστά) της ατμόσφαιρας, μπορεί όμως και να γίνουν μεγαλύτερες (όταν ενώνονται με άλλα σταγονίδια) και τότε φτάνουν μέχρι τη γη με τη μορφή της βροχής.


synefaparathirobroxi2

Είδη βροχών
:
Η πτώση βροχής από τα σύννεφα ονομάζεται βροχόπτωση. Η ένταση της βροχόπτωσης μετριέται με βάση τα χιλιοστά βροχής που πέφτουν ανά ώρα και μετριέται με ειδικό όργανο, το βροχόμετρο. Οι μετεωρολόγοι ανάλογα με την ένταση της βροχόπτωσης την διακρίνουν στις ακόλουθες κατηγορίες ανάλογα με το παρατηρούμενο ύψος βροχής:

Ασθενής: < 2 mm/h. Συνήθως φθάνει τα 0,5 mm/h. Η βροχή αυτή προέρχεται από στρωματόμορφα σύννεφα πάχους μικρότερου των 2 χλμ.

Μέτρια: 2-6 mm/h.

Ισχυρή: >6 mm/h. Επίσης και όταν το ύψος της βροχής σε μισή ώρα είναι μεγαλύτερο των 4 mm. Η βροχή αυτή είναι απότομη με μεγάλες σταγόνες και πολλές φορές συνοδεύεται και από χαλάζι.


Επίσης ανάλογα με τον τρόπο σχηματισμού των βροχοπτώσεων οι βροχές διακρίνονται σε:
Βροχές κατακόρυφης μεταφοράς
: Ο τύπος αυτός της βροχής προέρχεται από σύννεφα ανοδικών ρευμάτων δηλαδή από σωρείτες και σωρειτομελανίες. Οι χώρες που βρίσκονται μακριά από τον Ισημερινό έχουν βροχές αυτού του τύπου, κυρίως το Καλοκαίρι.
Βροχές του Ανάγλυφου
 ή Ορογραφικές βροχές: Οι βροχές αυτού του τύπου παρατηρούνται κυρίως στις βουνοπλαγιές που έχουν προσανατολισμό προς τις ακτές. Ο αέρας που πνέει πάνω από τις θάλασσες και τους ωκεανούς είναι πλούσιος σε υδρατμούς. Όταν φθάσει στη ξηρά έχει να υπερπηδήσει τις εξάρσεις (βουνά) που θα συναντήσει. Καθώς ανυψώνεται λοιπόν πάνω στις βουνοπλαγιές ψύχεται, οι υδρατμοί συμπυκνώνονται και τους εγκαταλείπει ως βροχή. Έτσι στη συνέχεια όταν ο αέρας κατέρχεται από την άλλη πλευρά τις βουνοπλαγιές είναι σχεδόν χωρίς υδρατμούς. Γι΄ αυτό και οι βουνοπλαγιές που έχουν προσανατολισμό αντίθετα των ακτών έχουν γενικά κλίμα ξηρό.
Μετωπικές βροχές
 ή Βροχές μετώπου: Στις περισσότερες περιοχές της Υδρογείου ο σπουδαιότερος τύπος βροχοπτώσεων είναι οι "Μετωπικές βροχές". Καλύπτουν πολλές εκατοντάδες χιλιομέτρων μόνο σε μία ημέρα. Δημιουργούνται όταν οι άνεμοι μεταφέρουν θερμότητα από τις τροπικές περιοχές προς τους Πόλους και στα μέσα γεωγραφικά πλάτη. Ενώ άλλοι άνεμοι αντιθέτων διευθύνσεων από τις αρκτικές περιοχές πνέουν προς τον Ισημερινό. Στην περιοχή που συναντώνται σχηματίζουν μέτωπο. Επίσης σχηματίζεται ύφεση καθώς ο θερμός αέρας ανέρχεται πάνω από τον ψυχρό. Αυτή η ύφεση δημιουργεί συχνά σταθερή βροχή σε περιοχές μεγάλης έκτασης.


Παράγοντες συχνότητας βροχής:

Η συχνότητα της βροχής εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες και το κλίμα που επικρατεί σε μια περιοχή. Έτσι, έχουμε περιοχές που η βροχή είναι ένα από τα συνηθέστερα φαινόμενα, ιδίως κατά τον χειμώνα. Αυτό συμβαίνει στα πολύ υγρά κλίματα που η θερμοκρασία δεν είναι τόσο μεγάλη, για να αποξηράνει τους υδρατμούς ούτε τόσο μικρή για να τους μετατρέψει σε χιόνι. Έτσι, τα μεγαλύτερα ύψη βροχής σημειώνονται σε περιοχές, όπως ο Ισημερινός, το Καμερούν, όπου το ετήσιο ύψος της βροχής φτάνει τα 10 περίπου μέτρα. Αντίθετα υπάρχουν περιοχές, όπως ή έρημος της Σαχάρας, που η βροχή είναι σχεδόν ανύπαρκτο φαινόμενο.


topiokataigidakataigida2

Δημιουργία Καταιγίδας:
Η Καταιγίδα είναι ένα μετεωρολογικό φαινόμενο που συνοδεύεται από αστραπές, κεραυνούς, μερικές φορές χαλάζι και πάντα με έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους. Σπανίως εμφανίζονται και ανεμοστρόβιλοι μαζί με τις καταιγίδες, αλλά μόνο σε ορισμένα σημεία στον κόσμο. Καταιγίδα λέγεται κάθε βίαιη ατμοσφαιρική διατάραξη (συνεπώς κακοκαιρία) που συνοδεύεται από ηλεκτρικές εκκενώσεις.

Για να δημιουργηθεί μια καταιγίδα πρέπει να εκπληρώνονται κάποιες προϋποθέσεις που είναι ακριβώς εκείνες του ασταθή και υγρού καιρού. Η πιο σημαντική από αυτές είναι να συμβεί μία μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα στο έδαφος και στην ανώτερη ατμόσφαιρα, δηλαδή η καθ΄ ύψος θερμοκρασία πρέπει να μειώνεται έντονα σταδιακά με ρυθμό τουλάχιστον 0,6 βαθμούς Κέλβιν ανά 100 μέτρα. Έτσι η αέρια μάζα που θερμαίνεται έχει ως συνέπεια να ανυψώνεται αφού είναι πιο ζεστή και επομένως πιο ελαφριά από ότι ο περιβάλλων αέρας της. Έτσι συνεχίζει να ανεβαίνει στην ατμόσφαιρα. Ένας άλλος εξίσου σημαντικός παράγοντας για την δημιουργία μιας καταιγίδας είναι η ύπαρξη αυξημένης υγρασίας στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, κοντά στο έδαφος. Και για να αρχίσει να ανεβαίνει η υγρή και θερμή αέρια μάζα χρειάζεται ένα "σπρώξιμο" προς τα πάνω. Αυτό το σπρώξιμο μπορεί να είναι η ηλιακή ενέργεια.

Αφού όλες οι απαιτούμενες προυποθέσεις έχουν εκπληρωθεί,η αέρια μάζα με τους υφιστάμενους σ΄ αυτή υδρατμούς αρχίζει να ανυψώνεται. Όταν φτάσει σε ένα ορισμένο ύψος, στο σημείο δρόσου, τότε ψύχεται. Το υψόμετρο στο οποίο θα φτασει στο σημείο δρόσου,και επομένως να συμπυκνώνεται, εξαρτάται από την σχετική υγρασία. Έτσι δημιουργούνται τα σύννεφα κατακόρυφης ανάπτυξης που λέγονται σωρείτες/σωρειτομελανίες. Συνήθως το επίπεδο παγοποίησης αυτών των συννέφων είναι γύρω στα 10 χιλιόμετρα από την επιφάνεια του εδάφους, σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι και 12 χιλιόμετρα. Στις τροπικές περιοχές φτάνουν σε ύψος ακόμη και τα 18 χιλιόμετρα.

Στην πραγματικότητα οι υδροσταγόνες στα νέφη αυτά κυριολεκτικά αναρπάζονται στροβιλιζόμενα προς τα πάνω από πολύ ισχυρά ανοδικά ρεύματα που επικρατούν σ΄ αυτά τα νέφη. Οι σταγόνες αυξάνουν μεν κατά μέγεθος αλλά όχι απεριόριστα. Όταν αυτές αποκτήσουν ένα ορισμένο μέγεθος (διάμετρο περίπου 5-6 mm) λόγω της αντίστασης του αέρα διασπώνται σε μικρότερες. Κατά την διάσπασή τους απελευθερώνονται ηλεκτρικά φορτία θετικά και αρνητικά, που όμως κατανέμονται χωριστά στα διάφορα μέρη του νέφους μεταξύ της βάσης του και της κορυφής του. Όταν το δυναμικό μεταξύ των θετικών και αρνητικών φορτίων αυξηθεί αρκετά επέρχεται εκκένωση υπό μορφή ηλεκτρικού σπινθήρα. Η εκκένωση αυτή μπορεί να γίνει μεταξύ του νέφους και της Γης, ή μεταξύ δύο νεφών ή ακόμη και μεταξύ επιμέρους τμημάτων του ίδιου του νέφους.


dendra stagonesμύθοι σχετικοί με τη βροχή - atlaswiki


σύγκριση επιστημονικής ερμηνείας και μύθων

Διαφορές:

Η επιστημονική ερμηνεία των φυσικών φαινομένων είναι εντελώς απαλλαγμένη από τις θεοκρατικές αντιλήψεις των μύθων. Η ουσιαστική τους διαφορά είναι στα αίτια που προκαλούν τη βροχή, τον κεραυνό και τις βροντές. Οι μύθοι υποστηρίζουν ότι πίσω από όλα αυτά υπάρχει μια θεότητα που τα εξουσιάζει και ενεργεί με δική της βούληση είτε για το καλό είτε για το κακό των ανθρώπων. Αντίθετα, η επιστήμη της Μετεωρολογίας πιστεύει ότι τα φυσικά φαινόμενα εμφανίζονται ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής και υπόκεινται καθαρά σε νόμους της Φυσικής.

Έτσι, μια ακόμα διαφορά που προκύπτει είναι η δυνατότητα παρεμβολής και αλλαγής των φυσικών φαινομένων στους μύθους σε αντίθεση με την επιστήμη. Σύμφωνα με τους πρώτους, οι τελετές με τις προσφορές και τις θυσίες προς τους θεούς στοχεύουν στο να τον εξευμενίσουν και να πετύχουν παραδείγματος χάρη την επιθυμητή βροχή.

Τέλος, η σύγχρονη Μετεωρολογία με τα μέσα που διαθέτει είναι σε θέση να προβλέψει τα καιρικά φαινόμενα των επόμενων ημερών, κάτι που για τα αρχαία χρόνια θεωρούνταν αδύνατο αφού η βούληση των θεών ήταν απρόβλεπτη.

Ομοιότητες:
Ένα κοινό σημείο που έχουν οι μύθοι και η σημερινή ερμηνεία για τη διαδικασία της βροχής σχετίζεται με την απλή παρατήρηση του φαινομένου. Και για τις δύο απόψεις, ο γκρίζος ουρανός και η ύπαρξη των σύννεφων προμηνύει βροχή, η οποία φαίνεται να πέφτει μέσα από αυτά.

Ακόμη, και για τις δύο ερμηνείες, η καταιγίδα έχει ευεργετική επίδραση στην καρποφορία της γης ενώ η ανομβρία είναι μια ανεπιθύμητη κατάσταση που δημιουργεί πολλά προβλήματα στην αγροτική και στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

Και οι δύο προσεγγίσεις αντιλαμβάνονται τη βροντή της καταιγίδας ως ένα θόρυβο, ένα μουγκρητό που συνοδεύει το οπτικό φαινόμενο της αστραπής, την οποία την βλέπουμε πρώτη διότι η ταχύτητα του ήχου στον αέρα είναι σημαντικά μικρότερη από αυτή του φωτός.



οι πληροφορίες και οι εικόνες συγκεντρώθηκαν από
την Παλαιστή Χριστίνα, τον Παρθενόπουλο Φώτιοτην Τσακλίδου Δήμητρα, τον Τσίγκα Ιωάννη και το Φιλιππίδη Ιωάννη


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για τα Αιολικά Πάρκα στην Κύμη και την Κεντρική Εύβοια 4/5/2020

  ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΔΟΥΚΑΣ ΣΟΥΦΛΕΡΗΣ · ΔΕΥΤΕΡΑ, 4 ΜΑΪΟΥ 2020 · ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΥΜ...