Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2011

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ -ΜΕΛΕΤΗ (Δυστυχώς δεν φαίνονται τα σχεδιαγράμματα-μπορείτε να την βρείτε στο google)

ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 1
ΚΛΑΔΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
13
ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ
Ιούνιος 2010
Έρευνα-Σύνταξη: Δρ Δαγκαλίδης Αθανάσιος
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 2
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
1.Περιγραφή - Ταξινόμηση κλάδου 3
2.Παραγωγική διαδικασία 3
3.Αιολικό δυναμικό στην Ελλάδα 4
4.Θεσμικό πλαίσιο-Νομοθεσία 5
5. Συνθήκες Αγοράς - Διάρθρωση του Κλάδου 11
6.Οικονομικά στοιχεία 17
7.Η κατάσταση στο διεθνή χώρο 20
8. Η κατάσταση στην Ε.Ε. 21
9.Προβλήματα 25
10.Προοπτικές 36
Συμπεράσματα 45
S.W.O.T. Ανάλυση Κλάδου 46
Βιβλιογραφία-πηγές 47
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 3
1. Περιγραφή - Ταξινόμηση κλάδου
Αιολική Ενέργεια είναι η κινητική ενέργεια του ανέμου που μετατρέπεται μέσω των ανεμογεννητριών σε
ηλεκτρική ή μηχανική ενέργεια. Οι άνεμοι προκαλούνται από την ηλιακή θερμότητα και εκτιμάται ότι το 1%
με 3% της ηλιακής ενέργειας που δέχεται η γη μετατρέπεται σε αιολική ενέργεια. Η ανομοιόμορφη θέρμανση
της επιφάνειας της γης από την ηλιακή ακτινοβολία προκαλεί μετακινήσεις αέριων μαζών από μια περιοχή σε
άλλη, δημιουργώντας έτσι τους ανέμους.
Υπολογίζεται ότι στο 25% περίπου της επιφάνειας της γης επικρατούν άνεμοι μέσης ετήσιας ταχύτητας
υψηλότερης των 5.1 m/sec, όριο που υπό τις σημερινές τεχνολογικές συνθήκες επιτρέπει την ενεργειακή
εκμετάλλευση του αιολικού δυναμικού. Η τεχνολογία παραγωγής ηλεκτρισμού από αιολική ενέργεια
βρίσκεται σε φάση ωριμότητας και αποτελεί την πλέον ανταγωνιστική ανανεώσιμη πηγή ενέργειας.
Από στατιστική άποψη η αιολική ενέργεια και οι λοιπές ΑΠΕ δεν αποτελούν αυτόνομο κλάδο αλλά τμήματα
υποκλάδων του κλάδου 40. Σύμφωνα με την κωδικοποίηση NACE (αλλά και τη ΣΤΑΚΟΔ), οι Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) υπάγονται στον υποκλάδο 40.11 Παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος του κλάδου
40. Παροχή Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού αερίου, Ατμού και ζεστού νερού.
2. Παραγωγική διαδικασία
Μέσω των ανεμογεννητριών η κινητική ενέργεια του ανέμου μετατρέπεται αρχικά σε μηχανική(σύστημα
μετάδοσης κίνησης) και στη συνέχεια σε ηλεκτρική ενέργεια (ηλεκτρική γεννήτρια). Η παραγωγική διαδικασία
είναι σχετικά απλή και περιλαμβάνει την περιστροφή των πτερυγίων από τον άνεμο, την αύξηση της
ταχύτητας του οριζόντιου άξονα μέσω κιβωτίου ταχυτήτων και στη συνέχεια την παραγωγή ηλεκτρικού
ρεύματος μέσω γεννήτριας. Τα βασικά σημεία μιας ανεμογεννήτριας οριζοντίου άξονα είναι ο δρομέας (έλικα
με δύο ή τρία πτερύγια από ενισχυμένο πολυεστέρα), το φρένο του δρομέα και το κιβώτιο ταχυτήτων(για να
παραμένει σταθερή η ταχύτητα περιστροφής και να αποφεύγονται οι φθορές), η γεννήτρια, το σύστημα
ελέγχου, το σύστημα προσανατολισμού και η σύνδεση με το δίκτυο. Η ανεμογεννήτρια στηρίζεται σε έναν
πύργο(συνήθως σωληνωτό) ανθεκτικό στις καταπονήσεις που υφίσταται το όλο σύστημα. Συνήθως οι
ανεμογεννήτριες εγκαθίστανται σε συστοιχίες(αιολικά πάρκα) σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό και
διοχετεύουν το σύνολο της παραγωγής τους στο ηλεκτρικό σύστημα.
Βασικά στοιχεία Α/Γ Ενεργειακό περιεχόμενο ανέμου
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 4
Η ποσότητα ηλεκτρισμού που παράγει μια ανεμογεννήτρια εξαρτάται από την πυκνότητα ισχύος του ανέμου
(Pair ) δηλαδή την ποσότητα της αιολικής ενέργειας που διέρχεται μέσω της επιφάνειας που σαρώνουν τα
πτερύγια. Θεωρητικά η ισχύς μιας ανεμογεννήτριας προσδιορίζεται από τον τύπο: Pair = CPair.η.(ρair/2).V3 .Α
όπου CPair = ο συντελεστής ισχύος της ανεμογεννήτριας (που εξαρτάται από τον τύπο του ρότορα
της ανεμογεννήτριας και διαμορφώνεται μεταξύ 25%-45%), η η μηχανική αποδοτικότητα, ρair = η
πυκνότητα αέρα (kg/m3), Α = εμβαδόν(σε m2) του δίσκου του δρομέα (η επιφάνεια που καλύπτει με την
περιστροφή του ο ρότορας της ανεμογεννήτριας ) και V = ταχύτητα του (ανέμου (σε m/s). Δηλαδή η
ενεργειακή απόδοση μιας ανεμογεννήτριας εξαρτάται από την Ταχύτητα του ανέμου στο σημείο
εγκατάστασης, τη Διάμετρο του έλικα και το Συντελεστή απόδοσης του έλικα της ανεμογεννήτριας.
Όπως φαίνεται από το γράφημα το ενεργειακό περιεχόμενο του ανέμου εξαρτάται από τον κύβο (V3) της
μέσης ταχύτητας του, δηλαδή εάν η ταχύτητα είναι δύο φορές υψηλότερη περιέχει 2 3 = 2 X 2 X 2 = οκτώ
φορές μεγαλύτερη ενέργεια. Έτσι με ταχύτητα 8 m/s το ποσό ενέργειας ανά δευτερόλεπτο είναι 314 Watt
ανά τετραγωνικό μέτρο που εκτίθεται στον αέρα, ενώ με 16 m/s είναι 2509 W/m2.
Στις σύγχρονες ανεμογεννήτριες η υψηλότερη μηχανική αποδοτικότητα του στροβίλου(45-50%)
επιτυγχάνεται με μια ταχύτητα περίπου 9 m/s, ενώ η αξιοποίηση του δυναμικού των υψηλότερων ταχυτήτων
είναι οικονομικά ασύμφορη (ανάγκη μεγαλύτερης γεννήτριας).
Απόδοση σε kw ανάλογα με την ταχύτητα του ανέμου(σε m/s)
Vestas V47 660 kW
2,9
43,8
96,7
166
252
350
450
538
600
635 651 657 659 660 660 660 660 660
0
100
200
300
400
500
600
700
4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25
m/s
kw
Πηγή: Culliagh Mountain, Ιρλανδία
3. Αιολικό Δυναμικό στην Ελλάδα
Αιολικό δυναμικό μιας περιοχής είναι η μέση ετήσια ταχύτητα του ανέμου σε m/s.
Η Ελλάδα είναι από τις πιο προικισμένες χώρες του κόσμου από άποψη αιολικού δυναμικού το οποίο είναι το
ισχυρότερο στην Ευρώπη μετά απ’ αυτό του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας. Υπάρχουν σε πολλές
περιοχές της χώρας μας, θέσεις με δυναμικό > 6,5 m/s όπου υπάρχουν ή δύνανται να εγκατασταθούν
αιολικά πάρκα, αλλά οι πιο σημαντικές βρίσκονται στην Ευβοια, τις Κυκλάδες, την Ανατολική Κρήτη, την
Θράκη και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τη Λακωνία.
Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες διάφορων φορέων(ΥΠ.ΑΝ., ΔΕΗ, ΕΜΠ) και υπό τις σημερινές τεχνολογικές
συνθήκες και περιορισμούς χωροθέτησης των αιολικών πάρκων, η χώρα μας διαθέτει τεχνικά εκμεταλλεύσιμο
αιολικό δυναμικό της τάξης των 11.000-14.000 MW, ενώ υπερβαίνει τα 22.000 MW αν ληφθούν υπόψη και
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 5
οι off shore δυνατότητες. Όμως η πλήρης εκμετάλλευση του δυναμικού αυτού είναι σήμερα δύσκολη λόγω
της έλλειψης διασύνδεσης στο σύστημα των νησιών του Αιγαίου(που είναι οι πλέον αποδοτικές περιοχές με τη
μέση ταχύτητα ανέμου να αγγίζει τα 9m/sec) και του αποκλεισμού ορισμένων περιοχών λόγω διεθνών
συνθηκών (Ramsar, Natura, κ.τ.λ.). Επίσης η έντονη εποχικότητα, που αποτελεί το κύριο
χαρακτηριστικό της αιολικής ενέργειας, περιορίζει τη διαθεσιμότητα και αυξάνει το κόστος
παραγωγής ανά kWh.
Αιολικός Χάρτης της Ελλάδος
Πηγή: ΚΑΠΕ(http://aims.cres.gr/grwind150/viewer.htm)
4. Θεσμικό Πλαίσιο
Η εθνική πολιτική για τις ΑΠΕ προσδιορίζεται κυρίως από τις δεσμεύσεις της χώρας μας σε ευρωπαϊκό και
διεθνές επίπεδο που αφορούν τον περιορισμό των ρύπων και τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης.
Σύμφωνα με την Οδηγία 2001/77η Ελλάδα όφειλε μέχρι το 2010 να καλύπτει το 20,1% της συνολικής
ηλεκτροπαραγωγής της από ΑΠΕ, στόχος εξαιρετικά φιλόδοξος που ήταν αδύνατον να επιτευχθεί. Το
κοινοτικό θεσμικό πλαίσιο αποτελεί ουσιαστικά την υλοποίηση των συμφωνιών του Πρωτοκόλλου του Κιότο
(σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος), βάσει των οποίων οι ανεπτυγμένες
χώρες οφείλουν να μειώσουν τον όγκο των περιβαλλοντικών ρύπων που εκπέμπονται στην ατμόσφαιρα
κατά 5,2%(έχοντας σαν βάση τα επίπεδα του 1990). Το πρωτόκολλο του Κιότο προβλέπει για την Ελλάδα,
συγκράτηση του ποσοστού αύξησης του CO2 και των άλλων αερίων που επιτείνουν το φαινόμενο του
θερμοκηπίου στο +25% για το έτος 2010 σε σχέση με το έτος βάσης 1990 για το CO2 και 1995 για ορισμένα
άλλα αέρια(Ν. 3017/2002 «Κύρωση του Πρωτοκόλλου του Κιότο στη Σύμβαση-πλαίσιο των
Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος», ΦΕΚ Α-117).
Με βάση τα ανωτέρω, οι απαιτήσεις σε εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ για το 2010 προκειμένου να επιτευχθούν οι
στόχοι της χώρας μας, ήταν οι ακόλουθες:
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 6
Απαιτούμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ για επίτευξη στόχου 2010
Απαιτήσεις σε
Εγκατεστημένη ισχύ
το 2010 σε MW
Παραγωγή ενέρ-
γειας το 2010 σε δις
kWh
Ποσοστιαία
συμμετοχή ανά τύπο
ΑΠΕ το 2010
Αιολικά πάρκα 3.372 7,09 10,42
Μικρά υδροηλεκτρικά 364 1,09 1,60
Μεγάλα υδροηλεκτρικά 3.325 4,58 6,74
Βιομάζα 103 0,81 1,19
Γεωθερμία 12 0,09 0,13
Φωτοβολταϊκά 18 0,02 0,03
Σύνολα 7.193 13,67 20,10
Στη συνέχεια υπήρξε μικρή αναθεώρηση των στόχων του 2010(αύξηση στα 3.648 MW για τα αιολικά και στα
200 MW για τα φωτοβολταϊκά), αλλά η επίτευξη τους ήταν αδύνατη.
Το 2009 σύμφωνα με την Οδηγία 2009/28/ΕΚ για τις ΑΠΕ, τέθηκαν νέοι στόχοι για τη διείσδυση των ΑΠΕ
μέχρι το 2020(νομικά δεσμευτικοί και γνωστοί ως “20-20-20”) σε ποσοστό 20% επί της τελικής κατανάλωσης
ενέργειας, μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 20% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 και
20% εξοικονόμηση ενέργειας.
Για την επίτευξη των στόχων δημιουργήθηκε ένα περιβάλλον ιδιαίτερα ευνοϊκό για την ανάπτυξη των ΑΠΕ,
που περιλαμβάνει ενίσχυση των επενδύσεων ΑΠΕ, υψηλές τιμές αγοράς ηλεκτρισμού από τη ΔΕΗ, δημιουργία
υποδομών για σύνδεση στο δίκτυο και απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Οι σημαντικότεροι νόμοι και αποφάσεις για την ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι:
• Ν. 1559/1985 "Ρύθμιση θεμάτων εναλλακτικών μορφών ενέργειας και ειδικών
θεμάτων ηλεκτροπαραγωγής από συμβατικά καύσιμα και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ Α -35): Ο
νόμος επέτρεψε τη δραστηριοποίηση της ΔΕΗ και των ΟΤΑ στις Ανανεώσιμες Πηγές ενέργειας και
απετέλεσε ουσιαστικά την ιδρυτική πράξη του κλάδου στην Ελλάδα. Μέχρι το 1995 εγκαταστάθηκαν
συνολικά 27 ΜW (24 MW ΚΕΦ-ΔΕΗ, 3MW ΟΤΑ).
• N. 2244/1994 «Ρύθμιση θεμάτων ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές
ενέργειας και από συμβατικά καύσιμα και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α-168): Με το νόμο αυτόν
καθορίσθηκε η τιμολογιακή πολιτική και θεσμοθετήθηκε η υποχρέωση της ΔΕΗ για αγορά της
παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ.
• Ν. 2773/1999 « Απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΦΕΚ Α-286): Ο νόμος
αυτός θεσμοθέτησε την απελευθέρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και εισήγαγε
δύο νέους θεσμούς που συμβάλουν στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, της Ρυθμιστικής Αρχής
Ενέργειας (ΡΑΕ) και του Διαχειριστή του Δικτύου (ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.).
• H Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή επιφορτισμένη με την
παρακολούθηση και τον έλεγχο λειτουργίας της αγοράς ενέργειας, τη διατύπωση εισηγήσεων για την
τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού, την αδειοδότηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ, την παρακολουθηση
της πορείας υλοποίησης των έργων ΑΠΕ και την αξιολόγηση του συνόλου των αιτήσεων (με την
τεχνική υποστήριξη του Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας-ΚΑΠΕ).
• Ο Διαχειριστής του Συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.) είναι
επιφορτισμένος με τη λειτουργία, εκμετάλλευση, συντήρηση και ανάπτυξη του συστήματος
μεταφοράς σε όλη τη χώρα, καθώς και των διασυνδέσεων του με άλλα δίκτυα ώστε να διασφαλίζεται
ο εφοδιασμός της χώρας με ηλεκτρική ενέργεια με επαρκή, ασφαλή, οικονομικά αποδοτικό και
αξιόπιστο τρόπο. Από τον Οκτώβριο του 2002, η ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε.), ανέλαβε την εμπορική διαχείριση
των μονάδων ΑΠΕ του διασυνδεδεμένου συστήματος της χώρας. Στα μη διασυνδεδεμένα νησιωτικά
συστήματα, καθήκοντα διαχειριστή δικτύου ασκεί η ΔΕΗ.
• Ν. 2941/2001 «Απλοποίηση διαδικασιών ίδρυσης εταιρειών, αδειοδότηση
Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ρύθμιση θεμάτων της Α.Ε. 'ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ και
άλλεςδιατάξεις» (ΦΕΚ Α' 201): Με το νόμο αυτό διευθετήθηκαν διάφορα χωροταξικά θέματα που
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 7
είχαν προκύψει από την εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ εντός εκτάσεων που είχαν χαρακτηρισθεί
δασικές.
• ΚΥΑ 1726/2003 "Διαδικασία προκαταρκτικής εκτίμησης και αξιολόγησης, έγκρισης
περιβαλλοντικών όρων, καθώς και έγκρισης επέμβασης ή παραχώρησης δάσους ή δασικής
έκτασης στα πλαίσια της έκδοσης άδειας εγκατάστασης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, από
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας" (ΦΕΚ Β' 552): Με την απόφαση αυτή περιορίσθηκαν οι
γραφειοκρατικές διαδικασίες και ο αριθμός των γνωμοδοτούντων φορέων για την εγκατάσταση
μονάδων ΑΠΕ.
• Ν. 3468/2006 «Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και
Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και λοιπές διατάξεις»: Ο
νόμος αυτός αποτελεί τον κορμό του θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στη χώρα μας.
Ποσοτικοποιεί τους στόχους, καθορίζοντας τα μερίδια των ΑΠΕ στη συνολική παραγωγή ηλεκτρισμού
(20,1%, μέχρι το 2010 και 29%, μέχρι το 2020), απλοποιεί την αδειοδότηση των μονάδων ΑΠΕ
και εισάγει μια νέα τιμολογιακή πολιτική (feed in tariff) ιδιαίτερα ελκυστική για την
πραγματοποίηση επενδύσεων στις ΑΠΕ.
• Ν. 3468 ΦΕΚ 129, 27 Ιουνίου 2006 Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και
λοιπές διατάξεις
• Υ.Α. Δ6/Φ1/οικ.13310, ΦΕΚ 1153, 10 Ιουλίου 2007: Διαδικασία έκδοσης αδειών εγκατάστασης
και λειτουργίας σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας.
• Υ.Α. Δ6/Φ1/οικ.18359/14.9.2006 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης «Τύπος και περιεχόμενο
συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας στο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο
Δίκτυο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 3 του ν. 3468/2006» (ΦΕΚ Β΄ 1442)
• Υ.Α. Δ6/Φ1/οικ.1725/25.1.2007 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης «Καθορισμός τύπου και
περιεχομένου συμβάσεων πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται με χρήση
Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και μέσω Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας
Υψηλής Απόδοσης στο Δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων
• Υ.Α. Δ5/ΗΛ/Β/Φ.1.10/1086/10413, (ΦΕΚ Β΄655/17.5.2005). Τροποποίηση Διατάξεων του
Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος και Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας σχετικά με την
Τρίτη Ημέρα Αναφοράς.
• Υπουργική απόφαση Δ6/Φ1/2000/2002: «Διαδικασία έκδοσης αδειών εγκατάστασης και
λειτουργίας σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση ΑΠΕ και μεγάλων
υδροηλεκτρικών σταθμών και τύποι συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας»
(ΦΕΚ Β’ 158) στο βαθμό που δεν έρχεται σε σύγκρουση με τις ρυθμίσεις του Ν. 3468/2006
• Υπουργική απόφαση Δ6/Φ1/οικ. 18359/14.9.2006(ΦΕΚ Β’ 1442): «Τύπος και περιεχόμενο
συμβάσεων αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας στο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο
Δίκτυο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 3 του ν. 3468/2006»
• Κοινή υπουργική απόφαση οικ. 104247/ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ 25.5.2006(ΦΕΚ Β’ 663):«Διαδικασία
Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (Π.Π.Ε.Α.) και Έγκρισης
Περιβαλλοντικών Όρων (Ε.Π.Ο.) έργων ΑΠΕ, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 1650/1986,
όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 του ν. 3010/2002»
• Κοινή υπουργική απόφαση οικ. 104248/ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ 25.5.2006(ΦΕΚ Β’ 663): «Περιεχόμενο,
δικαιολογητικά και λοιπά στοιχεί των Προμελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Π.Π.Ε.),
των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.), καθώς και συναφών μελετών
περιβάλλοντος, έργων ΑΠΕ»
• Εγκύκλιος 107100/29.8.2006 ΥΠΕΧΩΔΕ για τη διευκρίνηση θεμάτων ρυθμιζόμενων με τις δύο
προηγούμενες υπουργικές αποφάσεις (κείμενο διαθέσιμο στο δικτυακό τόπο της ΡΑΕ)
• Κοινή υπουργική απόφαση Δ6/Φ1/οικ. 19500/4.11.2004, (ΦΕΚ Β’ 1671):«Τροποποίηση και
συμπλήρωση της 13727/724/2003 κοινής υπουργικής απόφασης ως προς την
αντιστοίχηση των δραστηριοτήτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με τους βαθμούς
όχλησης που αναφέρονται στην πολεοδομική νομοθεσία»
• Εγκύκλιοι Υπουργείου Ανάπτυξης Δ6/Φ1/οικ. 11947/9.7.2003, Δ6/Φ1/οικ.
11515/30.6.2004 και Δ6/Φ1/οικ. 20603/19.11.2004.
• Απόφ. Δ.Σ. ΚΑΠΕ 237/5-7-2007: Διαδικασία έγκρισης πιστοποιητικού τύπου Ανεμογεννήτριας,
με την προσκόμιση πιστοποιητικού αλλοδαπού φορέα.
• Κανονισμός αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση ΑΠΕ και μέσω ΣΗΘΥΑ, (ΦΕΚ
β’ 448/3-4-2007).
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 8
• Νόμος για την προώθηση της συμπαραγωγής και τη ρύθμιση άλλων θεμάτων.(ΦΕΚ Α’ 8/28-
1-2009).
• Εναρμόνιση της Εθνικής νομοθεσίας με την Οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση
της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη
κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ.
• Νέος Νόμος Ν.3851/4-6-2010 (ΦΕΚ 85 Α): «Επιτάχυνση της Ανάπτυξης των ΑΠΕ
για την Αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής». Ψηφίστηκε στις 26-5-2010 1
Χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
(ΦΕΚ Β’ 2464/03.12.2008) «Ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις
ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».
Το «Ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας», το οποίο παρουσιάσθηκε από το
ΥΠΕΧΩΔΕ την 1η Φεβρουαρίου 2007, είχε σαν κύριο στόχο πολλών επενδυτικών σχεδίων ΑΠΕ που
παρέμεναν στάσιμα λόγω αρνητικών αποφάσεων του Συμβουλίου Επικρατείας. Το Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ
αποτελείται από 28 άρθρα, τα οποία καθορίζουν τις κατευθύνσεις και τα κριτήρια για τη χωροθέτηση των
αιολικών εγκαταστάσεων, των Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων και των λοιπών κατηγοριών έργων ΑΠΕ
(εγκαταστάσεις εκμετάλλευσης ηλιακής ενέργειας, ενέργειας από βιομάζα ή βιοαέριο και γεωθερμικής
ενέργειας) και προσδιορίζεται η «φέρουσα ικανότητα» κάθε περιοχής (μέγιστη δυνατότητα χωροθέτησης
εγκαταστάσεων ΑΠΕ).
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αιολική ενέργεια λόγω της σημασίας της για τη χώρα και των αντιδράσεων
των τοπικών κοινωνιών στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Λαμβάνοντας υπόψη το αιολικό δυναμικό και τα
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής γίνεται διάκριση σε 4 κατηγορίες αιολικής προτεραιότητας στη χώρα
που είναι: α) η Ηπειρωτική χώρα και η Εύβοια, β) η Αττική, γ) τα Κατοικημένα Νησιά Ιονίου, Αιγαίου και η
Κρήτη, δ) ο Υπεράκτιος θαλάσσιος χώρος και οι ακατοίκητες νησίδες.
α) Ηπειρωτική χώρα και Εύβοια: χωροθετούνται δύο κατηγορίες περιοχών, οι Περιοχές Αιολικής
Προτεραιότητας(ΠΑΠ) και οι Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας(ΠΑΚ). Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας
είναι οι περιοχές της ηπειρωτικής χώρας που διαθέτουν συγκριτικά πλεονεκτήματα(ύπαρξη εκμεταλλεύσιμου
αιολικού δυναμικού, αυξημένη ζήτηση εγκατάστασης ανεμογεννητριών, κλπ) και προσφέρονται για
ελεγχόμενη συγκέντρωση των αιολικών εγκαταστάσεων. Στις περιοχές αυτές η «φέρουσα ικανότητα»,
προσδιορίζεται ως εξής:
Στη Βόρειο Ελλάδα(νομοί Έβρου και Ροδόπης), προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 480 τυπικές
ανεμογεννήτριες συνολικής ισχύος 960 MW. («Τυπική ανεμογεννήτρια» είναι αυτή που έχει διάμετρο
φτερωτής 85 μ. και παράγει ισχύ 2 MW).
Στην κεντρική Ελλάδα(νομοί Καρδίτσας, Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας, Φωκίδας, Φθιώτιδας, Βοιωτίας, και
Εύβοιας), προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν 1619 τυπικές ανεμογεννήτριες ισχύος 3.238 MW.
Στην Πελοπόννησο(νομοί Λακωνίας και Αρκαδίας), στην οποία προβλέπεται ότι μπορούν να εγκατασταθούν
438 τυπικές ανεμογεννήτριες δηλαδή 876 ΜW.
Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας είναι οι επιμέρους περιοχές της ηπειρωτικής χώρας καθώς και
μεμονωμένες θέσεις, οι οποίες δεν εμπίπτουν σε ΠΑΠ αλλά διαθέτουν ικανοποιητικό εκμεταλλεύσιμο αιολικό
δυναμικό, και προσφέρονται για τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων. Γι’ αυτές τις κατηγορίες περιοχών,
καθορίζονται κριτήρια χωροθέτησης, όπως αποστάσεις από οικισμούς, παραγωγικές δραστηριότητες,
αρχαιολογικούς χώρους, περιοχές προστασίας της φύσης και του τοπίου κλπ. (πχ 3 χλμ από μνημεία
παγκόσμιας κληρονομιάς, 500 μ. από πολιτιστικά μνημεία και 1500 μ. από παραδοσιακούς οικισμούς).
β) Αττική: αντιμετωπίζεται σαν ιδιαίτερη κατηγορία λόγω του μητροπολιτικού χαρακτήρα της (υψηλοί
δείκτες «αστικότητας», αυξημένες εντάσεις και συγκρούσεις χρήσεων γης). Για την περιοχή αυτή,
προσδιορίζονται ευρύτερες ζώνες υποδοχής και κριτήρια χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων. Προβλέπεται
ότι μπορούν να εγκατασταθούν 50 τυπικές ανεμογεννήτριες ισχύος 100 MW.
γ) Κατοικημένα Νησιά Ιονίου, Αιγαίου και Κρήτη: Παρά το ιδιαίτερα υψηλό αιολικό δυναμικό τους
(14310 MW) τίθενται πολύ αυστηρότεροι περιορισμοί με αποτέλεσμα η φέρουσα ικανότητα τους να
προσδιορίζεται στο μισό των ΠΑΠ της ηπειρωτικής χώρας. Οι λόγοι των περιορισμών αυτών είναι η μικρή
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 9
έκταση, ο έντονος τουριστικός προσανατολισμός, το αξιόλογο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, κτλ.
δ. Υπεράκτιος θαλάσσιος χώρος και τις ακατοίκητες νησίδες: Αντιμετωπίζονται σαν ιδιαίτερη κατηγορία
λόγω της ειδικής γεωμορφολογίας και λειτουργίας τους. Γι’ αυτό καθορίζονται και ειδικά κριτήρια
χωροθέτησης π.χ. σε σχέση με τη ναυσιπλοΐα, με τον τρόπο εγκατάστασης στο θαλάσσιο χώρο κ.α.
Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ)
Ειδικά Κριτήρια χωροθέτησης αιολικών στoν εθνικό χώρο
Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης σε ΟΤΑ εντός ΠΑΠ: 8% (1,05 τυπικές α/γ/1000 στρέμματα) που
μπορεί να αυξάνεται ως 30% με σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου. Ειδικά για αιολικά μεγάλης
κλίμακας που εκτείνονται σε περισσότερους από έναν ΟΤΑ εντός ΠΑΠ, ο αριθμός των τυπικών α/γ σε ένα ΟΤΑ
μπορεί να προσαυξηθεί με τη μεταφορά αριθμού α/γ από το σύνολο των ΟΤΑ που εκτείνεται το έργο αλλά δεν
μπορεί να υπερβεί το 30% των τυπικών α/γ που αντιστοιχούν στον ΟΤΑ με το μεγαλύτερο πλεόνασμα
αδιάθετων α/γ.
Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης σε δήμους με υψηλό δείκτη τουριστικής ανάπτυξης (Μονεμβασίας,
Αραχώβης, Καρπενησίου, Καρύστου): 4% (0,53 τυπικές α/γ /1000 στρέμματα).
Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης σε ΟΤΑ εντός ΠΑΚ: 5% (0,66 τυπικές α/γ/1000 στρέμματα) που
μπορεί να αυξάνεται ως 50% με σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου.
Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης σε ΟΤΑ στα νησιά: 4% (0,53 τυπικές α/γ/1000 στρέμματα).
Μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης σε ΟΤΑ της Αττικής: 8% (1,05 τυπικές α/γ/1000 στρέμματα).
Ειδικά Κριτήρια χωροθέτησης παράκτιων αιολικών: Απαγορευμένες ζώνες, ελάχιστες αποστάσεις από
πληθώρα περιοχών και χρήσεων.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 10
Αδειοδοτική Διαδικασία
Λόγω του σύνθετου χαρακτήρα των επενδύσεων ΑΠΕ και των πολλαπλών παραμέτρων που υπεισέρχονται
στο σχεδιασμό και την υλοποίηση τους (περιβαλλοντικοί, κοινωνικοοικονομικοί, χωροταξικοί, τεχνικοί-
τεχνολογικοί, κ.τ.λ.) δημιουργήθηκε η ανάγκη μιας εξαιρετικά πολύπλοκης διαδικασίας αδειοδότησης. Αυτό
όμως οδήγησε στην σταδιακή καθιέρωση μιας ιδιαίτερα γραφειοκρατικής διαδικασίας, όπου εμπλέκονταν
πολλοί ενδιάμεσοι φορείς οι γνωμοδοτήσεις των οποίων ήταν συχνά αντιφατικές, με τελικό αποτέλεσμα τις
σημαντικές καθυστερήσεις ή ακόμη και την αναστολή υλοποίησης των έργων. Μέχρι το 2006 ορισμένες
φάσεις της αδειοδοτικής διαδικασίας γίνονταν παράλληλα αλλά λόγω σοβαρών δυσλειτουργιών υιοθετήθηκε
μία διαδικασία με γραμμική ροή η οποία όμως και αυτή αποδείχτηκε ιδιαίτερα χρονοβόρα. Με το νέο νόμο
(Ν.3851/4-6-2010) προτείνεται μια νέα διαδικασία από την εφαρμογή της οποίας αναμένεται μείωση της
γραφειοκρατίας και συντόμευση των απαιτούμενων χρόνων αδειοδότησης.
Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 11
5. Συνθήκες Αγοράς- Διάρθρωση του Κλάδου
Η Ελληνική αγορά αιολικής ενέργειας λόγω των κλιματικών, γεωλογικών, διοικητικών και λοιπών
ιδιαιτεροτήτων της χώρας παρουσιάζει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
• Κυριαρχία της αιολικής ενέργειας στις ΑΠΕ, η οποία καλύπτει το 83,3% της συνολικής
εγκατεστημένης ισχύος σε ΑΠΕ(δεν λαμβάνεται υπόψη η υδροηλεκτρική ενέργεια από μονάδες
>10MW).
• Χαμηλή αξιοποίηση του πλούσιου αιολικού δυναμικού.
• Μεγάλες διαφοροποιήσεις του υπάρχοντος αιολικού δυναμικού κατά γεωγραφική περιοχή.
• Σοβαρές δυσκολίες διασύνδεσης ιδιαίτερα με τις νησιωτικές περιοχές όπου βρίσκεται και το
μεγαλύτερο αιολικό δυναμικό της χώρας.
• Χαμηλή οικολογική συνείδηση του πληθυσμού και μικρή αποδοχή των Α/Π από τις τοπικές
κοινωνίες.
• Χαμηλή καθετοποίηση του κλάδου με μικρή παραγωγή κεφαλαιουχικού εξοπλισμού.
• Υψηλή συγκέντρωση της παραγωγής και έλεγχος του κλάδου από πολυεθνικές και εγχώριες
τεχνικές - κατασκευαστικές εταιρίες με σχετικά χαμηλή συμμετοχή αμιγών ενεργειακών εταιριών.
• Σοβαρή υστέρηση μεταξύ αδειοδοτήσεων και υλοποιήσεων έργων Α/Π, λόγω των χρονοβόρων
γραφειοκρατικών διαδικασιών ή του παγώματος των επενδύσεων από το Συμβούλιο Επικρατείας.
• Σημαντικά κίνητρα ανάπτυξης των ΑΠΕ.
Παρά τη χαμηλή αξιοποίηση του σημαντικού αιολικού δυναμικού της χώρας μας τα Α/Π καλύπτουν σήμερα
περίπου το 84% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ( 1.149,6 αιολικά MW σε σύνολο.
Εξέλιξη εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ σε MW (2001-2009)
287,0
371,0
472,0 491,0
745,0
853,2
1.015,6
270,0
1.149,6
0,0
200,0
400,0
600,0
800,0
1.000,0
1.200,0
1.400,0
1.600,0
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Μικρά Υδροηλεκτρικά (<10 MW) Αιολικά Φωτοβολταϊκά Βιομάζα
Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΕΣΜΗΕ και EurObserv’ER
Από το 1982(που εγκαταστάθηκε στην Κύθνο το πρώτο αιολικό πάρκο της ΔΕΗ) μέχρι σήμερα, σημειώθηκε
σημαντική πρόοδος παρά τα γραφειοκρατικά και λοιπά εμπόδια που παρουσιάστηκαν. Την περίοδο 1998-
2009 ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης ήταν 41% για την εγκατεστημένη ισχύ σε MW και 54% για την
ετήσια παραγωγή σε TWh, αλλά μετά το 2007 οι ρυθμοί ανάπτυξης εμφανίζουν κάποια κόπωση.
Μέχρι το τέλος του 2009 είχαν εγκατασταθεί 1.245 ανεμογεννήτριες (ισχύος από 105 kW έως 3,0 MW) 17
διαφορετικών κατασκευαστών σε 73 αιολικά πάρκα,. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς Α/Π που βρίσκεται σε
λειτουργία είναι περίπου 1.087 ΜW, ενώ επιπλέον 11 Α/Π ισχύος 238 MW έχουν συνάψει Συμβάσεις
Σύνδεσης με το ΔΕΣΜΗΕ. Όπως προκύπτει από τον ακόλουθο πίνακα η συνολική παραγωγή των Α/Π του
διασυνδεδεμένου Συστήματος για το 2009 ήταν 2.107 GWh, περίπου 75,5 % της συνολικής παραγωγής από
ΑΠΕ. Η συνεισφορά των Α/Π το έτος στην ηλεκτροπαραγωγή ανήλθε στο 3,24 % με μέσο συντελεστή
φορτίου (capacity factor12) 26,46 %.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 12
Εγκατεστημένη δυναμικότητα (σε MW) και ετήσια παραγωγή (σε TWh)
214
468
605
985
40
109
298
349 424
871
747
1.087
98
650
2.300
2.107
71
460
1.944
1.541
1.270
1.130
1.020
756
0
200
400
600
800
1.000
1.200
1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Ετήσια παραγωγή σε TWh
0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
Δυναμικότητα
σε MW
Εγκετεστημένη ισχύς σε MW Παραγωγή σε TWh
Πηγή: EurObserv’ER, διάφορα έτη
Το μέσο μέγεθος των εγκατεστημένων Α/Π είναι 12,4 MW, με 17 Α/Γ μέσης ισχύος 0,874 MW ( Α/Γ από 105
kW έως 3,0 MW). Παρατηρούμε ότι ενώ το μέσο μέγεθος των Α/Π είναι σχετικά ικανοποιητικό, η μέση ισχύς
των Α/Γ είναι χαμηλή και ο αριθμός τους υψηλός. Την τελευταία 5ετία παρατηρείται κάποια αύξηση της μέσης
ισχύος των Α/Γ αλλα αυτή παραμένει σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τις λοιπές χώρες της Ε.Ε.. Η
μέση ισχύς των νέων Α/Γ ήταν 0,63 MW το 2000, 0,76 MW το 2003, 1,13 MW το 2006, 1,7 MW το 2007, 1,6
το 2008 αλλά μόλις 1,1 MW το 2009.
Εξέλιξη Μέσου Μεγέθους Α/Π και Α/Γ και μέσος αριθμός Α/Γ ανά Α/Π
17,30
13,1
10,4 9,7
1,13 1,7 1,6 1,1
9
10
11
10
0,00
2,00
4,00
6,00
8,00
10,00
12,00
14,00
16,00
18,00
20,00
2006 2007 2008 2009
Μέσο Μέγεθος Α/Π Μέσο Μέγεθος Α/Γ Αρ.Α/Γ ανά Α/Π
Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΕΣΜΗΕ
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 13
Το 30,9% των Α/Π έχουν μέγεθος μικρότερο των 5MW (4,9% της συνολικής ισχύος), το 17,6% από 5 μέχρι
10 MW (10,7% της συν. Ισχύος), το 30,9% από 10 μέχρι 20 MW (34,1% της συν. Ισχύος), το 8,8% από 20-
30 MW (17,7% της συν. Ισχύος) και το 11,8% >30 MW (32,6% της συν. Ισχύος).
Κατανομή των Α/Π κατά τάξη μεγέθους (σε MW)
30,9%
17,6%
30,9%
8,8%
11,8%
4,9%
10,7%
34,1%
17,7%
32,6%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
< 5MW Από 5-10 MW Από 10-20 MW Από 20-30 MW >=30 MW
Αριθμός Α/Π Ισχύς σε MW
Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΕΣΜΗΕ
Γεωγραφική κατανομή Αιολικών Πάρκων: Το μεγαλύτερο μέρος της εγκατεστημένης ισχύος
(1.087,6 MW στο τέλος του 2009), βρίσκεται στην Στερεά Ελλάδα-Εύβοια (25,4% του συνόλου, με την
Εύβοια να κατέχει περίπου 23%), στην Πελοπόννησο (23,3%), τη Μακεδονία-Θράκη(20,6%, κυρίως στη
Θράκη) και την Κρήτη
Γεωγραφική κατανομή της εγατεστημένης ισχύος(σε MW) και των Α/Γ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΣΧΥΣ (MW) % Αριθμ. Α/Γ %
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 224,55 20,6% 192 15,4%
ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ(& ΕΥΒΟΙΑ) 275,85 25,4% 380 30,5%
ΚΡΗΤΗ 160,20 14,7% 259 20,8%
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 253,55 23,3% 141 11,3%
Ν. ΑΙΓΑΙΟ 52,34 4,8% 90 7,2%
Β. ΑΙΓΑΙΟ 30,20 2,8% 116 9,3%
ΘΕΣΣΑΛΙΑ 17,00 1,6% 20 1,6%
ΙΟΝΙΟ 70,80 6,5% 41 3,3%
ΑΤΤΙΚΗ 3,12 0,3% 6 0,5%
ΣΥΝΟΛΟ 1.087,61 100,0% 1.245 100,0%
Πηγή:ΔΕΣΜΗΕ
Στο τέλος του 2009 λειτουργούσαν Α/Π σε 11 νομούς της χώρας ενώ υπήρχαν προσφορές σύνδεσης για 31
νομούς συνολικά. Λόγω του κορεσμού των περιοχών που ήδη υπάρχουν Α/Π, η μελλοντική ανάπτυξη θα
στηριχθεί κυρίως σε περιοχές με χαμηλή ή ανύπαρκτη αιολική δραστηριότητα όπως η Βοιωτία, η Φωκίδα, η
Αρκαδία και η Αιτωλοακαρνανία.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 14
Α/Π σε λειτουργία και με προσφορά σύνδεσης κατά νομό (σε MW) το 2009
149
97
11,2 17 10 3 2
225,0
166,6
116,7
74,9
487,4
183,3
134,3
33,0
99,4
73,3
109,8
14,0
30,0
15,3
82,4
57,7
31,5
49,1
69,3
30,0
83,0
14,0
108,4115,3
227,6
71 56 49 40
24 22 17
74
212
4,0
20,4
104,0
22,9
107
0
100
200
300
400
500
600
Ευβοίας
Ροδόπης
Αρκαδίας
Αργολίδας
Κεφ/νίας
Αχαΐας
Έβρου
Βοιωτίας
Αιτωλ/νίας
Λακωνίας
Μαγνησίας
Σερρών
Κιλκίς
Αττικής
Κυκλάδων (ΚΕΑ)
Δράμ ας
Ευρυτανίας
Ημαθίας
Καρδίτσας
Κέρκυρας
Κοζάνης
Κορινθίας
Λαρίση ς
Λευκάδας
Μεσσηνίας
Ξάνθης
Πειραιώς
Πρεβέζης
Φθιώτιδας
Φλώρινας
Φωκίδας
Σε λειτουργία
Με προσφορά σύνδεσης
Πηγή:ΔΕΣΜΗΕ
Γεωγραφική αποτύπωση αιτήσεων για Α/Π .
Πηγή: GIS της ΡΑΕ
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 15
Εκτός από τα επίγεια αιολικά πάρκα ιδιαίτερη σημασία για τη χώρα μας έχουν και τα υπεράκτια (offshore) Α/Π
λόγω του πλούσιου αιολικού δυναμικού των θαλασσών. Μικρό όμως μέρος του δυναμικού αυτού είναι σήμερα
εκμεταλλεύσιμο διότι η υπάρχουσα τεχνολογία επιτρέπει την κατασκευή σε βάθη μέχρι 30 μέτρα, ενώ οι
Ελληνικές θάλασσες χαρακτηρίζονται από πολύ μεγαλύτερα βάθη ακόμη και κοντά στις ακτές. Για τις λίγες
θαλάσσιες περιοχές που είναι άμεσα εκμεταλλεύσιμες έχει εκδηλωθεί έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον με
προτάσεις συνολικής ισχύος 5.682 MW.
Υπάρχουσες επενδυτικές προτάσεις για υπεράκτια αιολικά πάρκα
Υποψήφιοι Επενδυτές Ισχύς σε MW Θαλάσσια περιοχή
Κοινοπραξία Αιολική Πλατεία Μαρθακίου -
ΕΝ.ΤΕ.ΚΑ. Αιολικά Πάρκα ΑΕ-ENORA Ε.Ε. -
Κ. Φιλιππίδης 55(30+25) MW Πλατειά Κέρκυρας
Πλειάδες Αιολική Α.Ε. 450 MW Κόλπος Πεταλιών Αττικής
ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή Α.Ε. - Αιολική Προβατά -
Τραιανουπόλεως Ο.Ε. 585 MW
Θρακικό Πέλαγος νότια της
Αλεξανδρούπολης
Θρακική Αιολική Α.Ε. 216 MW Θρακικό, νότια της Αλεξανδρούπολης
Κοινοπραξία Αιολική Καλυδώνος 141 MW Όρμος Καλυδώνος Αιτωλοακαρνανίας
Κύων ΕΠΕ 300 MW Κύμη Εύβοίας
Ελληνική Τεχνοδομική Aνεμος Α.Ε. 162 MW Κέρκυρα
Διαπόντια Αιολική - Μ.Ε. Τζαβάρας και Σία 125 MW Διαποντίων Νήσων Κέρκυρας
Venergia Ενεργειακή Α.Ε. 96 MW Διαποντίων Νήσων Κέρκυρας
Νησιωτικός Aνεμος Παραγωγή Ηλεκτρικής
Ενέργειας ΑΕ 350 MW Κως
Argos Aiolos ΑΕ 150 MW Θαλάσσια περιοχή της Εύβοιας
ΤΖΑΣΠΕΡ Αιολική Ελλάδος Α.Ε. και Σία, 495 MW
θαλάσσια περιοχή Διαποντίων Νήσων
Κέρκυρας
City Electric Α.Ε. 500 MW Βορειοανατολικά της Λήμνου
ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή ΑΒΕΤΕ 320 MW Βορειοανατολικά της Λήμνου
ΤΖΑΣΠΕΡ Αιολική Ελλάδος Α.Ε. και Σία 445 MW
Βορειοανατολικά του Αγίου Ευστρατίου
Λέσβου
ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή 98 MW
Βορειοανατολικά του Αγίου Ευστρατίου
Λέσβου
Ρόκας Αιολική Βόρειος Ελλάς ΑΒΕΕ 484 MW Βορειοανατολικά της Λήμνου
Μινωικά Θαλάσσια Αιολικά Πάρκα Α.Ε. 350 MW Θαλάσσια περιοχή Κάσου Καρπάθου
ΤΖΑΣΠΕΡ Αιολική Ελλάδος Α.Ε. και Σία 306 MW Βορειοανατολικά της Aνδρου
Πηγή: ΡΑΕ
Το νέο νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις των επενδυτών αυτών οι οποίοι φοβούνται
σοβαρές καθυστερήσεις ή και ματαίωση ορισμένων επενδυτικών σχεδίων διότι προβλέπεται ότι από εδώ και
στο εξής τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Οικονομίας θα προκηρύσσουν διαγωνισμούς για την
κατασκευή τους σε επιλεγμένες θέσεις στον ελλαδικό χώρο και θα καθορίζουν τον αριθμό των θαλάσσιων
αιολικών πάρκων, την ακριβή τους θέση, τη θαλάσσια έκταση που θα καταλαμβάνουν, την εγκατεστημένη
ισχύ και τον αριθμό των Α/Γ που θα έχουν.
Παρά τις ενδεχόμενες γραφειοκρατικές εμπλοκές και το υψηλότερο κόστος κατασκευής τους, τα υπεράκτια
Α/Π θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν σοβαρά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα επίγεια. Αναφέρουμε
ενδεικτικά τη διαθεσιμότητα άφθονων ενιαίων εκτάσεων, τις υψηλότερες ταχύτητες ανέμου και αποδόσεων
των Α/Γ, τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής τους, τις μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τη χαμηλότερη
οπτική όχληση λόγω της μεγάλης απόστασης τους από τις ακτές, την έλλειψη αντιδράσεων από τις τοπικές
κοινωνίες, κ.τ.λ.. Επίσης λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων που αναμένονται την επόμενη 10ετία (πλωτά
Α/Π) ίσως γίνει εφικτή η αξιοποίηση πολύ μεγαλύτερου μέρους του θαλάσσιου αιολικού δυναμικού.
Συγκέντρωση της παραγωγής: Λόγω της ύπαρξης οικονομιών κλίμακας και του μεγάλου κόστους
κατασκευής ενός αιολικού πάρκου, η δραστηριοποίηση μικρών εταιριών ή μικροεπενδυτών είναι δυσκολότερη
σε σχέση π.χ. με τα φωτοβολταϊκά που προσφέρονται για επενδύσεις οποιασδήποτε κλίμακας. Με δεδομένη
την έλλειψη συνεργατικής συνείδησης στη χώρα μας ήταν φυσικό η ανάπτυξη του κλάδου να στηριχθεί στις
μεγάλες εταιρίες (μοντέλο Καλιφόρνιας ) και όχι σε συνεταιρισμούς, τοπικούς φορείς ή συνεργαζόμενους
μικροεπενδυτές(μοντέλο Δανίας).
Η συγκέντρωση της παραγωγής είναι πολύ υψηλή αφού το 2009 οι πρώτες 5 εταιρίες (ΡΟΚΑΣ
ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ (IBERDROLA), EDF EN SA & Co, ΤΕΡΝΑ ΑΕ, ENEL, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ) ελέγχουν το
61% της εγκατεστημένης ισχύος.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 16
Μερίδια εταιριών στην Ελληνική Αγορά (31-12-2009)
Εταιρία Ισχύς (MW) % εγκ.Ισχύος Αρ. Α/Γ % Α/Γ
ROKAS RENEWABLES (IBERDROLA) 213,60 19,6% 284 22,8%
EDF EN SA & Co 149,35 13,7% 59 4,7%
ΤΕΡΝΑ ΑΕ 141,97 13,1% 126 10,1%
ENEL 86,23 7,9% 99 8,0%
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ 76,70 7,1% 67 5,4%
Eunice 46,00 4,2% 20 1,6%
BABCOCK & BROWN 42,00 3,9% 14 1,1%
PPC RENEWABLES 39,25 3,6% 155 12,4%
ACCIONA 34,85 3,2% 41 3,3%
ENERCON HELLAS SA 27,50 2,5% 55 4,4%
ENERGIE2 20,40 1,9% 34 2,7%
ΟΜΙΛΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ 17,00 1,6% 20 1,6%
POLYPOTAMOS SA 12,00 1,1% 20 1,6%
ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ 11,90 1,1% 14 1,1%
ENVITEC RES SA 10,80 1,0% 18 1,4%
ΔΙΑΦΟΡΟΙ 158,06 14,5% 219 17,6%
ΣΥΝΟΛΟ 1.087,61 100,0% 1.245 100,0%
Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΕΣΜΗΕ
Στην Ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται 17 εταιρίες κατασκευής Α/Γ εκ των οποίων οι 3 πρώτες ελέγχουν
το 89,4% της εγκατεστημένης ισχύος και το 79,4% των εγκατεστημένων Α/Γ. Η VESTAS (μαζί με τη συγγενή
της εταιρία NEG Micon) κατέχει το μισό περίπου της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος. Δυστυχώς εκτός από
την κατασκευή πρωτοτύπων, δεν υπάρχει ακόμη εγχώρια κατασκευή Α/Γ και η συμμετοχή της Ελληνικής
βιομηχανίας στην προστιθέμενη αξία είναι περιορισμένη (βάσεις, πύργοι, κ.τ.λ.).
Μερίδια κατασκευαστών στην Ελληνική Αγορά (31-12-2009)
ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ ΙΣΧΥΣ (MW) % Αριθμ. Α/Γ %
VESTAS 420,37 38,7% 310 24,9%
NEG Micon (VESTAS) 117,28 10,8% 149 12,0%
ENERCON 238,04 21,9% 266 21,4%
BONUS 196,60 18,1% 264 21,2%
NORDEX 28,50 2,6% 45 3,6%
ZOND 18,53 1,7% 40 3,2%
GAMESA 31,45 2,9% 37 3,0%
JACOBS 12,00 1,1% 20 1,6%
HMZ WINDMASTER 10,80 1,0% 36 2,9%
NEDWIND 5,00 0,5% 10 0,8%
EAB WINDMATIC 3,92 0,4% 50 4,0%
NORDTANK 1,25 0,1% 5 0,4%
TACKE 1,50 0,1% 3 0,2%
OA 1,10 0,1% 2 0,2%
WINCON 0,65 0,1% 6 0,5%
MICON 0,63 0,1% 2 0,2%
ΣΥΝΟΛΟ
1.087,61 100,0%
1.245
100,0%
Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΔΕΣΜΗΕ
Τιμολόγηση: Το καθοριστικό στοιχείο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, είναι η
ευνοϊκή τιμολογιακή πολιτική. Με δεδομένο το υψηλότερο κόστος του παραγόμενου ηλεκτρισμού από Α/Γ και
τις ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις οι εγγυημένες υψηλές τιμές αγοράς που υπερκαλύπτουν το κόστος και η
πολυετείς συμβάσεις που επιτρέπουν την άνετη απόσβεση των παγίων, αποτελούν την αναγκαία προϋπόθεση
για την ανάληψη επενδύσεων από ιδιώτες.
Τον Ιούνιο του 2006 ψηφίστηκε ο Νόμος 3468/2006 για την Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, ο
οποίος παρείχε κίνητρα (πριμοδότηση τιμής πώλησης, εξασφάλιση αγοράς) ιδιαίτερα ελκυστικά για τις
συνθήκες αγοράς της χώρας μας. Σύμφωνα με την απόφαση ΥΠΑΝ Δ6/Φ1/οικ.14610/9.7.2007 για την
αναπροσαρμογή τιμολογίων ΑΠΕ, ο παραγόμενος ηλεκτρισμός από Α/Π που παρέχονταν στο δίκτυο της ΔΕΗ,
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 17
είχε εγγυημένη τιμή 75,82 €/MWh για το διασυνδεδεμένο σύστημα, 87,42 €/MWh για τα μη διασυνδεδεμένα
νησιά και 92,82 €/MWh για τα Υπεράκτια Α/Π. Με το νέο Νόμο για τις ΑΠΕ οι εγγυημένες τιμές αγοράς
αυξάνονται και διαμορφώνονται σε 87,85 €/MWh για το διασυνδεδεμένο σύστημα και 99,45 €/MWh για τα
μη διασυνδεδεμένα νησιά ενώ για τα Υπεράκτια Α/Π δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί( αν και είχε προταθεί στη
δημόσια διαβούλευση η τιμή των 104,85 €/MWh).
Η σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας ισχύει για δέκα (10) έτη και μπορεί να παρατείνεται για δέκα (10),
επιπλέον, έτη, μονομερώς, με έγγραφη δήλωση του παραγωγού.
Οι τιμές για την ηλεκτρική ενέργεια από Α/Π είναι περίπου 4,6 με 5,2 φορές μικρότερη από αυτήν των Φ/Β,
αλλά η ωρίμανση της φωτοβολταϊκής τεχνολογίας είναι πολύ χαμηλότερη(δεκαπλάσιο περίπου κόστος
παραγωγής από αυτό των αιολικών).
Νέες τιμές αποπληρωμής παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ
Τεχνολογία Διασυνδεδεμένο Σύστημα Μη διασυνδεδεμένα νησιά
Αιολική ενέργεια ισχύος >50 kWh 87,85€/MWh 99,45€/ MWh
Αιολική ενέργεια ισχύος <=50 kWh 250 €/MWh
Υδροηλεκτρικά έως 15MW 87,85€/MWh 87,85€/MWh
Ηλιακή ενέργεια από φ/β άνω των 100 KWh 400 €/MWh, μείωση στα 260,97
€/MWh τον Αύγουστο 2014.
450 €/MWh, μείωση στα 293,59
€/MWh τον Αύγουστο 2014
Ηλιακή ενέργεια από φ/β κάτω των 100 KWh 450 €/MWh, μείωση στα 293,59 €/MWh τον Αύγουστο 2014
Ηλιακή ενέργεια από φ/β κάτω των 10 KWh 550 €/KWh
Ηλιακή ενέργεια πλην φ/β(ηλιοθερμική) 264,85€/MWh, 284,85€/MWh(με σύστημα αποθήκευσης)
Γεωθερμία 99,45€/MWh(υψ.θερμ.), 150€/MWh(χαμ.θερμ.)
Βιομάζα 150 για > 5MW, 175 για > 1-5MW, 200 για <=1MW
Αέρια ΧΥΤΑ, βιοαέρια από 99,45€/MWh μέχρι 220€/MWh
Λοιπές ΑΠΕ 87,85€/MWh 99,45€/MWh
ΣΗΘΥΑ 87,85€/MWh x ΣΡ 99,45€/MWh x ΣΡ
Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
Επιχορηγήσεις Επενδύσεων στα Α/Π. Μέχρι σήμερα οι επιδοτήσεις του αναπτυξιακού Νόμου για ΑΠΕ
ανέρχονταν σε 20-40% του συνολικού κόστους επένδυσης ανάλογα με την περιοχή και το μέγεθος της
επιχείρησης. Τα ποσοστά επιδότησης ήταν 20% με 40% για τις Μεγάλες επιχειρήσεις ανάλογα με την
περιοχή, 30 με 40% για τις Μεσαίες και 40% για τις Μικρές. Οι Μεσαίες επιχειρήσεις μπορούσαν να λάβουν
πρόσθετο ποσοστό επιχορήγησης μέχρι 10% και οι Μικρές μέχρι 20%. Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν ποσοστό
ιδίας συμμετοχής >= 25% (Κριτήριο Ανεξαρτησίας).
Η υπάρχουσα πολιτική κινήτρων ίσως επανεξετασθεί με το νέο επενδυτικό νομοσχέδιο (λόγω των
τεχνολογικών εξελίξεων και του δημοσιονομικού προβλήματος). Σύμφωνα πάντως με το νέο Νόμο για τις
ΑΠΕ “ Η παραγόμενη ενέργεια από σταθμούς Α.Π.Ε. πλην φωτοβολταϊκών και ηλιοθερμικών σταθμών,
εφόσον οι επενδύσεις υλοποιούνται χωρίς τη χρήση δημόσιας επιχορήγησης, τιμολογείται με βάση τις τιμές
του ανωτέρω πίνακα τιμολόγησης, προσαυξημένες κατά ποσοστό 20% για τις περιπτώσεις (α) Α/Π >50
kW,(δ) ΥΗΣ < 15MW, (ζ), (η) Γεωθερμικά και (ιζ) Λοιπές ΑΠΕ , καθώς και κατά ποσοστό 15% για τις
περιπτώσεις (θ) έως (ιε) Βιομάζα, Αέρια ΧΥΤΑ, Βιοαέριο. Για την περίπτωση (ιστ) ΣΗΘΥΑ, η προσαύξηση κατά
15% εφαρμόζεται μόνο στο σταθερό σκέλος της τιμολόγησης, εφόσον η επένδυση υλοποιείται χωρίς
επιχορήγηση από οποιοδήποτε εθνικό, ευρωπαϊκό ή διεθνές πρόγραμμα ή αναπτυξιακό νόμο, για την κάλυψη
τμήματος της σχετικής δαπάνης ούτε υπόκειται σε φοροαπαλλαγή οποιασδήποτε μορφής περιλαμβανομένου
και του αφορολόγητου αποθεματικού”.
6.Οικονομικά στοιχεία
Η παραγωγή ηλεκτρισμού από αιολική ενέργεια είναι μια σχετικά νέα δραστηριότητα και η ανάλυση των
οικονομικών μεγεθών δεν επιτρέπει την συναγωγή ασφαλών συμπερασμάτων για την πορεία της. Οι
περισσότερες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο δεν βρίσκονται ακόμη σε εμπορική λειτουργία(
δεν έχουν πωλήσεις) αλλά παρουσιάζουν λογαριασμό αποτελεσμάτων, με συνέπεια η ομαδοποίηση τους να
μην επιτρέπει την εξαγωγή αξιόπιστων αριθμοδεικτών αποδοτικότητας. Επίσης η ομαδοποίηση σε τάξεις
μεγέθους εταιριών, δεν είναι εφικτή διότι βάσει της νομοθεσίας κάθε μεμονωμένο Α/Π αποτελεί μία αυτόνομη
εταιρία.
Για τη δημιουργία του δείγματος έγινε συσχέτιση των στοιχείων της ΔΕΣΜΗΕ και της βάσης ισολογισμών μας,
ώστε να επιλεγούν οι εταιρίες που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στην αιολική ενέργεια. Στη συνέχεια
έγιναν ενοποιήσεις στοιχείων α)για όλες τις εταιρίες που επιλέχθηκαν, β) για τις εταιρίες που ήταν σε φάση
εμπορικής λειτουργίας και γ) για τις επιχειρήσεις που είχαν οικονομικά στοιχεία για όλη την εξεταζόμενη
περίοδο(κοινές εταιρίες ώστε να υπάρχει ομοιογένεια). Από την ανάλυση των οικονομικών στοιχείων
προκύπτει ότι το σύνολο των επιχειρήσεων του κλάδου έχει καλή κεφαλαιακή διάρθρωση, η αποδοτικότητα
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 18
είναι ικανοποιητική, ενώ όπως ήταν αναμενόμενο η σχέση κερδοφόρων/ζημιογόνων επιχειρήσεων ήταν πολύ
καλή για τις επιχειρήσεις σε λειτουργία και κακή για το σύνολο των επιχειρήσεων (οι περισσότερες των
οποίων βρίσκονται σε φάση έγκρισης ή υλοποίησης του επενδυτικού τους σχεδίου).
Σύγκριση αριθμοδεικτών ανά κατηγορία
Αποδοτικότητα ΙΚ
2006 2007 2008 2009
Σύνολο εταιριών 7,6% 4,4% 5,4% 7,8%
Κοινές εταιρίες(4ετία) 6,4% 5,0% 8,5% 7,9%
Εταιρίες με πωλήσεις 10,5% 5,7% 6,7% 8,4%
Ξένα/Ιδια Κεφάλαια
2006 2007 2008 2009
Σύνολο εταιριών 1,42 0,87 0,85 0,94
Κοινές εταιρίες(4ετία) 1,11 0,88 0,94 0,95
Εταιρίες με πωλήσεις 1,33 0,74 0,79 0,90
Απασχολούμενα Κεφάλαια/Καθαρά Πάγια
2006 2007 2008 2009
Σύνολο εταιριών 1,09 1,32 1,17 1,34
Κοινές εταιρίες(4ετία) 1,09 1,55 1,40 1,34
Εταιρίες με πωλήσεις 1,07 1,42 1,22 1,47
Σχέση Κερδοφόρων/Ζημιογόνες
2006 2007 2008 2009
Σύνολο εταιριών 0,38 0,36 0,34 2,86
Κοινές εταιρίες(4ετία) 1,63 1,30 1,50 3,33
Εταιρίες με πωλήσεις 2,77 3,58 3,06 6,67
Από την ανάλυση των οικονομικών μεγεθών των λειτουργουσών επιχειρήσεων προκύπτει η πολύ
καλή και σταθερή πορεία τους κατά την τελευταία 4ετία.
Ενοποιημένος ισολογισμός επιχειρήσεων(Α/Π) σε εμπορική λειτουργία
ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ 2006 2007 2008 2009
Αριθμός εταιριών 49 55 65 23
ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΓΙΑ 579,5 900,2 1.232,1 541,4
ΓΗΠΕΔΑ - ΟΙΚΟΠΕΔΑ 2,5 7,7 9,4 1,2
ΚΤΙΡΙΑ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ 439,0 769,0 1.009,5 482,2
ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ 273,8 325,2 390,3 106,8
ΑΣΩΜΑΤΕΣ ΑΚΙΝΗΤΟΠ.-ΔΑΠ.ΠΟΛ.ΑΠΟΣΒ. 26,9 27,4 29,5 11,2
ΜΕΙΟΝ ΣΥΣΣΩΡΕΥΜΕΝΕΣ ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ 212,7 333,0 375,5 134,0
ΑΠΟΣΒ. ΚΤΙΡΙΩΝ-ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 121,9 221,8 251,7 100,6
ΑΠΟΣΒΕΣΕΙΣ ΜΗΧΑΝ. ΕΞΟΠΛ. 78,4 98,8 111,5 28,4
ΑΠΟΣΒ.ΔΑΠΑΝ.ΠΟΛ.ΑΠΟΣΒ.-ΑΣΩΜ.ΑΚΙΝ. 12,4 12,3 12,4 4,9
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 14,2 37,2 26,1 1,5
ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ 35,7 66,8 142,8 72,3
ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ 2,7 6,9 6,9 11,3
ΕΤΟΙΜΑ ΠΡΟΙΟΝΤΑ-ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ 2,0 5,2 4,8 10,6
ΗΜΙΚΑΤΕΡΓ. ΠΡΟΙΟΝΤΑ 0,0 0,1 0,0 0,0
ΥΛΕΣ & ΥΛΙΚΑ 0,7 1,5 2,1 0,6
ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 96,4 136,7 189,9 107,8
ΑΠΑΙΤ. ΠΕΛΑΤΩΝ-ΓΡΑΜΜ.ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΑ 45,9 87,0 115,1 66,1
ΧΡΕΩΓΡΑΦΑ 6,8 2,0 3,3 0,0
ΛΟΙΠΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ 43,8 47,7 71,5 41,7
ΤΑΜΕΙΟ - ΤΡΑΠΕΖΕΣ 72,6 445,9 370,4 287,6
ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 751,1 1.489,6 1.799,2 948,1
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 19
ΠΑΘΗΤΙΚΟ 2006 2007 2008 2009
ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 321,8 856,1 1.003,3 500,3
ΜΕΤΟΧΙΚΟ-ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 207,7 253,4 298,2 108,9
ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ 107,1 582,4 669,3 358,5
ΑΔΙΑΝ. ΚΕΡΔΗ - ΣΥΣΣ. ΖΗΜΙΕΣ 7,0 20,2 35,7 32,9
ΜΕΣΟ.& ΜΑΚΡΟ. ΥΠΟΧ.& ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 300,1 428,2 502,9 295,5
ΜΕΣΟΜΑΚΡ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 297,2 425,0 498,3 294,1
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ 2,9 3,2 4,6 1,4
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 129,2 205,3 293,0 152,3
ΟΦΕΙΛΕΣ ΣΕ ΤΡΑΠ.-ΔΟΣΕΙΣ Μ.ΔΑΝΕΙΩΝ 44,8 79,0 170,1 74,7
ΓΡΑΜ. ΠΛΗΡΩΤΕΑ-ΠΡΟΜ/ΤΕΣ-ΠΙΣΤΩΤΕΣ 42,5 85,1 48,9 18,0
ΜΕΡΙΣΜ.ΠΛΗΡΩΤ.-ΚΕΡΔΗ ΠΡΟΣ ΔΙΑΝΟΜΗ 2,6 4,6 3,3 12,9
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ 5,1 5,6 12,2 5,5
ΛΟΙΠΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 34,2 31,1 58,5 41,2
ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ 751,1 1.489,6 1.799,2 948,1
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ 2006 2007 2008 2009
ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ (ΠΩΛΗΣΕΙΣ) 130,2 181,3 237,6 133,4
ΜΕΙΟΝ ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΘΕΝΤΩΝ 86,5 112,6 143,7 84,9
ΜΙΚΤΟ ΚΕΡΔΟΣ 43,7 68,8 93,9 48,5
ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ & ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤ. ΕΣΟΔΑ 9,9 15,4 30,6 14,7
ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ 13,2 13,1 22,2 6,2
ΛΟΙΠΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ 14,0 28,4 37,3 14,3
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ 26,4 42,6 65,1 42,7
ΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ 9,3 10,6 7,9 3,7
ΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΕΞΟΔΑ 1,3 4,3 6,0 4,3
ΑΠΟΣΒ. ΕΚΤΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΠΟΛΗΘΕΝΤΩΝ 0,6 0,3 0,0 0,0
ΣΥΝΟΛΟ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ 38,0 47,7 49,9 25,7
ΑΠΟΣΒ. ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΩΛΗΘΕΝΤΩΝ 37,5 47,4 49,9 25,7
ΚΕΡΔΟΣ ΠΡΟ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 33,9 48,6 66,9 42,1
Η δανειακή επιβάρυνση είναι χαμηλή (0,90) και η κάλυψη χρηματοοικονομικών δαπανών πολύ ικανοποιητική
(7,78 φορές). Οι δείκτες αποδοτικότητας είναι πολύ ικανοποιητικοί, παρά το αρχικό στάδιο ανάπτυξης του
κλάδου.
ΑΡΙΘΜΟΔΕΙΚΤΕΣ ΚΛΑΔΟΥ 2006 2007 2008 2009
ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΙΔΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ % 10,5% 5,7% 6,7% 8,4%
ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧ.ΚΕΦΑΛAIOY % 5,4% 3,8% 4,4% 5,3%
ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΜΙΚΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ % 33,6% 37,9% 39,5% 36,3%
ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ % 20,3% 23,5% 27,4% 32,0%
ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΚΑΘΑΡΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ % 26,0% 26,8% 28,2% 31,5%
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΤΑΧΥΤΗΣ ΑΠΑΣΧ.ΚΕΦ. X 0,23 0,15 0,18 0,19
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΤΑΧΥΤΗΣ ΙΔΙΟΥ ΚΕΦ. X 0,44 0,23 0,27 0,30
ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ/ΚΑΘ.ΠΑΓΙΑ :1 1,07 1,42 1,22 1,47
ΣΧΕΣΗ ΞΕΝΩΝ ΠΡΟΣ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ :1 1,33 0,74 0,79 0,90
ΚΑΛΥΨΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚ. ΔΑΠΑΝΩΝ :1 3,56 4,72 4,01 7,78
ΣΧΕΣΗ ΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣ ΑΠΑΣΧ.ΚΕΦΑΛΑΙΑ :1 0,52 0,67 0,67 0,63
ΓΕΝΙΚΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ X 0,94 2,36 1,36 2,19
ΑΜΕΣΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ X 0,97 2,60 1,67 2,32
Μ.Ο.ΠΡΟΘΕΣ.ΕΙΣΠΡΑΞΕΩΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΗΜ. 120 161 157 163
Μ.Ο.ΠΡΟΘ.ΕΞΩΦΛ.ΠΡΟΜΗΘ.& ΠΙΣΤΩΤΩΝ ΗΜ. 154 220 99 66
ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΤΑΧΥΤΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ ΗΜ. 11 22 17 48
Πηγή: Piraeus Research
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 20
Αν λάβουμε υπόψη μας τις ιδιόμορφες συνθήκες λειτουργίας των Αιολικών Πάρκων, δηλαδή την πολύ υψηλή
αρχική επένδυση σε πάγια, το πολύ χαμηλό κόστος λειτουργίας, τις εξασφαλισμένες τιμές και την εγγυημένη
απορρόφηση της παραγωγής, μπορούμε να προβλέψουμε με μεγάλη ακρίβεια την πολύ θετική εξέλιξη των
δεικτών αποδοτικότητας του κλάδου για την επόμενη 20ετία. Οι ταμειακές ροές των Α/Π προσομοιάζουν
περισσότερο με αυτές ενός 20ετούς ομολόγου σταθερής απόδοσης παρά με αυτές ενός επιχειρηματικού
σχεδίου.
7.Η κατάσταση στο διεθνή χώρο
Η εγκατεστημένη αιολική ισχύς σε παγκόσμιο επίπεδο, αυξήθηκε το 2009 κατά 36.928 MW, που
αντιπροσωπεύει αυξηση 30,5% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης την
περίοδο 1993-2009 ήταν 28,5% ενώ η εγκατεστημένη ισχύς αυξήθηκε κατά 55 περίπου φορές. Στην Ευρώπη
η αύξηση της ισχύος ήταν 15,1%, στις ΗΠΑ 39,3%, στην Ασία 60,3% (λόγω της θεαματικής αύξησης κατά
107,4% στην Κίνα) και στον υπόλοιπο κόσμο 48,8%.
Η Κινεζική αγορά κάλυψε το 35,2% των νέων εγκαταστάσεων του 2009, η αγορά των ΗΠΑ το 26,9%, η
Ευρωπαϊκή το 27,1%(παρόλο που ελέγχει το 48,2% της συνολικής παγκόσμιας εγκατεστημένης ισχύος) και ο
λοιπός κόσμος το 10,9%.
Εξέλιξη της Παγκόσμιας εγκατεστημένης ισχύος και νέων εγκαταστάσεων κάθε έτος(σε MW)
2.900 3.450 4.800 6.115 7.584 9.842 13.450
17.684
24.544
31.412
39.363
47.489
59.467
74.390
93.908
121.003
157.932
36.929
27.095
19.518
11.978 14.923 4.234 6.860 6.868 7.951 8.126 380 550 1.350 1.315 1.469 2.258 3.608
0
20.000
40.000
60.000
80.000
100.000
120.000
140.000
160.000
180.000
1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009
Ισχύς σε MW Νέες εγκαταστάσεις σε MW
Πηγή: IEA
Το 48,2% της παγκόσμιας εγκατεστημένης ισχύος βρίσκεται στην Ευρώπη, το 24,6% στην Ασία-
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 21
Ειρηνικό, το 24,4% στη Βόρεια Αμέρική και μόλις το 2,8% στις λοιπές(Αφρική και Νότια Αμερική).
Παγκόσμια κατανομή συνολ. εγκατεστημένης ισχύος και νέες εγκαταστάσεις 2009
24,60% 24,40%
2,80%
27,30%
39,50%
29,40%
3,90%
48,20%
0,00%
10,00%
20,00%
30,00%
40,00%
50,00%
60,00%
Ευρώπη Ασία Βόρεια Αμερική Λοιποί
Συνολική εγκατεστημένη ισχύς Νέες Εγκαταστάσεις 2009
Πηγή: EurObserv’ER 2010
Η παραγωγή Α/Γ ελέγχεται σε παγκόσμιο επίπεδο από 10 εταιρίες οι οποίες καλύπτουν περίπου το 85-90%
της νέας αιολικής ισχύος που εγκαθίσταται κάθε έτος. Οι εταιρίες αυτές προέρχονται κυρίως από τη Γερμανία,
τις ΗΠΑ, την Δανία και την Ισπανία αλλά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση της
συμμετοχής εταιριών από την Κίνα και την Ινδία. Οι Κινεζικές εταιρίες, που σε πρώτη φάση απέκτησαν
τεχνογνωσία μέσω εξαγορών μικρών Ευρωπαϊκών εταιριών, δραστηριοποιούνται ήδη με απαιτήσεις στην
παγκόσμια αγορά στην οποία αναμένεται να πρωταγωνιστήσουν τα επόμενα χρόνια.
Οι μεγαλύτερες εταιρίες κατασκευής Α/Γ στον κόσμο (2009)
Εταιρία Χώρα
Παραδοθέντα
MW 2008
Μερίδιο
2008
Κύκλ.
Εργ. 2008
Παρ/θέντα
MW 2009
Απασχ.
2009
Vestas Δανία 6.160 19,2% 6.035 6.131 20.730
GE Wind ΗΠΑ 5.239 16,4% μ.δ. μ.δ. 3.000
Gamesa Ισπανία 3.684 11,5% 3.651 3300-3600 7.200
Enercon Γερμανία 2.806 8,8% 2.800 3100-3300 12.000
Suzlon Ινδία 2.311 7,2% 2.113 1900-2100 14.000
Siemens-Wind
Power Γερμανία 1.947 6,1% 2.092 2.500 5.500
Sinovel Κίνα 1.403 4,4% μ.δ. 3.300 2.000
Acciona Ισπανία 1.290 4,0% 1784** μ.δ. 629
Goldwind Κίνα 1.132 3,5% μ.δ. μ.δ. 1.130
Nordex Γερμανία 1.075 3,4% 1.136 μ.δ. 2.200
Λοιπές 4.955 15,5%
Σύνολο 32.002 100,0%
Πηγή: EurObserv’ER, Mars 2010
8. Η κατάσταση στην Ε.Ε.
Σύμφωνα με την Οδηγία 2009/28/ΕΚ για τις ΑΠΕ προβλέπονται νομικά δεσμευτικοί στόχοι έως το 2020 για
τη διείσδυση των ΑΠΕ σε ποσοστό 20% επί της τελικής κατανάλωσης ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών
αερίων του θερμοκηπίου κατά 20% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 ( γνωστό σαν τα τρία 20).
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 22
Εθνικοί στόχοι διείσδυσης ΑΠΕ για το 2020 όπως καθορίστηκαν από την Ε.Ε.
10%11%
13% 13% 13% 13%14% 14% 15% 15% 16% 16% 17% 18% 18%
20%
23%23%24%25%25%
30%31%
34%
38%
42%
49%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
Μάλτα
Λουξεμβούργο
Βέλγιο
Κύπρος
Τσεχική Δημο κρατία
Ουγγαρία
Κάτω Χώρε ς
Σλοβακική Δημοκρατία
Πολωνία
Ηνωμένο Βασίλειο
Βουλγαρία
Ιρλανδία
Ιταλία
Γερμανία
Ελλάδα
Ισπανία
Γαλλία
Λιθουανία
Ρουμανία
Εσθονία
Σλοβενία
Δανία
Πορτο γα λία
Αυστρία
Φινλανδία
Λετονία
Σουηδία
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Σύμφωνα με τον χάρτη πορείας για τις ΑΠΕ(COM 848 τελικό, Βρυξέλλες, 10.1.2007) το 12% της ηλεκτρικής
ενέργειας στην ΕΕ θα παράγεται το 2020 από αιολικά πάρκα, με τις off shore Α/Γ να κατέχουν το 1/3 της
παραγωγής. Προβλέπεται ότι με την επίτευξη του στόχου του 20% θα υπάρξει μείωση των ετήσιων εκπομπών
CO2 κατά περίπου 700 εκατομμύρια τόνους το 2020, ενώ θα μειωθεί η ζήτηση ορυκτών καυσίμων κατά
περισσότερο από 250 εκατομμύρια ΤΙΠ. Το κόστος επενδύσεων εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 τρις. $ που θα
χρηματοδοτηθεί εν μέρει από κέρδη, εν μέρει από φόρους και κάποιο μέρος από τους καταναλωτές, π.χ. μέσω
υψηλότερων λογαριασμών για την ενέργεια. Εκτιμάται επίσης ότι το πρόσθετο κόστος των ΑΠΕ θα καλυφθεί
μακροπρόθεσμα από την μείωση των εκπομπών και τις τεχνολογικές εξελίξεις κάτι που θα
αποτελέσει σημαντικό βήμα στην πορεία προς την αειφορία.
Τα σενάρια της Ε.Ε. για παραγωγή ηλεκτρισμού από Α/Π (σε TWh)
Σενάρια Χαμηλό Αναφοράς Υψηλό
Onshore Offshore Σύνολο Onshore Offshore Σύνολο Onshore Offshore Σύνολο
2010 165 11 176 165 13 177 165 15 179
2015 204 37 241 255 45 299 283 56 339
2020 285 76 361 344 133 477 403 152 556
2025 350 109 459 412 289 701 475 330 805
2030 415 156 571 467 469 935 519 586 1.104
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Μέχρι σήμερα όμως φαίνεται ότι η διείσδυση της αιολικής τεχνολογίας στην Ευρώπη σχετίζεται
περισσότερο με την πολιτική βούληση ή την οικολογική συνείδηση του πληθυσμού παρά με τα
συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε χώρας. Όπως παρατηρούμε στο ακόλουθο γράφημα χώρες που
δεν ευνοούνται ιδιαίτερα από τον άνεμο όπως η Γερμανία, το Λουξεμβούργο ή Αυστρία ή η
Ολλανδία, παρουσιάζουν πολύ υψηλότερο βαθμό διείσδυσης από το Ηνωμένο Βασίλειο, την
Ελλάδα τη Γαλλία ή τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 23
Εγκατεστημένη Ισχύς σε Kwh/1.000 κατοίκους στις χώρες της Ε.Ε.
627,5
415,5
332,3
315,3
283,1
166,9
134
118,8111,3 96,1 86,2 80,3 69,9 65,3 52
27,3 27,3 23,4 20,1 18,5 18,4 12,5 0,7 0,6
149,2
0
100
200
300
400
500
600
700
Δανία
Ισπανία
Γερμανία
Πορτογαλία
Ιρλανδία
Ολλανδία
Αυστρία
Σουηδία
Λουξεμβούρ γο
Ελλάδα
Ιταλία
Εσθονία
Ηνω μέν ο Βα σίλε ιο
Γαλλία
Βέλγιο
Φινλανδία
Βουλγαρί α
Λιθουανία
Τσ εχία
Ουγγαρία
Λεττονία
Πολωνία
Σλοβακία
Ρουμανία
Σύνολο Ε.Ε. 27
Πηγή: le journal de l’eolien N° 6 – 2010
Η εγκατεστημένη αιολική ισχύς στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχονταν στο τέλος του
2009 σε 74.767 MW με τη Γερμανία και την Ισπανία να συγκεντρώνουν το 60,1% της συνολικής
ισχύος. Άλλες χώρες που διαθέτουν αξιοσημείωτη ισχύ Α/Π είναι η Ιταλία, η Γαλλία το Ηνωμένο
Βασίλειο, η Πορτογαλία και η Δανία.
Από το σύνολο της εγκατεστημένης αιολικής ισχύος στην Ε.Ε. το 2,6% περίπου(1.913,8 MW),
αφορά υπεράκτια αιολικά πάρκα που βρίσκονται κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Δανία, την
Ολλανδία και τη Σουηδία.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 24
Εγκατεστημένη Δυναμικότητα στην Ε.Ε.των 27 (2008-2009)
Νέα 2008 Σύνολο 2008 Νέα 2009 Σύνολο 2009
Γερμανία 1.665 23.903 1.917 25.820
Ισπανία 1.558 16.689 2.459 19.148
Ιταλία 1.010 3.736 1.114 4.850
Γαλλία 950 3.404 1.088 4.492
Ηνωμένο
Βασίλειο 569 2.974 1.077 4.051
Πορτογαλία 712 2.862 673 3.535
Δανία 60 3.163 334 3.497
Ολλανδία 500 2.225 39 2.264
Σουηδία 262 1.048 512 1.560
Ιρλανδία 232 1.027 233 1.260
Ελλάδα 114 985 102 1.087
Πολωνία 268 544 181 725
Ουγγαρία 62 127 74 201
Τσεχία 34 150 44 194
Βουλγαρία 63 120 57 177
Φινλανδία 33 143 4 147
Εσθονία 19 78 64 142
Λιθουανία 3 54 37 91
Λουξεμβούργο 0 35 0 35
Λεττονία 0 27 2 29
Ρουμανία 3 11 3 14
Σλοβακία 0 3 0 3
Σύνολο 8.268 64.719 10.163 74.767
Πηγή: EurObserv’ER 2010
Αμεσες θέσεις απασχόλησης στην αιολική ενέργεια στην Ε.Ε.
20.500
7.000
4.000
2.500 2.000 2.000 2.000 1.500 800 800 800 700 400 100 100 100
23.500
38.000
1.800
0
5.000
10.000
15.000
20.000
25.000
30.000
35.000
40.000
Γερμανία
Δανία
Ισπανία
Γαλλία
Ηνωμένο Βασίλειο
Ιταλία
Βέλγιο
Ολλανδία
Σουηδία
Ελλάδα
Ιρλανδία
Φινλανδία
Πολωνία
Πορτογαλία
Αυστρία
Λοιπές Ε.Ε.
Βουλγαρία
Τσεχία
Ουγγαρία
Πηγή: EurObserv’ER
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 25
9. Προβλήματα
Παρά το ευνοϊκό θεσμικό πλαίσιο, τα επενδυτικά κίνητρα, το έντονο ενδιαφέρον σοβαρών
Ελλήνων και ξένων επενδυτών, την ύπαρξη πολιτικής βούλησης και αποδοχής των ΑΠΕ από την
Ελληνική κοινωνία, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα δεν ήταν ικανοποιητικά. Αυτό οφείλεται κυρίως
σε εμπόδια που σχετίζονται με την χρονοβόρα αδειοδοτική διαδικασία, την έλλειψη βασικών
κρατικών υποδομών(δασολόγιο, κτηματολόγιο, κ.τ.λ.), τις δυσκολίες απορρόφησης μεγάλης
αιολικής ισχύος από το εθνικό δίκτυο, την έλλειψη διασύνδεσης, τις προσφυγές στο Συμβούλιο
Επικρατείας, τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, την ανωριμότητα των επενδυτικών σχεδίων,
τις αντεγκλήσεις μεταξύ των επενδυτών, κ.τ.λ.. Από έρευνα του Υπουργείου Περιβάλλοντος για τα
Α/Π με άδεια Παραγωγής που δεν έλαβαν άδεια Λειτουργίας, προκύπτει ότι τα σημαντικότερα
εμπόδια ήταν τα προβλήματα δικτύου και οι όροι σύνδεσης(20,9% και 20,7% της συνολικής
ισχύος σε MW αντίστοιχα), οι προσφυγές και οι τοπικές αντιδράσεις (16,2% και 13,7%), η
ανάκληση αδειών (7,1%), το Υπ. Πολιτισμού (6,2%), η ολιγωρία των επενδυτών (5,4%), το
χωροταξικό (4,9%) και τα δασικά/απαλλοτριώσεις(3,7%).
Κωδικοποίηση Προβλημάτων Αιολικών με Αδεια Παραγωγής
(Πρόβλημα, Αριθμός Α/Π, %, Ισχύς σε MW,%)
Χωροταξικό; 14; 7%,
148,2 MW, 5%
ΥΠΠΟ; 11; 5%,
187,8 MW, 6%
Τοπικές Αντιδράσεις; 20;
10%,
414,6 MW, 14%
Προσφυγές; 26; 13%,
488,7 MW, 16%
Οροι σύνδεσης; 36; 18%,
625,8 MW, 21%
Ολιγωρία; 25; 12%,
163 MW, 5%
Εταιρικά; 2; 1%,
31,7 MW, 1%
Δίκτυο; 51; 25%,
630,4 MW, 21%
Ανάκληση; 13; 6%,
214,4 MW, 7%
Δασικά/Απαλλοτριώσεις; 6;
3%,
111,4 MW, 4%
Πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής
Εκτός αυτών που προαναφέρθηκαν μελλόντικά ενδέχεται να δημιουργηθούν και άλλα προβλήματα από
οικολογικές οργανώσεις και λοιπούς φορείς (Ορνιθολογική Εταιρία, Υπουργείο Πολιτισμού, τουριστικούς ή
επιστημονικούς φορείς, οργανώσεις καταναλωτών κ.τ.λ.) που θα επικαλεσθούν παραβίαση διεθνών
συνθηκών για οικολογικά ή αισθητικά ευαίσθητες περιοχές, υψηλή επιβάρυνση από το τέλος ΑΠΕ, κ.τ.λ..
Επίσης λόγω των σημαντικών επενδύσεων που θα απαιτηθούν και της αδυναμίας του εγχώριου βιομηχανικού
ιστού να ανταποκριθεί, ίσως υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις έγκαιρης προμήθειας Α/Γ από προμηθευτές
του εξωτερικού οι οποίοι θα δυσκολεύονται να καλύψουν την αυξημένη διεθνή ζήτηση.
Σοβαρή υστέρηση στην επίτευξη των στόχων: Στο τέλος του 2009 οι στόχοι ΑΠΕ 2010 είχαν υλοποιηθεί
μόλις κατά 32% στα αιολικά, κατά 5% στα φωτοβολταϊκά αλλά κατά 55% στο σύνολο ΑΠΕ (λόγω της υψηλής
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 26
συμμετοχής των μεγάλων υδροηλεκτρικών, των οποίων όμως η φιλικότητα προς το περιβάλλον είναι
αμφισβητούμενη). Αν δεν ληφθούν υπόψη τα μεγάλα ΥΗΕ η υλοποίηση των στόχων ήταν μόλις 32,5%.
Εκτιμήσεις για την επίτευξη των στόχων 2010
Ισχύς
2009(MW)
Ισχύς –
Στόχος
2010(MW)
Συμβολή στην
ηλεκτροπαραγωγή
2010(στόχος)
%
υλοποίησης
στόχων
Αιολικά 1.149,60 3.648,00 10,70% 32%
Μικρά ΥΗΕ 180,35 364 1,50% 50%
Βιομάζα 40,8 103 1,10% 40%
ΦΒ 34,94 200 0,30% 17%
Γεωθερμία 0 12 0,10% 0%
Μεγάλα ΥΗΕ 3.020,00 3.325,00 6,40% 91%
Σύνολο 4.242,36 7.652,00 20,10% 55%
Πηγή: ΥΠΑΝ και ΡΑΕ
Αδειοδοτική Διαδικασία: Λόγω της πολύπλοκης διαδικασίας αδειοδότησης και του μεγάλου αριθμού
εμπλεκομένων φορέων υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση του προγράμματος ΑΠΕ. Παρά τις
τροποποιήσεις που έγιναν το 2006 η κατάσταση δεν βελτιώθηκε αισθητά με αποτέλεσμα τον Μάρτιο του 2010
μόλις το 13,5%(σε MW) των υποβληθέντων σχεδίων να βρίσκεται σε φάση εμπορικής λειτουργίας και 1, 6%
σε δοκιμαστική λειτουργία.
Υλοποίηση Επενδύσεων ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα (σε MW) -
Μάρτιος 2010
Διαθέτουν μόνο
Αδεια
Παραγωγής;
5.863
66,7%
Διαθέτουν
Αδεια
Εγκατάστασης;
1.180
23,4%
Διαθέτουν
Σύμβαση
Σύνδεσης;
100
1,1%
Διαθέτουν
Εμπορική
Σύμβαση αλλά
δεν λειτουργούν;
325
3,7%
Σε Δοκιμαστική
Λειτουργία;
144
1,6%
Σε εμπορική
Λειτουργία;
1.184
13,5%
0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
7.000
1
Πηγή: ΥΠ.ΑΝ.
Σύμφωνα με την Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) στη διαδικασία αδειοδότησης
ενός μεσαίου μεγέθους αιολικού πάρκου στη χώρα μας, εμπλέκονται 350 υπάλληλοι και υψηλόβαθμα στελέχη
υπουργείων. Το διάστημα υλοποίησης ενός τέτοιου έργου που λογικά δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τα 2 χρόνια,
στην πράξη είναι τουλάχιστον 5 έτη ενώ ο μέγιστος χρόνος υλοποίησης είναι απροσδιόριστος.(Τα Νέα
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4523187&ct=1 ).
Οι απαιτούμενοι μήνες για την έκδοση αδείας κατασκευής Α/Π είναι 50,1 που είναι από τους χειρότερους
χρόνους στην Ε.Ε., ενώ για την έκδοση της εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα 41 υπηρεσίες.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 27
Απαιτούμενοι μήνες για έκδοση άδειας κατασκευής Α/Π
58 58
50
43 43 42
39
36
33 32 32 30 30 30 27 27
24 23
20 19 18
15
10 8
0
10
20
30
40
50
60
70
Πορτογαλία
Ισπανία
Ελλάδα
Πολωνία
Σουηδία
Ε.Ε. Onshore
Ολλανδία
Λετονία
Ιρλανδία
Δανία
Τσεχία
Γερμανία
Λιθουανία
Γαλλία
Ουγγαρία
Ηνωμένο Βασίλειο
Εσθονία
Βουλγαρία
Βέλγι ο
Ε.Ε. Offshore
Ιταλία
Ρουμανία
Αυστρία
Φινλανδία
Εμπλεκόμενες Υπηρεσίες(άμεσα & έμμεσα) στην
αδειοδότηση Α/Π
41
36
34 32
30
27 26
24 23 23 22 20 20
18
16 15 15 14 14 13 13
10
6 5
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
Ελλάδα
Γαλλία
Φινλανδία
Ουγγαρία
Αυστρία
Γερμανία
Εσθονία
Σουηδία
Ε.Ε. Offshore
Τσεχία
Βουλγαρία
Πολωνία
Λιθουανία
Ε.Ε. Onshore
Ιταλία
Ηνωμένο Βασίλειο
Ιρλανδία
Βέλγιο
Πορτογαλία
Ρουμανία
Λετονία
Ισπανία
Ολλανδία
Δανία
Πηγή: EWEA: Wind Barriers 2010
Λόγω των σοβαρών καθυστερήσεων που καθιστούσαν ανέφικτη την υλοποίηση των εθνικών στόχων για την
αιολική ενέργεια ο νέος νόμος υιοθέτησε μία νέα αδειοδοτική διαδικασία όπου ορισμένες φάσεις θα
εκτελούνται παράλληλα ώστε να μειωθούν οι χρόνοι έγκρισης και υλοποίησης των έργων ΑΠΕ.
Στόχος του νέου νομοσχεδίου για τις ΑΠΕ είναι η μείωση της γραφειοκρατίας και η απλούστευση των
διαδικασιών για αδειοδότησης ώστε να επιτευχθεί η εγκατάσταση 8-10 χιλιάδων MW μέχρι το 2020, εκ των
οποίων το συντριπτικό ποσοστό θα είναι αιολικά.
Δυσκολίες επίτευξης ισορροπίας και αύξησης της ευελιξίας του συστήματος: Για να υπάρχει
ισορροπία ενός συστήματος ενέργειας πρέπει, σε κάθε χρονική στιγμή, η συνολική παραγωγή να ισούται με
την κατανάλωση. Όταν υπάρχει μεγάλη αιολική διείσδυση, η έντονη μεταβλητότητα της αιολικής παραγωγής
δυσχεραίνει την ισορροπία και τη διατήρηση σταθερής συχνότητας, με δυσμενείς επιπτώσεις στη λειτουργία
του συστήματος συνολικά(κίνδυνοι κατάρρευσης, απώλειες ενέργειας, συχνές εκκινήσεις- διακοπές θερμικών
μονάδων, προσωρινή διακοπή λειτουργίας Α/Γ, κ.τ.λ.)
Για την ένταξη μεγάλης αιολικής ισχύος στο σύστημα, απαιτούνται δραστικές αλλαγές στο μείγμα παραγωγής
και στη λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας που θα έχουν όμως σαν επίπτωση την αύξηση του
κόστους της ενέργειας και των επικουρικών υπηρεσιών.
Η βελτίωση της ικανότητας κάλυψης των μεταβολών της ζήτησης θα απαιτήσει την δημιουργία «ευέλικτων
μονάδων» (Αεριοστρόβιλοι ανοικτού Κύκλου, Υ/Σ με ταμιευτήρα), αντλητικών Υ/Η σταθμών για αποθήκευση,
ρύθμιση της αιολικής παραγωγής (με περιορισμό ισχύος Α/Π), αυξημένες εφεδρείες για δευτερεύουσα ή
τριτεύουσα ρύθμιση, δημιουργία ευφυών δικτύων(smart grids), κ.τ.λ..
Αν και οι σύγχρονες Α/Γ μεταβλητών στροφών μπορούν να λειτουργούν με σταθερό συντελεστή ισχύος, ώστε
να ελέγχεται η τάση σε τοπικό επίπεδο, θα απαιτηθούν επίσης σημαντικές προσπάθειες για έλεγχο/επίβλεψη
σε πραγματικό χρόνο (τάση, ρεύμα, ενεργός και άεργος ισχύς, μετεωρολογικά δεδομένα, κατάσταση
διακοπτών κ.λ.π. ), βελτίωση των τηλεπικοινωνιακών υποδομών για αμφίδρομη επικοινωνία (Κέντρο Ελέγχου
Ενέργειας – Α/Π), τηλε-έλεγχο της λειτουργίας των Α/Π σε περιφερειακό επίπεδο, κ.τ.λ..
Καθοριστικό ρόλο για την αύξηση της ευελιξίας του συστήματος ενέργειας θα έχει επίσης η βελτίωση των
τεχνικών πρόβλεψης της αιολικής παραγωγής. Με τις υπάρχουσες τεχνολογίες, η πρόβλεψη για χρονικό
ορίζοντα 24 έως 36 ωρών, παρουσιάζει περιθώρια σφάλματος από +30% μέχρι -40% της πραγματικής
παραγωγής ενός Α/Π, απόκλιση που ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα ευστάθειας του συστήματος. Τα
επόμενα χρόνια όμως αναμένεται βελτίωση, λόγω αύξησης της γεωγραφικής διασποράς της αιολικής
παραγωγής, της χρήσης πλέον αξιόπιστων μετεωρολογικών δεδομένων και της ανάπτυξης των λογισμικών
ελέγχου και επικοινωνίας.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 28
Προσδοκώμενη και επιτευχθείσα απόδοση αιολικού πάρκου(σε GWh)
-0,9%
11,5%
17,0%
25,7%
11,2%
-12,6%
21,3%
-40,2%
11,6%
30,4%
-3,2%
-21,4%
0,7%
7,8%
-12,4%
-19,0%
-5,1%
0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
Νοέμβριος
Δεκέμ βριος
Ιανουάριος
Φεβρουάριος
Μάρτιος
Απρίλιος
Μάιος
Ιούνιος
Ιούλιος
Αύγουστο ς
Σεπτέμβριος
Οκτώβριος
Νοέμ βριος
Δεκέμ βριος
Ιανουάριος
Φεβρουάριος
Μάρτι ος
-50,0%
-40,0%
-30,0%
-20,0%
-10,0%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
Προσδοκώμενη Επιτευχθείσα Απόκλιση
Πηγή: EWEA, The Prediction of the Energy Production of a Wind Farm
Προβλήματα διασύνδεσης των Αιολικών πάρκων με το Σύστημα Μεταφοράς: Λόγω της έλλειψης
διασύνδεσης στο σύστημα μεταφοράς, η κατανομή των αδειοδοτήσεων ανά γεωγραφικό διαμέρισμα δεν
πραγματοποιείται βάσει του βέλτιστου αιολικού δυναμικού μίας περιοχής, αλλά βάσει της διαθεσιμότητας
σύνδεσης της με το δίκτυο διανομής. Αυτό αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα εμπόδια ανάπτυξης του κλάδου
διότι οι περισσότερες τοποθεσίες που διαθέτουν υψηλό αιολικό δυναμικό βρίσκονται σε νησιωτικές ή ορεινές
αραιοκατοικημένες περιοχές με χαμηλή ζήτηση ηλεκτρισμού. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος
απαιτούνται σημαντικά έργα ενίσχυσης της δυναμικότητας του Συστήματος Μεταφοράς των περιοχών αυτών,
ώστε να γίνει εφικτή η εγκατάσταση και διασύνδεση έργων ΑΠΕ σε αυτές (Νότια Εύβοια, Κυκλάδες,
Νοτιοανατολική Πελοπόννησος και Ανατολική Μακεδονία- Θράκη).
Με βάση τις σημερινές ικανότητες του συστήματος μεταφοράς της χώρας, η δυνατότητες ένταξης νέας
αιολικής ισχύος είναι περιορισμένες. Σύμφωνα με τον ΔΕΣΜΗΕ η δυνατότητα απορρόφησης ισχύος νέων Α/Π
(εκτός αυτών που λειτουργούν ή έλαβαν άδεια σύνδεσης) είναι σήμερα μόλις 250 μεγαβάτ, ενώ για την
αξιοποίηση του αιολικού δυναμικού της χώρας θα απαιτηθούν επενδύσεις πολλών δις. ευρώ. Αυτές αφορούν
κυρίως την κατασκευή Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) σε Αττική, Πελοπόννησο, κ.α., γραμμές
μεταφοράς(400 και 150 κιλοβόλτ), υποβρύχιες διασυνδέσεις των Κυκλάδων και της Εύβοιας καθώς και 95
υποσταθμούς σε όλη την χώρα. Εκτιμάται ότι με την υλοποίηση όλων των έργων αυτών θα επιτευχθεί το
2012-13 η απρόσκοπτη σύνδεση και διείσδυση 5420-5690 MW αιολικών πάρκων στο διασυνδεδεμένο
σύστημα.
Συγκεντρωτικά στοιχεία αιολικής διείσδυσης σε περιοχές που εμφανίζουν κορεσμό
Περιοχή
Α/Π σε
λειτουργία
(MW)
Α/Π με
Προσφορά
Σύνδεσης
(MW)
Υφιστάμενη
μέγιστη
ικανότητα
απορρόφησης
ισχύος Α/Π
Περιθώριο
(MW)
Mέγιστη ικανότητα
απορρόφησης
ισχύος από Α/Π
μετά την
υλοποίηση των
έργων
Εύβοια 215,5 63,9 280 0 780
Ανατ.Μακεδονία-Θράκη 197,5 86,1 197,5 0 1160
Πελοπόννησος 282,1 819,8 1100 0 2100-2200
Ν. Ιόνια νησιά 70,8 72 170 12 180-200
Κιλκίς 10 99 180 70 250-300
Νότια Στερεά Ελλάδα 69,75 729,73 800-850 120-170 800-850
Διασυνδεδεμένες
Κυκλάδες 1,975 150-200
Πηγή: ΔΕΣΜΗΕ
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 29
Μετά από σημαντικές καθυστερήσεις λόγω χρονοβόρων διαδικασιών, υπερβάσεων κόστους, δυσκολιών
κατασκευής-πόντισης ή λόγω της αντίδρασης των κατοίκων, φαίνεται ότι τα έργα διασύνδεσης θα
προχωρήσουν τα επόμενα χρόνια με ταχύτερους ρυθμούς. Έχουν ήδη ολοκληρωθεί κάποια τμήματα του
συστήματος στην Πελοπόννησο, τη Θράκη και την Εύβοια, ενώ το σημαντικό έργο διασύνδεσης των
Κυκλάδων έχει λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων(Ε.Π.Ο.) και έχει ήδη ενταχθεί στην Μελέτη Ανάπτυξης
Συστήματος Μεταφοράς 2008-2012. Προβλέπεται διασύνδεση του Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ)
Λαυρίου με το νέο Υποσταθμό (Υ/Σ) Σύρου και στη συνέχεια υποβρύχια σύνδεση με Πάρο, Μύκονο, Τήνο και
Νάξο. Μέχρι σήμερα έχει ολοκληρωθεί ένα σημαντικό τμήμα των έργων (διασύνδεση της Άνδρου με το
Σύστημα, υποβρύχια καλώδια Άνδρου-Τήνου, Τήνου-Σύρου και Τήνου-Μυκόνου, μόνιμος Υ/Σ Άνδρου). Η
υλοποίηση όμως του συνολικού σχεδιασμού για τις Κυκλάδες, αντιμετώπισε τις έντονες αντιδράσεις των
τοπικών κοινωνιών, με αποτέλεσμα την αποξήλωση των ιστών και των πυλώνων της Γραμμής Μεταφοράς επί
της Τήνου. Έτσι σήμερα μόνο η Άνδρος και η Τήνος συνδέονται στο Σύστημα μέσω Εύβοιας, ενώ η Μύκονος,
η Σύρος, η Πάρος και η Νάξος, που εξυπηρετούνται από Αυτόνομους Σταθμούς Παραγωγής, έχουν
περιορισμένες δυνατότητες ανάπτυξης Α/Π.
Πορεία έργων Διασύνδεσης που σχετίζονται με ΑΠΕ
Πελοπόννησος Θράκη-Α.Μακεδονία Εύβοια Κυκλάδες
Επέκταση Συστήματος 400 kV
προς Πελοπόννησο (ΚΥΤ Πάτρας,
Μεγαλόπολης, Κορίνθου και Γ.Μ.
για τη σύνδεσή τους στα 400
kV-εκτίμηση: μετά το 2010)
ΚΥΤ Ν. Σάντας
(εκτίμηση:εντός του
2010)
Ζεύξη (υπόγεια, υποβρύχια, εναέρια)
150 kV Ν. Μάκρη – Πολυπόταμος και
2Β/150 kV Αλιβέρι – Ανατ. Εύβοια
(εκτίμηση: 2011)
Διασύνδεση των νήσων Σύρου,
Νάξου, Πάρου, Μυκόνου με το
Ηπειρωτικό Σύστημα 150 kV
μέσω υποβρυχίων καλωδίων 250
km
Αναβάθμιση βρόχου 150 kV
Τροιζηνίας (εκτίμηση: 2010
Εντός του 2010 ίσως
υπάρξουν τεχνικές
προϋποθέσεις
διασύνδεσης και με το
σύστημα της Τουρκίας.
ΚΥΤ Αλιβερίου και Γ.Μ. για τη
σύνδεσή του στα 400 kV (εκτίμηση:
μετά το 2010).
Τα έργα προχωρούν με καλό
ρυθμό και αναμένεται να
ολοκληρωθούν εντός του 2011 ή
2012
Η περιοχή μπορεί να δεχθεί Α/Π
συνολικής εγκ/νης ισχύος
1100MW με το υφιστάμενο
σύστημα και 2.100-2.200 με την
ολοκλήρωση των έργων.
Με την ολοκλήρωση θα
υπάρχει δυνατότητα
σύνδεσης 1.160 MW
Με την ολοκλήρωση των έργων η
μέγιστη ικανότητα απορρόφησης θα
φτάσει τα 780 MW ( μπορεί να
αυξηθεί κατά 500 MW σε περίπτωση
μη σύνδεσης νέας θερμικής
παραγωγής.
Δυνατότητα σύνδεσης 150- 200
MW Α/Π με την ολοκλήρωση
των έργων.
Πηγή: ΔΕΣΜΗΕ
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 30
Ελληνικό Διασυνδεδεμένο Σύστημα για την περίοδο 2010-2014
Προβλήματα απορρόφησης νέας αιολικής ισχύος: Εκτός από τη διασύνδεση, σοβαρός περιοριστικός
παράγοντας για τη διείσδυση των Α/Π, είναι τα όρια ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος που τίθενται από
την στοχαστικότητα της αιολικής ενέργειας. Η ένταξη μεγάλης κλίμακας αιολικής ισχύος, στο Εθνικό
Σύστημα, δημιουργεί σοβαρά τεχνικά προβλήματα όχι μόνο στη λειτουργία των αιολικών πάρκων αλλά
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 31
κυρίως στην ευστάθεια του συστήματος και στην αποδοτικότητα των νέων σταθμών συμβατικών καυσίμων
(κυρίως των μονάδων συνδυασμένου κύκλου με Φ.Α.) που θα δημιουργηθούν τα επόμενα χρόνια. Τα
σημαντικότερα προβλήματα αφορούν τη ρύθμιση φορτίου συχνότητας και προγράμματος διασυνδέσεων (LFC
– AGC), τη δυνατότητα παρακολούθησης του φορτίου, την πρόβλεψη της παραγωγής Α/Π, τη δυνατότητα
έναρξης και σβέσης των συμβατικών μονάδων κ.λ.π., θέματα δηλαδή που εμφανίζονται λόγω της
στοχαστικότητας της παραγωγής των Α/Π.
Για την διασφάλιση της ευστάθειας του Εθνικού συστήματος κρίνεται αναγκαίος ο περιορισμός της διείσδυσης
των αιολικών πάρκων στα 5.690 MW(από 2.780 σήμερα) που πρέπει να θεωρηθεί ως όριο ασφαλείας.
Συνολικά ο ΔΕΣΜΗΕ θεωρεί ότι εφόσον υλοποιηθεί μία σειρά μεγάλων έργων, η μέγιστη δυνατότητα
απορρόφησης ισχύος θα προσεγγίσει το 2020 τα 8.500 μεγαβάτ (σε θεωρητικό επίπεδο), όταν για την
επίτευξη των ενεργειακών στόχων(δεσμεύσεων της χώρας μας για το 2020) θα απαιτηθεί η εγκατάσταση
αιολικής ισχύος 8.000 έως 11.000 MW.
Μικρές δυνατότητες υποκατάστασης συμβατικών σταθμών λόγω της στοχαστικότητας και του
χαμηλού παράγοντα δυναμικότητας της αιολικής παραγωγής: Η αιολική παραγωγή είναι στοχαστική
(δηλαδή εμπεριέχει αβεβαιότητα) λόγω της μεταβλητότητας της ταχύτητας και της κατεύθυνσης του ανέμου,
των μετεωρολογικών συνθηκών, της θερμοκρασίας, του ανάγλυφου της περιοχής, κ.τ.λ.. Στα γραφήματα
που ακολουθούν απεικονίζονται τα συμπεράσματα της σημαντικότερης μελέτης σε παγκόσμιο επίπεδο που
έχει εκπονηθεί για τη μεταβλητότητα και στηρίχθηκε σε παρατηρήσεις 20ετίας στην περιοχή Malin Head της
Ιρλανδίας. Στο αριστερό γράφημα (τύπου Wind Rose) παρουσιάζεται η μεταβλητότητα της ταχύτητας και της
κατεύθυνσης του ανέμου μίας περιοχής ενώ στο δεξιό γράφημα παρουσιάζεται η κατανομή των ταχυτήτων
του ανέμου κατά τη διάρκεια ενός έτους. Στο κάτω γράφημα παρατηρούμε την εξέλιξη της μέσης ετήσιας
ταχύτητας για περίοδο 20 ετών.
Μεταβλητότητα Ανέμου και κατανομή ταχυτήτων μίας περιοχής (σε ετήσια βάση)
Μεταβολή μέσης ταχύτητας του ανέμου σε περίοδο 20ετίας
Πηγή:Wind Energy: The Annual Variability of Wind Speed
Η ιδιαιτερότητα αυτή (συγκριτικά με τις συμβατικές παραγωγές) έχει σοβαρές επιπτώσεις στην διαθεσιμότητα
της παραγωγής(χρονική κατανομή, ποσότητα ηλεκτρικής παραγωγής) και στην απορρόφηση της αιολικής
ισχύος από την κατανάλωση με αποτέλεσμα των περιορισμό των δυνατοτήτων υποκατάστασης συμβατικών
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 32
μονάδων από αιολικές. Εκτιμάται ότι στην καλύτερη περίπτωση (κακό υδραυλικό έτος με μειωμένη παραγωγή
υδροηλεκτρικών σταθμών) με μία αιολική διείσδυση 5.000 MW υποκαθίστανται μόλις 750 MW συμβατικών
ρυπογόνων θερμικών σταθμών. (πηγή: Ε.Μ.Π. Εργαστήριο Αιολικής Ενέργειας. Η επίδραση της γεωγραφικής διασποράς
στην παροχή Εγγυημένης Αιολικής ισχύος στο Ελληνικό σύστημα ηλεκτροπαραγωγής. Αθήνα 2007)
Προβλήματα δημιουργούνται επίσης και από τον χαμηλό παράγοντα δυναμικότητας της αιολικής ενέργειας
συγκριτικά με τις συμβατικές πηγές καύσης.
Παράγοντας Δυναμικότητας ενεργειακών τεχνολογιών

0,10
0,20
0,30
0,40
0,50
0,60
0,70
0,80
0,90
1,00
Γεωθερμική
Αιολική
Ηλιοθερμική
Φωτοβολταϊκή
Αιολική Offshore
Υδροηλεκτρική (νέα)
Βιοαέριο
Βιομάζα
Ανθρακας
Αεριοποίηση άνθρακα(IGCC)
Φυσ. Αέριο συνδ. Κύκλου(CCGT)
Πυρηνική
Υδροηλεκτρική
Κυματική
Παλιρροιακή
Παράγοντας Δυναμικότητας
Με τον όρο παράγοντας δυναμικότητας ορίζουμε το ποσοστό ενέργειας που παράγεται από μια εγκατάσταση παραγωγής ηλεκτρικής
ενέργειας κατά την διάρκεια ενός έτους, προς αυτό που θεωρητικά θα είχε παραχθεί εάν η εγκατάσταση λειτουργούσε συνεχώς στη μέγιστη
ισχύ της, για την συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Πηγή: NREL, Energy Technology Cost and Performance Data 2010
Λειτουργικοί Κίνδυνοι Α/Γ: Τα πρώτα χρόνια λειτουργίας μιας ανεμογεννήτριας (που συνήθως
καλύπτονται από εγγυήσεις του κατασκευαστή), δεν υπάρχουν σοβαροί λειτουργικοί κίνδυνοι ούτε σοβαρές
ανάγκες συντήρησης. Μετά την περίοδο αυτή, τα πρώτα προβλήματα εμφανίζονται στο σύστημα ελέγχου και
τους αισθητήρες και ακολουθούν χρονικά τα λοιπά τμήματα ή εξαρτήματα. Τα κόστη επίβλεψης, συντήρησης,
αντικατάστασης, ασφάλισης και κυρίως τα κόστη από τους νεκρούς χρόνους (όταν η Α/Γ είναι εκτός
λειτουργίας) αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου, ιδίως στα τελευταία χρόνια της διάρκειας ζωής της Α/Γ
(20 έτη). Τα σημαντικότερα προβλήματα προέρχονται από το κιβώτιο ταχυτήτων και μπορούν να απειλήσουν
την ασφάλεια του αιολικού πάρκου συνολικά.
Λειτουργικοί Κίνδυνοι Α/Γ
U.S. Department of Energy, 20% Wind Energy by 2030
Από μελέτη της εταιρίας ΕΝΤΕΚΑ για τη διαθεσιμότητα των Α/Π της στην Εύβοια προέκυψε ότι μία μέση Α/Γ
βρίσκεται εκτός λειτουργίας 312 ώρες το χρόνο (σε περίοδο αποδοτικού ανέμου) που αντιπροσωπεύει
περίπου το 10% των παραγωγικών ωρών μίας καλής αιολικής περιοχής. Οι σημαντικότεροι λόγοι που οι Α/Γ
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 33
βρίσκονται εκτός παραγωγικής λειτουργίας είναι οι περιβαλλοντικοί, τα διάφορα κατασκευαστικά προβλήματα,
οι δυσκολίες απορρόφησης από το δίκτυο, η συντήρηση και διάφοροι άλλοι λόγοι(απρόβλεπτα, νεκροί χρόνοι,
κ.τ.λ.).
Λόγοι διακοπής λειτουργίας αιολικών πάρκων Ευβοίας
Συντήρηση; 9,10%
Κατασκευαστικά
προβλήματα; 16,58%
Περιβαλλοντικοί;
16,69%
Δίκτυο; 13,71%
Λοιπά; 43,92%
Πηγή: ΕΝ.ΤΕ.ΚΑ. Experience and Conclusions from the Operation and Maintenance of NEG Micon Wind
Turbines in Greece.
Προβλήματα αποδοχής των Αιολικών πάρκων από τις τοπικές κοινωνίες: Η μικρή αποδοχή των
Αιολικών πάρκων από τις τοπικές κοινωνίες ίσως αποτελέσει τα επόμενα χρόνια το σημαντικότερο πρόβλημα
για την ανάπτυξη του κλάδου. Σήμερα τα περισσότερα επενδυτικά σχέδια μεγάλης κλίμακας αντιμετωπίζουν
την έντονη αντίθεση των κατοίκων, που συνήθως θεωρούν τα Α/Π απειλή για το περιβάλλον, την οικονομία
και την φυσιογνωμία του τόπου τους.
Ένας από τους βασικούς λόγους της αντίθεσης τους είναι η αισθητική υποβάθμιση του τοπίου, ιδιαίτερα στα
νησιά και τις τουριστικές περιοχές. Άλλοι σοβαροί λόγοι είναι ο φόβος τους για μείωση του τουρισμού και των
σχετικών εισοδημάτων, η απαξίωση των ιδιοκτησιών (άμεσα συνδεδεμένη με θέματα αισθητικής, θορύβου,
κ.τ.λ.).
Αν και συχνά οι αντιδράσεις αποδίδονται σε ανεπαρκή ενημέρωση και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των
μόνιμων κατοίκων, τον καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αρνητικής στάσης των τοπικών κοινωνιών και
στη δημιουργία δικαστικών εμπλοκών, φαίνεται να τον έχουν άτομα υψηλού οικονομικού και μορφωτικού
επιπέδου (ίσως και περιβαλλοντικής συνείδησης), που έχουν επιλέξει την περιοχή σαν δεύτερη κατοικία τους.
Το φαινόμενο αυτό, γνωστό και σαν σύνδρομο NIMBY (Not In My Back Yard - όχι στον κήπο μου) αναφέρεται
στη συμπεριφορά ανθρώπων που ενώ είναι θετικοί απέναντι στην τεχνολογία και απολαμβάνουν τα αγαθά
της, δεν θέλουν να υποστούν καμιά από τις αρνητικές επιπτώσεις της. Το σύνδρομο πήρε σημαντικές
διαστάσεις από τη δεκαετία του 80 και μετά, σε όλες σχεδόν τις ανεπτυγμένες χώρες (ιδιαίτερα όμως στις
ΗΠΑ και τη Γαλλία) όπου οι αντιδράσεις και το lobbing προνομιούχων ομάδων οδήγησαν στη συγκέντρωση
των οχλουσών δραστηριοτήτων κοινής ωφέλειας σε ήδη υποβαθμισμένες περιοχές( των οποίων οι κάτοικοι
είχαν περιορισμένες δυνατότητες άσκησης πίεσης).
Η αρνητική στάση των τοπικών κοινωνιών είναι σε κάποιο βαθμό δικαιολογημένη λόγω των φόβων ότι η
αναποτελεσματικότητα και χαλαρότητα του κρατικού μηχανισμού θα οδηγήσει σε αλόγιστη ανάπτυξη από την
οποία δεν θα καρπωθούν παρά ελάχιστα οφέλη. Νησιά εξαιρετικού κάλλους και με σημαντικό πολιτιστικό
πλούτο όπως η Άνδρος, η Τήνος, η Σκύρος, κ.τ.λ. που μέχρι σήμερα παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανέπαφα
από την στρεβλή τουριστική ανάπτυξη ίσως κινδυνεύσουν από μια υπέρμετρη εκμετάλλευση του άφθονου
αιολικού τους δυναμικού.
Για να αποφευχθούν οι υπερβολές απαιτούνται σοβαρές μελέτες χωροθέτησης που να λαμβάνουν υπόψη τους
το εύθραυστο τοπίο και τις ευαισθησίες των κατοίκων ώστε τα σχέδια αξιοποίησης να υλοποιηθούν χωρίς
σοβαρές αντιδράσεις που θα τα καθιστούσαν απαγορευτικά. Θα πρέπει να υπάρξει επίσης μεγαλύτερη
συμμετοχή των κατοίκων στους καρπούς της ανάπτυξης, όχι μόνο σαν καταναλωτών ηλεκτρισμού αλλά και
σαν επενδυτών σε Α/Π. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι στην συμμετοχή αυτή στηρίχθηκε η εντυπωσιακή
ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας στη Δανία και σε κάποιο βαθμό και στη Γερμανία.
Αδυναμία επίτευξης πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων λόγω του ανεπαρκούς
βιομηχανικού ιστού της χώρας: Η ανυπαρξία εγχώριας κατασκευής Α/Γ είναι το σημαντικότερο
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 34
πρόβλημα του κλάδου διότι μελλοντικά εκτός των καθυστερήσεων υλοποίησης ίσως θέσει υπό αμφισβήτηση
και την ίδια τη σκοπιμότητα του αιολικού προγράμματος της χώρας μας. Λόγω των σημαντικών επενδύσεων
που θα απαιτηθούν(700-900 MW ετησίως) και της αδυναμίας του εγχώριου βιομηχανικού ιστού να
ανταποκριθεί, ίσως υπάρξουν σημαντικές καθυστερήσεις έγκαιρης προμήθειας Α/Γ από προμηθευτές του
εξωτερικού οι οποίοι θα δυσκολεύονται να καλύψουν την αυξημένη διεθνή ζήτηση.
Εκτός αυτού, ένας από τους κυριότερους λόγους ενίσχυσης του κλάδου μέσω των εθνικών αλλά και των
Ευρωπαϊκών πολιτικών, είναι τα σημαντικά πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα που προκύπτουν στους τομείς
της βιομηχανίας, της Έρευνας – Ανάπτυξης, της απασχόλησης και της περιφερειακής ανάπτυξης. Οι χώρες
που πρωτοπορούν σήμερα στα αιολικά (Γερμανία, Δανία, Ισπανία), έχουν δημιουργήσει έναν εύρωστο
καθετοποιημένο βιομηχανικό κλάδο με κύρια χαρακτηριστικά τα υψηλό τεχνολογικό επίπεδο, τις μεγάλες
δαπάνες Έρευνας – Ανάπτυξης, τις μεγάλες επενδύσεις στην παραγωγή εξοπλισμού και κυρίως στη διάχυση
των επιπτώσεων από τη θεαματική ανάπτυξη του κλάδου, στο σύνολο σχεδόν της βιομηχανίας τους. Οι
υπόλοιπες χώρες που εισέρχονται δυναμικά στον κλάδο (Κίνα, ΗΠΑ, κ.τ.λ.), ενισχύουν την διείσδυση της
αιολικής ενέργειας με βασικό σκοπό την ενίσχυση της βιομηχανίας τους και την δημιουργία εταιριών ικανών
να πρωταγωνιστήσουν στις μελλοντικές εξελίξεις. Ακόμη και χώρες με μικρότερες δυνατότητες (Ινδία,
Πορτογαλία κ.τ.λ.) εισέρχονται με μεγάλες φιλοδοξίες αλλά και αξιώσεις, δημιουργώντας αξιόλογη
ερευνητικές και βιομηχανικές υποδομές.
Στη χώρα μας που ή έννοια της βιομηχανικής πολιτικής είναι άγνωστη και η συντεταγμένη προσπάθεια
δύσκολη, φαίνεται ότι ο κύριοι στόχοι των ιδιαίτερα δαπανηρών προγραμμάτων είναι η συμμόρφωση με τις
υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί (για την διείσδυση των ΑΠΕ) και η ενίσχυση κάποιων μειονεκτούντων
ενεργειακά περιοχών (νησιά, κ.τ.λ.). Είναι χαρακτηριστικό ότι στους στόχους του Προγράμματος ΑΠΕ δεν
αναφέρονται πουθενά ή ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας ή της τεχνολογικής έρευνας.
Παρά το σημαντικό, για τα οικονομικά μεγέθη της χώρας, αιολικό πρόγραμμα, δεν υπάρχει ακόμη αξιόλογη
ερευνητική υποδομή(με εξαίρεση το ΕΜΠ), δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη βιομηχανική βάση και κυριαρχεί
γενικά η Ελληνική μεταπρατική νοοτροπία δηλαδή η συνεργασία με ξένες εταιρίες και όχι η δημιουργία
εγχώριας τεχνογνωσίας και παραγωγής.
Από πρόσφατη μελέτη της EWEA προέκυψε ότι για κάθε αιολικό MW δημιουργούνται 15,1 εργατοέτη
απασχόλησης εκ των οποίων όμως το 89,4% αφορά την κατασκευή του εξοπλισμού(Α/Γ, κ.τ.λ.), το 7,9% την
εγκατάσταση-κατασκευή των Α/Π και το 2,6% τη συντήρηση και εποπτεία των αιολικών πάρκων.
Από την ανάλυση του επενδυτικού κόστους ενός αιολικού πάρκου προκύπτει ότι το 75,6% αφορά μόνον την
Α/Γ, που σημαίνει ότι χωρίς εγχώρια παραγωγή Α/Γ η εθνική προστιθέμενη αξία και απασχόληση, δεν θα είναι
μεγαλύτερη του 20%.
Ανάλυση Επενδυτικού κόστους Α/Π σε €/MW
Στοιχεία κόστους
Επένδυση σε
1.000 ευρώ/MW
% Συνολικού
κόστους
Ανεμογεννήτρια 928 75,6%
Διασύνδεση στο δίκτυο 109 8,9%
Θεμελιώσεις 80 6,5%
Ενοίκιο γης 48 3,9%
Ηλεκτρ. Εγκαταστάσεις 18 1,5%
Σύμβουλοι 15 1,2%
Χρηματοοικονομικά κόστη 15 1,2%
Οδικά έργα 11 0,9%
Συστήματα ελέγχου 4 0,3%
Σύνολο 1.227 100,0%
Πηγή: EWEA, Basic Cost of Wind Energy
Η ανάπτυξη εγχώριας παραγωγής είναι σήμερα δύσκολη, λόγω των συνθηκών που επικρατούν(κυριαρχία
λίγων εταιριών διεθνώς, κόστος ανάπτυξης, κ.τ.λ.), αλλά εφικτή για το επίπεδο τεχνολογικής ανάπτυξης της
χώρας μας. Η έρευνα στο Ε.Μ.Π. και σε λοιπά Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. έχει οδηγήσει σε κατασκευή αποδοτικών Α/Γ
βιομηχανικού μεγέθους και έχει αποδείξει ότι από τεχνική άποψη η εγχώρια παραγωγή τους δεν είναι
εξαιρετικά δύσκολη. Απαιτείται όμως η στήριξη νέων επιχειρηματιών-επιστημόνων όχι μόνο μέσω
αναπτυξιακών κινήτρων αλλά κυρίως μέσω ενός Ελληνικού venture capital που πρέπει να ιδρυθεί με στόχο
την ενίσχυση της πράσινης ανάπτυξης.
Σε τελική ανάλυση, η επιτυχία του φιλόδοξου αλλά και δαπανηρού αιολικού προγράμματος της χώρας μας,
δεν θα κριθεί από την επίτευξη των στόχων διείσδυσης των ΑΠΕ, αλλά κυρίως από την ικανότητα της
εγχώριας βιομηχανίας να ανταποκριθεί, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για το σύνολο της
οικονομίας.
Υψηλό κόστος ανάπτυξης των Α/Π για την Ελληνική οικονομία: Το προβλεπόμενο κόστος ανάπτυξης
του προγράμματος ΑΠΕ θα είναι σημαντικό και πιθανόν δυσβάσταχτο για την Ελληνική οικονομία που λόγω
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 35
της δημοσιονομικής κρίσης βρίσκεται σήμερα σε μια κρίσιμη καμπή. Το προβλεπόμενο μέχρι το 2020
πραγματικό κόστος του αιολικού προγράμματος είναι δύσκολο να εκτιμηθεί γιατί υπεισέρχονται και άλλοι
παράγοντες όπως το κόστος των συμβατικών πηγών και των δικαιωμάτων ρύπων, οι τεχνολογικές εξελίξεις,
κ.τ.λ.. Η ΡΑΕ έχει κάνει κάποιες εκτιμήσεις μόνο για το Φωτοβολταϊκό πρόγραμμα για τον ορθολογισμό του
οποίου εξέφρασε σοβαρές αμφιβολίες(μέγεθος συνολικής δαπάνης και ανάλυση κόστους-ωφέλειας).
Η αιολική τεχνολογία είναι βέβαια ωριμότερη και πιθανότατα θα γίνει πλήρως ανταγωνιστική μέσα στην
επόμενη 5ετία, ενώ τα επενδυτικά κόστη και οι επιδοτήσεις των τιμών αγοράς είναι πολύ χαμηλότερα από των
Φ/Β.
Από μελέτες που έγιναν για το κόστος και την απόδοση του Γαλλικού αιολικού προγράμματος εκτιμήθηκε ότι
για τη 10ετία 2010-20 τα αποτελέσματα θα είναι μάλλον αρνητικά, αλλά πρέπει να επισημανθεί ότι οι βασικές
παράμετροι των προβλέψεων είναι τελείως διαφορετικές στη Γαλλία συγκριτικά με την Ελλάδα(πολύ χαμηλό
κόστος συμβατικών πηγών λόγω υψηλού % πυρηνικής ενέργειας, ιδιαίτερα χαμηλοί ρύποι, κ.τ.λ.).
Πιθανές αντιδράσεις των τελικών καταναλωτών για το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού: Με δεδομένους
τους εθνικούς στόχους για τις ΑΠΕ και τις προβλεπόμενες υψηλές τιμές αγοράς ηλεκτρισμού η επιβάρυνση
του τελικού καταναλωτή θα είναι σημαντική. Η σημερινή επιβάρυνση των καταναλωτών από τα Τέλη
Ανανεώσιμων Πηγών είναι αμελητέα αλλά μετά την υλοποίηση των στόχων ΑΠΕ προβλέπεται να είναι
πολλαπλάσιο, που σημαίνει μία πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 7% στον ετήσιο κόστος ηλεκτρικού των
καταναλωτών. Η αύξηση αυτή θα είναι δύσκολο να αιτιολογηθεί ιδιαίτερα σε μια ενδεχόμενη περίοδο ύφεσης
και συρρίκνωσης των εισοδημάτων των λαϊκών τάξεων. Στην πρόσφατη Δημόσια Διαβούλευση για το νέο
νομοσχέδιο, η ΡΑΕ επανέλαβε τις ανησυχίες της για αύξηση του τέλους ΑΠΕ (στηριζόμενη σε διάφορα
σενάρια) τονίζοντας όμως “ότι με βάση την αρχή της οικονομικής αποτελεσματικότητας η στρατηγική
της χώρας θα πρέπει να είναι στην παρούσα φάση η κατά προτεραιότητα ανάπτυξη της αιολικής
ενέργειας” διότι έχει πολύ μικρότερη επίπτωση στο τέλος ΑΠΕ συγκριτικά με τα Φ/Β. Με βάση το αισιόδοξο
σενάριο της για το 2015(6 GW Αιολικών, 1 GW Φωτοβολταϊκών) εκτιμά ότι η επιβάρυνση του τέλους ΑΠΕ θα
είναι 6,3 €/MWh, ενώ στα λοιπά σενάρια (με αυξημένη συμμετοχή των Φ/Β) μπορεί να ανέλθει μέχρι τα 50,1
€/MWh.
Υπερκάλυψη των στόχων σε ευρωπαϊκό επίπεδο:Η υπερκάλυψη των στόχων σε ευρωπαϊκό επίπεδο,
πιθανόν να οδηγήσει σε μείωση των ενισχύσεων ή την καθυστέρηση προκήρυξης νέων προγραμμάτων μετά
το 2010 με σοβαρή επίπτωση στις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου. Πολλά θα εξαρτηθούν από την πορεία
των δημοσιοοικονομικών μεγεθών και γενικότερα της οικονομίας των χωρών της Ε.Ε., διότι σε περίοδο
σοβαρής οικονομικής κρίσης η αναγκαιότητα μείωσης των ρύπων και οι δαπάνες ενίσχυσης των ΑΠΕ ίσως
πάψουν να θεωρούνται άμεσης προτεραιότητας.
Εξέλιξη Εγκατεστημένης Δυναμικότητας Α/Π σε σχέση με τον στόχο
της Λευκής Βίβλου για τις ΑΠΕ (σε MW)
56.681
65.247
86.400
40.000
0
10.000
20.000
30.000
40.000
50.000
60.000
70.000
80.000
90.000
100.000
2008 2009 2010 2010 Στόχος
Λευκής Βίβλου
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή
10. Προοπτικές
Οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προοπτικές του κλάδου παραγωγής ηλεκτρισμού από Α/Π
θεωρούνται συνολικά θετικές όχι μόνο λόγω των υψηλών ενισχύσεων, αλλά και άλλων ενισχυτικών
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 36
παραγόντων. Οι παράγοντες που συνηγορούν είναι η επιτακτική πλέον αναγκαιότητα για μείωση των αερίων
του θερμοκηπίου, η εξάντληση των αποθεμάτων πετρελαίου, η αντίθεση της πλειοψηφίας των πολιτών
στην χρήση πυρηνικής ενέργειας, η ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας βιομηχανίας, η μείωση της ενεργειακής
και τεχνολογικής εξάρτησης, κτλ.
Η ραγδαία επιδείνωση του φαινόμενου του θερμοκηπίου και οι καταστροφικές συνέπειες του έχουν
ευαισθητοποιήσει την ανθρωπότητα και υποχρεώνουν πλέον τις πολιτικές ηγεσίες στη λήψη άμεσων μέτρων
για τον περιορισμό τους . Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όχι μόνον έγιναν ορατές, αλλά άρχισαν να
έχουν και τρομακτικό οικονομικό κόστος(λειψυδρία, απώλεια οικοσυστημάτων, καταστροφικές πυρκαγιές,
ακραία καιρικά φαινόμενα, μείωση αγροτικής παραγωγής, κ.τ.λ.).
Η προσπάθεια για τον έλεγχο των ρύπων, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές του πετρελαίου και τη μείωση
της προσφοράς των ορυκτών καυσίμων, καθιστούν ιδιαίτερα δημοφιλή και ελκυστική την προοπτική της
χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Τα Αιολικά αποτελούν την πλέον βιώσιμη ανανεώσιμη
πηγή ενέργειας, ενώ μακροπρόθεσμα αναμένονται σημαντικές τεχνολογικές εξελίξεις κυρίως στα off shore
Α/Π που θα αυξήσουν την διείσδυση τους.
Οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις από την ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας είναι ίσως πολύ πιο
ενδιαφέρουσες από τις περιβαλλοντικές. Αυτές είναι δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, η μείωση της
εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, η μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, η εξασφάλιση αειφόρου
περιφερειακής ανάπτυξης και κυρίως οι καταλυτικές επιπτώσεις στη μελλοντική μορφή οργάνωσης των
κοινωνιών. Μακροπρόθεσμα οι επιλογές που έχει η ανθρωπότητα για κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών
της αναγκών είναι μεταξύ της πράσινης και της πυρηνικής τεχνολογίας οι οποίες, όπως κάθε τεχνολογία, δεν
είναι πολιτικά και κοινωνικά ουδέτερες. Η επικράτηση της πράσινης τεχνολογίας θα ευνοήσει την
αποκεντρωμένη και δημοκρατική οργάνωση των κοινωνιών, ενώ η πυρηνική λόγω των αυξημένων κινδύνων
(τεχνολογικοί, περιβαλλοντικοί, τρομοκρατία, κ.τ.λ.) θα οδηγήσει πιθανότατα σε μια αυταρχική και
υπερσυγκεντρωτική δομή του κράτους και της κοινωνίας.
Θετικές προοπτικές της ζήτησης Ηλεκτρισμού: Η πρόβλεψη της ζήτησης ηλεκτρισμού παρουσιάζει
μεγάλη αβεβαιότητα καθώς η εξέλιξή της εξαρτάται από πλήθος παραγόντων, όπως η οικονομική συγκυρία, οι
κλιματικές αλλαγές, οι προσπάθειες εξοικονόμησης και ορθολογικής διαχείρισης, η υποκατάσταση ηλεκτρικής
ενέργειας από φυσικό αέριο, η ελαστικότητα της ζήτησης, κλπ.. Η οξύτατη δημοσιονομική κρίση και οι
αρνητικές επιπτώσεις της στην πραγματική οικονομία (ιδιωτική κατανάλωση, βιομηχανική παραγωγή, κ.τ.λ.)
αυξάνουν σήμερα την αβεβαιότητα και καθιστούν κάθε πρόβλεψη επισφαλή. Η μελλοντική ζήτηση αιχμής,
που το ύψος της είναι καθοριστικό για την ισχύ που πρέπει να εγκατασταθεί τα επόμενα χρόνια, είναι επίσης
δύσκολο να προβλεφθεί, ενώ είναι πιθανή και η αναθεώρηση ορισμένων επενδυτικών σχεδίων που έχουν
υποβληθεί από Ελληνικές ή ξένες επιχειρήσεις.
Μακροπρόθεσμα οι προοπτικές της ζήτησης παραμένουν θετικές, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι χώρα μας
θα ξεπεράσει τα τρέχοντα προβλήματα της και θα επανέλθει σε αναπτυξιακή πορεία. Σύμφωνα με τις
αναθεωρημένες προβλέψεις της ΔΕΣΜΗΕ, η ζήτηση θα παραμείνει υψηλή αλλά οι μέσοι ρυθμοί ανάπτυξης θα
είναι μικρότεροι συγκριτικά με την προηγούμενη 10ετία. Ο μέσος ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης της περιόδου
2010-2020 προβλέπεται 2,3% για το σενάριο αναφοράς, 3% για το υψηλό και 1,4% για το χαμηλό. Τους
επόμενους μήνες αναμένεται νέα αναθεώρηση των προβλέψεων(σε χαμηλότερα επίπεδα) λόγω των
επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης στην κατανάλωση.
Προβλέψεις ζήτησης ενέργειας και αιχμής στο ΕΔΣΜ (2010-2020)
Φορτίο Αιχμής (MW) Ζήτηση Ενέργειας (GWh)
Έτος\Σενάριο Χαμηλό Αναφοράς Υψηλό Χαμηλό Αναφοράς Υψηλό
2010 10.000 10.400 10.800 53.430 53.800 53.800
2011 10.170 10.650 11.050 54.340 54.970 55.150
2012 10.350 10.850 11.400 55.200 56.100 56.800
2013 10.500 11.100 11.700 56.030 57.200 58.510
2014 10.650 11.300 12.100 56.810 58.270 60.260
2015 10.850 11.550 12.500 57.830 59.620 62.070
2016 10.950 11.850 12.800 58.520 61.100 63.930
2017 11.100 12.100 13.200 59.210 62.600 65.850
2018 11.200 12.400 13.600 59.990 64.130 67.830
2019 11.350 12.700 14.000 60.580 65.700 69.860
2020 11.450 13.000 14.400 61.200 67.320 71.960
Πηγή:ΔΕΣΜΗΕ
Φιλικότητα προς το περιβάλλον:Η αιολική ενέργεια αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο
αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής διότι υποκαθιστά με σχετικά χαμηλό κόστος ρυπογόνες τεχνολογίες
παραγωγής ηλεκτρισμού. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ηλεκτροπαραγωγής
(EURELECTRIC) οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου πρέπει να μειωθούν κατά 21% μέχρι το 2020(σε σχέση με
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 37
το 2005) και να μηδενιστούν μέχρι το 2050. Η μείωση αυτή θα επιτευχθεί με τον περιορισμό κατά 50%
περίπου των απευθείας εκπομπών CO2 και κατά 36% από βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Η
συμβολή της αιολικής ενέργειας στον περιορισμό των εκπομπών(άμεσων και έμμεσων) θα είναι καθοριστική
αφού για μία αιολική MWh εκπέμπονται μόλις 8 Kg CO2(εκπομπή μικρότερη κατά 109 φορές έναντι του
άνθρακα, 45 φορές έναντι του φυσικού αερίου, 12,5 φορές έναντι των φωτοβολταϊκών και 6,3 έναντι της
πυρηνικής τεχνολογίας).
Εκπομπές CO2 κατά τεχνολογία(σε t CO2/MWh)
0,1
0,008 0,05
0,87
0,36
0
0,1
0,2
0,3
0,4
0,5
0,6
0,7
0,8
0,9
1
Φωτοβολ ταϊκά Αιολ ικά Πυρηνική Ανθρακας(θερμική
απόδοση 40%)
Φυσικό αέριο(θερμ.
απόδ. 55%)
Εμμεσες εκπομπέςCO2(ανάλ υση κύκλ ου ζωής) σε t CO2/MWh Εκπομπές CO2(λόγω καύσης ) σε t
CO2/MWh
Πηγή: Université de Louvain, AIE.
Ανταγωνιστικότητα Αιολικής Ενέργειας: Το κόστος εγκατάστασης ανά μονάδα ηλεκτρικής ισχύος για τα
αιολικά πάρκα είναι χαμηλότερο όχι μόνο από αυτό των λοιπών ΑΠΕ, αλλά και των περισσότερων συμβατικών
πηγών ενέργειας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Lazard, το Overnight επενδυτικό κόστος/kW για τα Α/Π είναι
σήμερα μεταξύ 1.900- 2.500 $/kW, έναντι 4.500-6.300 $ για τα Φ/Β, 2.800-5.925 $ για τον άνθρακα και 950-
1.175 για το φυσικό αέριο συνδυασμένου κύκλου. Overnight cost είναι το κόστος που θα επιτυγχάνονταν
υποθετικά, αν η επένδυση υλοποιούνταν σε μία μέρα(δηλαδή δεν περιλαμβάνει χρηματοοικονομικά κόστη,
καθυστερήσεις, κ.τ.λ.).
Κόστος Επένδυσης σε US$/kW για ΑΠΕ και Συμβατικές Πηγές Ενέργειας το 2009
4.500 5.000
3.250 4.000
4.500 6.300
3.800
3.150 4.000
3.425 4.575
1.900 2.500
675 1.575
4.075 5.550
6.325 8.375
2.800 5.925
950 1.175
0 2.000 4.000 6.000 8.000 10.000 12.000 14.000 16.000
Φωτοβολταϊκή (Crystalline)
Φωτοβολταϊκή (Thin-Film)
Ηλιοθερμική
Κυψέλες καυσίμου(Fuel Cell)
Βιομάζα
Γεωθερμική
Αιολική
Φυσικό αέριο
Αεριοποίηση άνθρακα (IGCC)
Πυρηνική
Ανθρακας
Φυσ. Αέριο συνδ.κύκλου
Κόστος επένδυσης σε $/kW
Οι οριζόντιες γραμμές παρουσιάζουν το εύρος τιμών.
Πηγή: Levelized Cost of Energy Analysis. Lazard Version 3.0,June 2009
Όσον αφορά το συνολικό κόστος παραγωγής (το οποίο περιλαμβάνει αποσβέσεις, κόστη λειτουργίας,
συντήρησης, καυσίμων, δικαιωμάτων ρύπων, κλπ.) εκτιμάται ότι η αιολική ενέργεια είναι σήμερα ανταγωνιστική
ακόμη και κάποιων συμβατικών μορφών ενέργειας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του OECD-Nuclear Energy
Agency, η αιολική ενέργεια είναι ή θα είναι εντός της τρέχουσας 5ετίας, πλήρως ανταγωνιστική όλων των
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 38
συμβατικών πηγών εκτός της πυρηνικής. Οι σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις που παρουσιάζονται
οφείλονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής (κόστος ορυκτών καυσίμων, τεχνολογίας, κ.τ.λ.). Οι εκτιμήσεις
έγιναν με κόστος δικαιώματος ρύπων 30 $/t CO2.
Προβλεπόμενο κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού κατά τεχνολογία-περιοχή(2010-2015)
Πηγή: OECD-Nuclear Energy Agency, Projected Costs of Generating Electricity,2010 Edition
Λόγω των πλεονεκτημάτων της αιολικής ενέργειας οι προοπτικές ανάπτυξης της τα επόμενα χρόνια είναι
εξαιρετικά θετικές.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Emerging Energy Research, o μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της
παγκόσμιας αιολικής ισχύος για την περίοδο 2008-2020 θα είναι 18%, ενώ το 2020 η παγκόσμια
εγκαταστημένη δυναμικότητα θα ξεπεράσει τα 600 GW.
Η τεράστια επενδυτική προσπάθεια που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε παγκόσμιο επίπεδο, αναμένεται να
αμβλύνει τα σημαντικότερα προβλήματα της ανθρωπότητας που είναι η οικονομική, η ενεργειακή και η
περιβαλλοντική κρίση.
Η μεγάλη σημασία που αποδίδεται στην αιολική ενέργεια προκύπτει από την ιδιαίτερα θετική στάση των
πολιτικών ηγεσιών και του επιχειρηματικού τομέα των ανεπτυγμένων χωρών, ιδιαίτερα των ΗΠΑ, της Κίνας
και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι αξιοσημείωτο ότι τα αιολικά πάρκα κάλυψαν το 39,1% της συνολικής νέας ηλεκτρικής ισχύος που
εγκαταστάθηκε το 2009 στην Ε.Ε, έναντι 25,5% για το φυσικό αέριο, 16,2% για τα φωτοβολταϊκά, 9,3% για
τον άνθρακα, 2,2% για το πετρέλαιο, 2,2% για τη βιομάζα, 1,7% για τα απορρίμματα, 1,7% για την
πυρηνική ενέργεια και 1,3% για τα υδροηλεκτρικά.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 39
Νέες εγκαταστάσεις και αποσύρσεις δυναμικότητας το 2009 κατά κλάδο
6.630
4.200
2.406
573 581 442 439 338 55 12 120 4
-3.200
-39 0,4
10.163
-115
-404 -472
-24
-1.383
-166
-1 -1
-4000
-2000
0
2000
4000
6000
8000
10000
12000
Αιολικά
Φυσικό Αέριο
Φωτοβολταϊκά
Ανθρακας
Πετρέλαιο
Βιομάζα
Απορρίματα
Πυρηνικά
Υδροηλεκτρικά
Μικρά Υ/Ε
Λοιπά αέρια
Ηλιοθερμικά
Γεωθερμικά
Κυματική εν.
Νέα δυναμικότητα Απόσυρση δυναμικότητας
Πηγή: EurObserv’ER 2010
Αύξηση τιμών πετρελαίου και εξάντληση αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων: Η γεωπολιτική αστάθεια, η
μείωση των αποθεμάτων και η πολιτική των χωρών του ΟΠΕΚ, έχουν σαν συνέπεια την σημαντική αύξηση των
διεθνών τιμών πετρελαίου και την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των αιολικών. Παρά την παγκόσμια
οικονομική κρίση, οι τιμές πετρελαίου κινούνται ήδη σε επίπεδα ανώτερα των 80 $ το βαρέλι και με αυξητική
τάση, εξέλιξη που σε συνδυασμό με την τεχνολογική πρόοδο, θα καταστήσουν την παραγωγή ηλεκτρισμού από
Α/Π, ενδιαφέρουσα και από οικονομική άποψη, πολύ νωρίτερα από τα αναμενόμενα.
Εξέλιξη τιμών πετρελαίου (BRENT DTD) σε $/β
(13/5/2005-7/5/2010)
0
20
40
60
80
100
120
140
160
13/5/05
13/7/05
13/9/05
13/11/05
13/1/06
13/3/06
13/5/06
13/7/06
13/9/06
13/11/06
13/1/07
13/3/07
13/5/07
13/7/07
13/9/07
13/11/07
13/1/08
13/3/08
13/5/08
13/7/08
13/9/08
13/11/08
13/1/09
13/3/09
13/5/09
13/7/09
13/9/09
13/11/09
13/1/10
13/3/10
Πηγή:Reuters
Αναγκαιότητα περιορισμού του κόστους αγοράς Δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων: Οι ιδιαιτερότητες του
Ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος και η αποστροφή της κοινής γνώμης για την πυρηνική ενέργεια,
καθιστούν τα αιολικά πάρκα σαν την πλέον ορθολογική λύση στα προβλήματα των ρύπων και της
ενεργειακής εξάρτησης. Σήμερα το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού από αιολικά πάρκα είναι υψηλότερο από
αυτό των συμβατικών μορφών ενέργειας (λιγνίτης, αέριο, κ.τ.λ.), αλλά από το 2013 θα υπάρξει σημαντική
επιβάρυνση της συμβατικής παραγωγής λόγω της υποχρέωσης αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων.
Σημειώνουμε ότι την περίοδο 2005-2007 το σύστημα εμπορίας ρύπων λειτούργησε σε πιλοτικό στάδιο με
δωρεάν παραχώρηση δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων στις εταιρίες, ενώ και στη δεύτερη φάση (2008-2013)
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 40
έγινε δωρεάν παραχώρηση του 100% των δικαιωμάτων(από 90% που προβλέπονταν αρχικά). Τα τελευταία
χρόνια οι τιμές των δικαιωμάτων κινήθηκαν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (λόγω της αυξημένης προσφοράς
τους σε περίοδο οικονομικής κρίσης) αλλά όταν η Παγκόσμια οικονομία ανακάμψει θα υπάρξουν υψηλότερα
επίπεδα τιμών (μεταξύ €25-50/τόνο εκπομπής σύμφωνα με προβλέψεις της Ε.Ε.).
Εξέλιξη τιμών δικαιωμάτων ρύπων και ογκος συναλλαγών(σε t)
0
5
10
15
20
25
30
35
24/6/2005
24/8/2005
19/10/2005
19/12/2005
14/2/2006
12/4/2006
16/6/2006
16/8/2006
11/10/2006
7/12/2006
6/2/2007
3/4/2007
4/ 6/2007
30/7/2007
24/9/2007
19/11/2007
21/1/2008
17/3/2008
15/05/2008
10/07/2008
05/09/2008
31/10/2008
30/12 /2008
25/02/2009
24/04/2009
22/06/2009
17/08 /2009
12/10/2009
Τιμή σε €/t
0
5.000.000
10.000.000
15.000.000
20.000.000
25.000.000
Ποσότητα σε τόνους
Πηγή:BlueNext
Η χώρα μας παρουσιάζει ορισμένες αρνητικές ιδιομορφίες συγκριτικά με τις λοιπές χώρες της Ε.Ε. που
οφείλονται κυρίως στον ρυπογόνο ενεργειακό της τομέα (καύση λιγνίτη, χαμηλό ποσοστό ΑΠΕ) και στη
σχετικά χαμηλή βιομηχανική της ανάπτυξη. Ο ενεργειακός τομέας συμμετέχει με 49,9% στις συνολικές
εκπομπές ρύπων (έναντι 37% στην Ε.Ε. των 27) ενώ η βιομηχανία κατά 15,8% (έναντι 22,2% στην Ε.Ε. των
27). Σύγκριση εκπομπών ρύπων κατά τομέα (Ελλάδα- ΕΕ 27)
Εκπομπές CO2 κατά τομέα Ελλάδα (2006)
Ενεργειακός
τομέας
49,9%
Μεταφορές
21,3%
Υπηρεσίες, κτλ.
1,5%
Κατοικίες
8,7%
Βιομηχανία
15,8%
Λοιπά ***
2,9%
Εκπομπές CO2 κατά τομέα, EU-27 (2006)
Ενεργειακός
τομέας
37,0%
Μεταφορές
22,8%
Υπηρεσίες,
κτλ.
4,4%
Κατοικία
11,0%
Βιομηχανία
22,2%
Λοιπά ***
2,6%
Πηγή: EU Energy in Figures 2009
Επίσης η χώρα μας λόγω της δομής του παραγωγικού της συστήματος, εκπέμπει αναλογικά περισσότερους
ρύπους από τις λοιπές ευρωπαϊκές χώρες και έχει δυστυχώς μικρότερα περιθώρια προσαρμογών στις
απαιτήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 41
Ενταση εκπομπών CO2(tCO2/toe)
4,16 4,10 4,11
4,25 4,21 4,16
3,99
4,14 4,16 4,13 4,16 4,11
3,95 4,06 4,01 3,89 3,88
2,75 2,71 2,68 2,64 2,64 2,61 2,58 2,56 2,54 2,52 2,52 2,51 2,50 2,50 2,50 2,49 2,50
0,00
0,50
1,00
1,50
2,00
2,50
3,00
3,50
4,00
4,50
1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
Ελλάδα EU27
Πηγή: EU Energy in figures 2009
Παρατηρείται επίσης υψηλή συγκέντρωση των εκπομπών ρύπων σε πολύ μικρό αριθμό εταιριών. Για την
περίοδο 2008 - 2012 οι υπόχρεες εγκαταστάσεις ανέρχονται σε 150. Αυτές περιλαμβάνουν 32 εγκαταστάσεις
ηλεκτροπαραγωγής, 21 λοιπές εγκαταστάσεις καύσης, 4 διυλιστήρια, 1 εγκατάσταση φρύξης μεταλλευμάτων,
5 εγκαταστάσεις παραγωγής σιδήρου & χάλυβα, 8 εγκαταστάσεις παραγωγής κλίνκερ τσιμέντου, 20
ασβεστοποιίες, 1 υαλουργία, 44 εγκαταστάσεις παραγωγής κεραμικών και τέλος 15 εγκαταστάσεις παραγωγής
χαρτιού και χαρτονιού. Από τις 150 εμπλεκόμενες εταιρίες οι πρώτες 9 συγκεντρώνουν το 95% περίπου των
συνολικών ρύπων ενώ η ΔΕΗ που από μόνη της καλύπτει το 72% του συνόλου ενδέχεται στο μέλλον να
αντιμετωπίσει τεράστια προβλήματα ακόμη και βιωσιμότητας ορισμένων λιγνιτικών της μονάδων (ιδιαίτερα αν
υπάρξει αναθεώρηση του συστήματος). Αν και κάθε πρόβλεψη για τις μελλοντικές επιβαρύνσεις είναι
παρακινδυνευμένη εκτιμάται από διάφορους φορείς ότι θα κυμανθούν μεταξύ 500 εκ. -1,6 δις ετησίως.
Η συμβολή της αιολικής τεχνολογίας στον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου θα είναι ιδιαίτερα
σημαντική στη χώρα μας (συγκριτικά με τις λοιπές χώρες της Ε.Ε.) λόγω του ενεργειακού μίγματος της
ηλεκτροπαραγωγής (52% λιγνίτης, 23,2% φυσικό αέριο, 9,8% καθαρές εισαγωγές, 6,1% πετρέλαιο, 5,2%
μεγάλα Υ/Η, και 3,7% ΑΠΕ στο τέλος του 2008). Αναφέρουμε ενδεικτικά ότι με την παραγωγή μιας αιολικής
kWh στη χώρα μας εξοικονομείται περίπου τριπλάσια εκπομπή CO2 σε σχέση με τη Γαλλία όπου το ενεργειακό
μίγμα είναι διαφορετικό(υψηλή συμμετοχή πυρηνικών σταθμών). Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ΕΛΕΤΑΕΝ ένα
αιολικό πάρκο 40MW σε μια περιοχή της χώρας μας με σχετικά καλό αιολικό δυναμικό (2.750 ισοδύναμες
ώρες), με ετήσια παραγωγή 110.000 MWh, εξοικονομεί 93 χιλιάδες τόνους CO2 προσφέροντας όφελος της
τάξης των 2,8 εκατ. € κάθε έτος στην εθνική οικονομία (30 €/tn) ή όφελος 70.000 €/MW κάθε έτος.
Αποφυγή αερίων ρύπων από Αιολικό Πάρκο 40MW με 2.750 ισοδύναμες ώρες λειτουργίας
CO2 SO2 CO NOx HC Σωματίδια
Eιδικές εκπομπές αερίου ρύπου (g/kWh) 850 15,5 0,18 1,2 0,05 0,8
Συνολική αποφυγή αερίων ρύπων
(tn/έτος)
92.945,
8 1.694,9 19,7 131,2 5,5 87,5
Πηγή: Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας
Θετικές τεχνολογικές εξελίξεις: Η ανάπτυξη των σύγχρονων ανεμογεννητριών ξεκίνησε στις αρχές της
δεκαετίας του ’80, κυρίως ως απάντηση στην πετρελαϊκή κρίση της εποχής, αλλά τα σημαντικότερα βήματα
έγιναν μετά το 2000 όταν συνειδητοποιήθηκαν οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγων. Οι τεχνολογικές
εξελίξεις των τελευταίων ετών συνοψίζονται στην αύξηση της αεροδυναμικής απόδοσης των Α/Γ, στη
διαφοροποίηση των χαρακτηριστικών τους ανάλογα με το αιολικό δυναμικό, στη μείωση του παραγόμενου
θορύβου και της οπτικής όχλησης, στην ασφαλέστερη απορρόφηση της παραγωγής από το δίκτυο και στην
αύξηση της ισχύος τους.Οι εξελίξεις αυτές είχαν θετικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη του κλάδου διότι αύξησαν
την ανταγωνιστικότητα του έναντι των υπολοίπων ΑΠΕ αλλά και των υδρογονανθράκων. Είναι αξιοσημείωτο
ότι μεταξύ 1980 και 2010, το μέγεθος των Α/Γ(διάμετρος) σχεδόν δεκαπλασιάστηκε, η μέση ισχύς Α/Γ
εκατονταπλασιάστηκε ενώ το βασικό κόστος ανά Kwh μειώθηκε από 80 cents/kWh σε 4 cents/kWh.
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 42
Εξέλιξη μεγέθους(διάμετρος σε m) και ισχύος Α/Γ (σε MW)
0,05 0,1
0,5 0,6
2
5
6
15
20
40
50
80
124 127
0
1
2
3
4
5
6
7
1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010
0
20
40
60
80
100
120
140
Ισχύς (σε MW) Διάμετρος Ρότορα(σε m.)
Πηγή: EWEA,Veritas Πηγή:US Departnent of Energy. Offshore
Wind Turbine Development for Deep Water
Η μεγαλύτερη Α/Γ σήμερα είναι η Ε-126 της Enercon με διάμετρο 127 μέτρα και ισχύ 6MW, ενώ υπό
κατασκευή βρίσκονται η Α/Γ Clipper Brittania (150 m, 7,5MW) και η πλωτή Α/Γ Sway Norway με 10 MW.
Μέσα στην επόμενη δεκαετία προβλέπεται η κατασκευή Α/Γ με ισχύ μεγαλύτερη των 20 MW.
Όπως προαναφέρθηκε με τις σημερινές συνθήκες(τεχνολογικό επίπεδο, τάση τιμών καυσίμων, κτλ)
προβλέπεται ότι η αιολική τεχνολογία θα είναι πλήρως ανταγωνιστική των συμβατικών τεχνολογιών (εκτός
της πυρηνικής), μέσα στην επόμενη 5ετία. Οι τεχνολογικές εξελίξεις όμως είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό
απρόβλεπτες και τα πάντα μπορούν να ανατραπούν αν αποδώσει η έρευνα για χρήση νέων μεθόδων
(χαμηλότερου κόστους και υψηλότερης απόδοσης).
Υπάρχουν ήδη θετικές εξελίξεις στον τομέα της έρευνας, που θα επιτρέψουν την ανάπτυξη νέων
αποδοτικότερων Α/Γ μεγαλύτερου μεγέθους και μείωση του κόστους κατασκευής τους, που θα ωθήσουν τη
διείσδυση τους στη συνολική παραγωγή ενέργειας σε υψηλότερα επίπεδα.
Πηγή: EWEA
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 43
Μία σημαντική τεχνολογική πρόοδος που αναμένεται να γενικευθεί τα αμέσως επόμενα χρόνια είναι τα έξυπνα
δίκτυα (Smart Grids) τα οποία θα επιτρέψουν σημαντικές οικονομίες στην εθνική κατανάλωση ηλεκτρισμού,
μείωση της χρήσης θερμικών σταθμών κατά τις ώρες αιχμής, υψηλότερη διείσδυση του αιολικού ηλεκτρισμού
στο δίκτυο και αύξηση της παραγωγικότητας των Α/Π. Μέσω της προσαρμογής της ζήτησης προς την
παραγωγή των Α/Π θα περιορισθούν δραστικά οι ανάγκες εξισορρόπησης του συστήματος και κατά συνέπεια
οι ανάγκες για μεγάλη ισχύ εφεδρικών θερμικών μονάδων. Χάρις στη λειτουργία σε πραγματικό χρόνο(real
time) καi της διαδραστικότητας του συστήματος θα αποσυνδέονται ή θα ενεργοποιούνται αυτόματα
ενεργοβόρες ηλεκτρικές συσκευές με αντάλλαγμα οικονομικά κίνητρα προς τους καταναλωτές (χαμηλότερα
τιμολόγια, real time παρακολούθηση της κατανάλωσης του νοικοκυριού, εξοικονόμηση ενέργειας).
Εκτός από την διαδραστικότητα των δικτύων, υπάρχουν επίσης θετικές εξελίξεις και σε άλλους τομείς, όπως η
μεταφορά Α/Γ με ελικόπτερα, η επιτόπου κατασκευή από εναλλακτικά υλικά βαρέων υποσυστημάτων
(πύργοι), η δημιουργία αυτορυθμιζόμενων Α/Γ, κ.τ.λ.. Τεχνολογική πρόοδος αναμένεται επίσης στη χρήση
νέων υλικών που θα επιτρέψουν τη μείωση του ανηρτημένου βάρους, τη βελτίωση της αντοχής των
πτερυγίων και τη μείωση της επιφάνειας τους, την επίτευξη βέλτιστου αεροδυναμικού σχεδιασμού μέσω
ηλεκτρονικά ελεγχόμενων αεροδυναμικών αξεσουάρ, κ.τ.λ..Η ανάπτυξη νέων αποδοτικότερων Α/Γ
μεγαλύτερου μεγέθους και η μείωση του κόστους κατασκευής τους, που αναμένεται τα επόμενα χρόνια, θα
ωθήσει τη διείσδυση τους στη συνολική παραγωγή ενέργειας σε υψηλότερα επίπεδα.
Οι μεγαλύτερες προσδοκίες για την επόμενη 10ετία επικεντρώνονται στα υπεράκτια αιολικά πάρκα και στις
φουτουριστικές τεχνολογίες Maglev M.AR.S. Kite Gen concept, κ.τ.λ.
Στα υπεράκτια πάρκα, τα σημαντικότερα προβλήματα που αναμένεται να επιλυθούν τα επόμενα χρόνια
σχετίζονται με τη λεγόμενη «ισορροπία του συστήματος» (balance of plant), θα επιφέρουν μείωση του
κόστους(θεμελιώσεων, διασύνδεσης, πρόσβασης, συντήρησης, κ.τ.λ.) και θα επιτρέψουν εγκαταστάσεις σε
βάθη μεγαλύτερα των 30 μέτρων που επιτρέπει η σημερινή τεχνολογία. Μέσα στην επόμενη 5ετία ίσως γίνει
εφικτή η εγκατάσταση σταθερών τριπόδων Α/Γ σε βάθη μέχρι 80 μέτρα ενώ για την επόμενη 10ετία
αναμένονται πλωτά αιολικά πάρκα που θα επιτρέψουν την αξιοποίηση του σημαντικού θαλάσσιου αιολικού
δυναμικού της χώρας μας.
Πηγή:US Departnent of Energy. Offshore Wind Turbine Development for Deep Water
Η τεχνολογική έρευνα για την κατασκευή μη συμβατικών Α/Γ βρίσκεται σήμερα σε πιλοτική φάση με την
κατασκευή πρωτοτύπων που ίσως μελλοντικά επιτρέψουν την επέκταση σε βιομηχανικές εφαρμογές.
Η τεχνολογία Maglev(magnetic levitation), που στηρίζεται στο φαινόμενο της ηλεκτρομαγνητικής αιώρησης,
δοκιμάζεται ήδη στην Κίνα, από την εταιρία Zhongke Hengyuan Energy Technology, σε πρωτότυπα 400 kW
έως 5 MW και αν η έρευνα αποδώσει τα αναμενόμενα, οι εξελίξεις θα είναι δραματικές. Με την τεχνολογία
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 44
αυτή οι τριβές σχεδόν μηδενίζονται, η απόδοση της Α/Γ πολλαπλασιάζεται ενώ το κόστος παραγωγής γίνεται
ασήμαντο.
Η τεχνολογία KGC(Kite Gen concept) δοκιμάζεται ήδη στην Ιταλία και αν οι προσπάθειες ευοδωθούν θα
αυξηθεί σημαντικά ο βαθμός αξιοποίησης του αιολικού δυναμικού. Το σύστημα KGC περιλαμβάνει ένα
ιπτάμενο σε ύψος 800 μ. τηλεκατευθυνόμενο αεροδυναμικό έλασμα που μεταδίδει κινητική ενέργεια σε έναν
κινητό βραχίονα επί του εδάφους ο οποίος τροφοδοτεί ηλεκτρογενήτρια.
Το Sky Windpower Flying Electric Generator είναι ιπτάμενες σε μεγάλο ύψος Α/Γ που εκμεταλλεύονται
το ισχυρό αιολικό δυναμικό που υπάρχει στα μεγάλα ύψη. Η έρευνα χρηματοδοτείται ήδη από μεγάλες
εταιρίες όπως η Google.
Τα συστήματα MARS είναι αερόπλοια δεμένα σε μεγάλο ύψος που διαθέτουν οριζόντιες Α/Γ ή αποτελούν τα
ίδια Α/Γ όπως το Maggen.
Η πρόοδος της αεροδυναμικής τεχνολογίας και του λογισμικού που αναμένεται μελλοντικά, ίσως επιτρέψει
την εμπορική εκμετάλλευση των φουτουριστικών αυτών σχεδίων, αλλά μέχρι τότε η αξιοποίηση του
υπάρχοντος αιολικού δυναμικού θα είναι σχετικά περιορισμένη (λόγω των τεχνικών ορίων που υπάρχουν στις
συμβατικές Α/Γ)
Εκκολαπτόμενες αιολικές τεχνολογίες
Maglev Kite Gen concept
Sky Windpower Flying Electric Generator Maggen(M.A.R.S.)
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 45
Συμπεράσματα
Η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα σε μία κρίσιμη καμπή, αφού αντιμετωπίζει ταυτόχρονα οικονομική,
περιβαλλοντική και ενεργειακή κρίση. Οι ΑΠΕ και ιδιαίτερα η αιολική ενέργεια(λόγω ωρίμανσης) ίσως
αποτελεί τη σημαντικότερη απάντηση στις προκλήσεις αυτές διότι θα απαιτήσει τεράστιες επενδύσεις, θα
περιορίσει τις κλιματικές αλλαγές και θα μειώσει την εξάρτηση από το πετρέλαιο ή τα λοιπά ορυκτά καύσιμα
τα οποία αναμένεται να εξαντληθούν.
Για τη χώρα μας η αιολική ενέργεια αποτελεί μία αξιόπιστη λύση στο πρόβλημα της ενεργειακής -
τεχνολογικής εξάρτησης από το εξωτερικό, στον περιορισμό των εκπομπών ρίπων (που σύντομα θα
κοστολογούνται) και στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης μέσω της εισαγωγής κεφαλαίων, της
δημιουργίας εγχώριας προστιθέμενης αξίας και θέσεων απασχόλησης.
Η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας αντιμετωπίζει βέβαια κάποια προβλήματα αλλά επιβάλλεται η υπέρβαση
τους, διότι οι προοπτικές που διανοίγονται είναι τεράστιες. Τα σημαντικότερα προβλήματα που εμπόδισαν την
διείσδυση των Α/Π ήταν η χρονοβόρα αδειοδοτική διαδικασία, η έλλειψη βασικών κρατικών υποδομών, οι
δυσκολίες απορρόφησης ισχύος από το δίκτυο και η έλλειψη διασύνδεσης.
Ο κλάδος παραγωγής ηλεκτρισμού από Α/Π είναι σχετικά νέος στη χώρα μας αλλά το επενδυτικό ενδιαφέρον
είναι έντονο λόγω των υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η χώρα μας για περιορισμό των εκπομπών αερίων
θερμοκηπίου και των υψηλών ενισχύσεων που προβλέπονται για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Οι
ενισχύσεις αυτές είναι επιβεβλημένες, διότι η αιολική ενέργεια παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών και το
εξαιρετικά ελπιδοφόρο μέλλον της, δεν είναι ακόμη πλήρως ανταγωνιστική των συμβατικών πηγών.
Παρά το ευνοϊκό περιβάλλον και το επενδυτικό ενδιαφέρον σοβαρών εταιριών από την Ελλάδα και το
εξωτερικό (που είχαν σαν αποτέλεσμα η μέχρι σήμερα αιτηθείσα ισχύς Α/Π να υπερκαλύψει την απαιτούμενη
για την επόμενη 10ετία), τα περισσότερα σχέδια Α/Π δεν υλοποιήθηκαν λόγω γραφειοκρατικών διαδικασιών,
τοπικών αντιδράσεων ή προβλημάτων διασύνδεσης.
Οι επενδύσεις σε Αιολικά πάρκα είναι σχεδόν μηδενικού κινδύνου, λόγω της σχετικά σταθερής ετήσιας
απόδοσης τους, των χαμηλών εξόδων λειτουργίας τους, της υψηλής τιμής αγοράς από τη ΔΕΗ (ή τη
ΔΕΣΜΗΕ) και της εξασφαλισμένης διάθεσης της παραγωγής για μία 20ετία. Οι οικονομική απόδοση των
επενδύσεων είναι ικανοποιητική και εξαρτάται κυρίως από τις ανεμολογικές συνθήκες της περιοχής, τις
ισχύουσες τιμές αγοράς, το κόστος διασύνδεσης καθώς και τις οικονομίες κλίμακας(μέγεθος του Α/Π και ισχύς
Α/Γ).
Οι προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου είναι πολύ θετικές λόγω κυρίως των υψηλών στόχων που έθεσε το
Πρόγραμμα ΑΠΕ και των γενναιόδωρων τιμών αγοράς. Θετική επίδραση αναμένεται να έχει τις επόμενες
δεκαετίες η τεχνολογική ανάπτυξη που θα επιτρέψει την αύξηση των αποδόσεων και τη μείωση του κόστους
των αιολικών συστημάτων, καθώς και η αύξηση του κόστους των συμβατικών πηγών ενέργειας.
Τα σημαντικότερα προβλήματα, που ενδεχομένως θα περιορίσουν τις αναπτυξιακές προοπτικές, σχετίζονται με
τις ανεπάρκειες του κρατικού μηχανισμού, τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, το υψηλό κόστος
παραγωγής ηλεκτρισμού, τον ασθενή βιομηχανικό ιστό της χώρας μας και την υπερκάλυψη των στόχων σε
εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η επιτυχία του φιλόδοξου αλλά και δαπανηρού αιολικού προγράμματος της χώρας μας, θα κριθεί όχι τόσο
από την επίτευξη των στόχων διείσδυσης των Α/Π, όσο κυρίως από την ικανότητα της εγχώριας βιομηχανίας
να ανταποκριθεί δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για το σύνολο της οικονομίας. Αυτό όμως
προϋποθέτει συντεταγμένη προσπάθεια που θα επιτρέψει τη δημιουργία ισχυρής τεχνολογικής και
παραγωγικής υποδομής, ώστε ο εκκολαπτόμενος κλάδος παραγωγής αιολικού εξοπλισμού να γίνει διεθνώς
ανταγωνιστικός.
===================================================================
===================================================================
ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΟΡΩΝ 46
S

Τετάρτη, 14 Δεκεμβρίου 2011

Πρωτοβουλία για κοινή παρέμβαση απέναντι στην ανεξέλεγκτη εγκατάσταση αιολικών σταθμών στη Στερεά Ελλάδα Φίλες και φίλοι, καθημερινά και με καταιγι

Πρωτοβουλία για κοινή παρέμβαση

απέναντι στην ανεξέλεγκτη εγκατάσταση αιολικών σταθμών στη Στερεά Ελλάδα

Φίλες και φίλοι,

καθημερινά και με καταιγιστικό ρυθμό μεγαλώνει ο αριθμός των εγκαταστάσεων, των αδειών σε ενεργειακούς ομίλους και των αιτήσεων για βιομηχανικούςαιολικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας, που αφορούν κάθε ορεινό όγκο στην Στερεά Ελλάδα, από τα Άγραφα μέχρι τη Σκύρο. Η κατάσταση που διαμορφώνεται είναι ανεξέλεγκτη και οι τοπικές αντιδράσεις πληθαίνουν.

Ως μέλη κινήσεων πολιτών διαπιστώσαμε, ήδη, από τις αρχές του 2007, το εφιαλτικό τοπίο που διαγραφόταν στις περιοχές μας, από την αθρόα, όσο και χωρίς κανένα σχεδιασμό αδειοδότηση και εγκατάσταση αιολικών σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Σήμερα, μετά από ρυθμίσεις και νομοθετήματα που διευκόλυναν ακόμη περισσότερο αυτήν τη χωρίς όριο επέκταση, τα προβλήματα έχουν αρχίσει να γίνονται ορατά σε ολοένα και περισσότερους.

Οι συναρμόδιοι φορείς (Υπουργεία και Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας) δεν δείχνουν διατεθειμένοι να παρέμβουν. Αντίθετα, ανοίγουν το δρόμο για ολοένα και πιο μαζικές, ολοένα και πιο καταστροφικές επεμβάσεις. Για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα πιστεύουμε ότι πρέπει να αναζητηθεί κοινή δράση. Ένα πρώτο βήμα θα μπορούσε να αφορά την συνυπογραφή ενός κοινού κειμένου από κινήσεις και συλλόγους απ' όλη τη Στερεά, που θα απευθύνεται σε Δήμους, Περιφέρεια, Υπουργεία. Ένα δεύτερο μια συνάντηση - συζήτηση ανάμεσα σε όσους μοιράζονται αυτές τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις.

01/05/2011

Ακολουθούν υπογραφές

Κόβουν τα δάση μας

Τρίτη, 15 Μαρτίου 2011 9:12 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 3σχόλια

Στην κοινότητα Μετοχίου, στην θέση Τραπεζά-Μηλίτσα (κοντά στο μονοπάτι του Ναυτικού)

Πιο κάτω δημοσιεύουμε αίτηση που έχουμε κάνει για αυτό το θέμα, από την 4/3/11. Σήμερα όμως ξεκίνησε το κόψιμο των δέντρων, στο μονοπάτι του Ναυτικού, μέσα σε μία μέχρι τώρα παρθένα φύση, με απίστευτη ομορφιά και εικόνες βγαλμένες από τα παλαιά χρόνια. Με 8 αλυσοπρίονα καταστρέφουν ότι έφτιαξε η φύση μετά από αιώνες. Εξυπηρετώντας το συμφέρον λίγων, αγνωώντας αυτό που επιβάλει ο σεβασμός των οικοσυστημάτων και των δασών, που είναι αγαθά πανανθρώπινης αξίας, πέρα από τις εφήμερες οικονομικές αξίες και συμφέροντα.

αίτηση ΣΔΑΠΠΕ 4-3-11.jpg


Στην παρακάτω αίτηση (επίσης της 4/3/11) ζητούμε για πολλοστή φορά ενημέρωση για τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί για αιολικά πάρκα στην περιοχή μας.

αίτηση ΣΔΑΠΠΕ 4-3-11 2η 001.jpg

για την συζήτηση στο ΣτΕ του Χωροταξικού των ΑΠΕ

Σάββατο, 12 Μαρτίου 2011 9:30 πμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 2σχόλια

Στις 9/3/2011 εκδικάστηκαν οι προσφυγές κατά του Χωροταξικού των ΑΠΕ, που είχε κατατεθεί από το 2008, ενώπιον 8 μελούς επιτροπής του Ε΄ τμήματος του ΣτΕ με πρόεδρο τον κ. Μενουδάκο και εισηγήτρια την κα. Σακελλαροπούλου. Από τους δικηγόρους ήταν παρόντες ο Γ. Χριστοφορίδης, Μ. Χαϊνταρλής, Β. Δοροβίνης και Χρυσανθάκος. Απόντες ήταν οι δικηγόροι προσφυγών για λογαριασμό της Σερίφου και της Λευκάδας. Η εισηγήτρια διάβασε την έκθεση της η οποία δεν άφησε να διαφανεί καμιά κριτική άποψη κατά του Χωροταξικού. Αντίθετα εξέφρασε προφορικά την άποψη μέχρι ποιου σημείου το ΣτΕ μπορεί να ασκήσει κριτική σε βασικές χωροταξικές πολιτικές. Μάλιστα χαρακτήρισε τις διατάξεις του Χωροταξικού των ΑΠΕ κατευθυντήριες που θα εξειδικευτούν αργότερα με άλλες αποφάσεις της διοίκησης. Κατόπιν οι δικηγόροι ανέλυσαν τα επιχειρήματα των προσφυγών που αφορούσαν είτε το σύνολο της ΚΥΑ είτε τη βλάβη που προκύπτει για συγκεκριμένες περιοχές (Λακωνία και κορυφογραμμή Γραμμένης Οξυάς). Μερικά από τα σημαντικότερα επιχειρήματα που ακούστηκαν ήταν:

  1. Η ΚΥΑ δεν έλαβε υπόψη της την κατεύθυνση της Στρατηγικής Μελέτης Επιπτώσεων να αποτραπεί η εγκατάσταση έργων ΑΠΕ σε δάση και δασικές εκτάσεις. Η παρατήρηση αυτή από τον Γ. Χριστοφορίδη προκάλεσε την απορία του κου Μενουδάκου.

  1. Η ΚΥΑ δεν έχει χαλαρό κατευθυντήριο χαρακτήρα αλλά θέτει ασφυκτικά πλαίσια χωροθέτησης έργων ΑΠΕ με σαφή προτίμηση τα αιολικά. Στην ουσία πρόκειται για κανονιστικό νομοθέτημα που υπερβαίνει και υποτάσσει οποιοδήποτε άλλο τοπικό ή περιφερειακό σχεδιασμό (ΓΠΣ, ΣΧΟΑΠ). Από αυτό προκύπτει αδυναμία οποιουδήποτε σχεδιασμού να ξεφύγει από τα στενά περιθώρια των διατάξεων του Χωροταξικού των ΑΠΕ που περιορίζουν ντε φάκτο κάθε άλλου είδους απόφαση διαφορετικής χωροταξικής λογικής.

  1. Η ΚΥΑ δεν έχει λάβει υπόψη της ζημιά που θα υποστεί το φυσικό κεφάλαιο και τα τοπία της χώρας αλλά στέλνει ασυζητητί τους ορεινούς όγκους και τα νησιά σε μαζικό όλεθρο με δικαιολογία τη μείωση του CO2 και την παραγωγή καθαρής ενέργειας. Ωστόσο δεν έγινε εκτενή αναφορά στις επιπτώσεις εγκατάστασης και λειτουργίας των αιολικών σταθμών. Επισης δεν έγινε αναφορά στην αναποτελεσματικότητα της αιολικής ενέργειας για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών.

Το δικαστήριο δεν έλαβε θέση επί των επιχειρημάτων πράγμα που θα γίνει σε λεπτομερές πόρισμα σε άγνωστο χρόνο. Ωστόσο μια τελευταία παρατήρηση της κας Σακελλαροπούλου σε όσα άκουσε έδωσε έναν τόνο έμμεσης υποστήριξης των ΑΠΕ. Ανέφερε το παράδειγμα άλλων χωρών που έχουν βάλει ανεμογεννήτριες χωρίς να προκύπτει βλάβη στο περιβάλλον και ακόμη αναρωτήθηκε από πού θα προέλθει η ενέργεια από τη στιγμή που σε άλλη περίπτωση το ΣτΕ έπρεπε να γνωμοδοτήσει για το κλείσιμο λιγνιτορυχείων. Οι δικηγόροι από την πλευρά τους πρόκειται να καταθέσουν υπομνήματα μέχρι τις 28/3/2011 όπου θα αναπτύξουν γραπτώς όσα είπαν προφορικά στο δικαστήριο.


Από την πλευρά των Συλλόγων και Συλλογικοτήτων χρειάζεται να συναντηθούμε και να εξετάσουμε την κατάσταση μέχρι σήμερα και να συντονίσουμε τις ενέργειες μας σε κλίμακα συνεργασίας όλων των περιοχών.

συζήτηση στο ΣτΕ της προσφυγής κατά του Χωροταξικού των ΑΠΕ

Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2011 4:12 μμ · Από ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΚΥΜΗΣ · 7σχόλια

Την επόμενη Τετάρτη, ημέρα εκδίκασης της προσφυγής μας κατά του Χωροταξικού, προτείνουμε να σταθούμε για λίγη ώρα μεταξύ 8.30 - 9.00 πμ με δύο - τρία συνθήματα στην είσοδο του ΣτΕ. Μετά όσοι θέλουν μπορουν να παρακολουθήσουν τη δίκη.

Ακολουθεί ενημερωτικό φυλλάδιο του ΣΠΠΕΝΚ, με αναλυτικές πληροφορίες για το τι συμβαίνει στην Νότια Εύβοια, με συνεχείς τάσεις εξάπλωσης προς τον Βορρά. Ήδη προχωρά η κατασκευή μεγάλου Α/Π ανάμεσα στην Βάθεια και το Αλιβέρι.

Φυλλάδιο Αιολικοί Σταθμοί 2011.pdf

Φυλλαδιο Αιολικοί Σταθμοί 2011_page1_image1.jpg

Για παρουσίαση των φωτογραφιών

http://www.flickr.com

Τρίτη, 13 Δεκεμβρίου 2011

Καλημέρα

Μια καλημέρα είναι αυτή, πες την και ας πέσει κάτω..
Καλημέρα λοιπόν και σε αυτούς τους καιρούς που ζούμε δεν έχουμε καν αυτήν την πολυτέλεια, δηλαδή να αφήσουμε την καλημέρα να πέσει κάτω.
Παρά μάλλον, πρέπει να την σηκώσουμε, να την ξεσκονίσουμε, να την καθαρίσουμε, και να την βάλουμε αν όχι στο πρόσωπο τουλάχιστον στην τσέπη.

Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2011

Μια καταπληκτική συνταγή για μοσχαράκι...

Μια καταπληκτική συνταγή όχι εκ του πιεστηρίου αλλά εκ του κομμωτηρίου!

Λοιπόν,
για ένα και μισό περίπου νουά μοσχάρι κομμένο σε μέτρια κομματάκια θέλουμε
1 κουτί μπύρα
1 κουτί μανιτάρια ολόκληρα η και όχι
15 περίπου η και περισσότερα αν σας αρέσουν κρεμμυδάκια του στιφάδου
2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα
3 η περισσότερα κλωναράκια μαιντανού
2 η και 4 φύλλα δάφνης
λίγο θυμάρι αν σας αρέσει
4 κουταλιές κονιάκ
ένα χυμό λεμονιού
1 κουτί μικρό κρέμα γάλακτος
1 κουταλιά αλεύρι η δένεται την σάλτσα με κορν φλάου.

Τσιγαρίζουμε τα κρεμμυδάκια και τα βγάζουμε σε μια πιατέλα, η τα ακουμπάτε όπου θέλετε εκτός απο τον πάγκο της κουζίνας!
Τσιγαρίζουμε το κρεατάκι και το βγάζουμε και αυτό,
μετά τσιγαρίζουμε τα τριμμένα κρεμμυδάκια
και ξαναβάζουμε το κρεατάκι στην κατσαρόλα, προσθέτουμε λίγο νερό , την μπύρα, το κονιάκ, το μαιντανό, αλάτι,πιπέρι, δάφνη και θυμάρι.
Βράζει το κρεατάκι και περίπου στην μέση του βρασίματος προσθέτουμε τα κρεμμυδάκια και τα μανιτάρια.
Όταν βράσει στο τέλος προσθέτουμε το λεμόνι, και την κρέμα γάλακτος.

Το σερβίρετε με άσπρο ρύζι, η πατάτες του φούρνου με κρέμα γάλακτος...

Μιλάμε για σίγουρη επιτυχία,,,εκτός βέβαια και αν δεν σας αρέσουν τα φαγητά με τα πολλά συστατικά επομένως δεν θα σας ταίριαζε...

ΚΑΛΗ ΟΡΕΞΗ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΒΔΟΜΑΔΑ!

Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2011

Εκλογές σήμερα για το Επιμελητήριο

Σήμερα ήταν μια μέρα παραγγελία για τις εκλογές.
Ήλιος, ζεστούλα, η θάλασσα που λαμπύριζε με τα μπλε της, και μια γιορτινή ατμόσφαιρα εκλογών..

Μου αρέσουν οι εκλογές.
Μου αρέσουν γιατί βλέπω πρόσωπα με την ελπίδα και την αγωνία για το αποτέλεσμα, με κουβέντες που πάντα έχουν κάτι θετικό για το μέλλον.
Μου αρέσουν γιατί πάντα υπάρχει κάτι που φέρνει κοντά τους ανθρώπους , είτε το κοινό ενδιαφέρον, είτε το ακριβώς αντίθετο, πάντως είναι μέσα στον ίδιο κύκλο...

Καφέδες, τσιγάρα, βόλτες, και τα φακελάκια που κρατάνε καλά τα μυστικά τους μέχρι αργά το βράδυ.

Έτσι λοιπόν τέλειωσαν και οι εκλογές σήμερα και οι ενδιαφερόμενοι σε λίγο θα ξέρουν αν θα χαρούν η αν θα λυπηθούν για λίγο...
Δεν είναι και για πολύ η στεναχώρια της ήττας σε αυτά τα θέματα, συνήθως είναι πιο πολύ η στεναχώρια αν ο δρόμος μέχρι εκεί είχε πολλές.....λακκούβες..

Μετά είχαν συγκέντρωση οι Καβοντορίτες να μιλήσουν για τα Αιολικά Πάρκα και το τι και το πως.
Θα ήθελα πολύ να ακούσω το τι θα έλεγαν αλλά ....καταλαβαίνετε αναγνώστες..
Ελπίζω να βγάλουν μια ανακοίνωση να το μάθουμε και μεις.

Τι άλλα?

Κυριακή αύριο και η πρόγνωση είναι πολύ καλή για τον καιρό, επομένως μια βολτίτσα θα ήταν ότι πρέπει πριν να ξαναχλωμιάσει ο καιρός και αρχίσει να κλαίει..

Τι χρειάζεται να φτιάξει το κέφο του ανθρώπου ?
Ένα παιδικό τραγουδάκι με τα κεφαλάκια των παιδιών να λυγίζουν στον ρυθμό..
Oh la la la la oh oh
I am happy I am happy
I am happy here at the beach!

Έτσι είναι...η ζωή ξεκινάει με ένα τραγούδι και αν αφήσουμε να μας πλησιάσουν οι παιδικές φωνούλες, θα είναι σαν να ξεκινάει και η δική μας μαζί τους,
here at the beach...

Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2011

Σκέφτομαι άρα υπάρχω..

Το σκέφτομαι άρα υπάρχω έρχεται σε αντίθεση με το τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα, έχω άρα υπάρχω.
Τις τελευταίες δεκαετίες οι δυτικές κοινωνίες καλλιέργησαν το "''Εχω άρα υπάρχω" έτσι ώστε η κατανάλωση, που είναι και ο κύριος μοχλός διακίνησης του χρήματος, να βρίσκεται σε μια συνεχή και αυξητική κίνηση.
"Έχω άρα υπάρχω¨, και η διαφήμιση έγινε επιστήμη με τέτοια δύναμη που θα ζήλευε και ο καλύτερος ρήτορας, πολιτικός, ψυχολόγος και προπαγανδιστής άλλων εποχών.

Η αλήθεια είναι ότι είναι πιο εύκολο να σκέφτεσαι ότι θέλεις να αγοράσεις κάτι που στο προτείνουν από γιγαντοοθόνες και περιοδικά παρά να σκέφτεσαι το τι χρειάζεσαι απλά, η απλά να σκέφτεσαι για την ίδια την ζωή.

Έμαθαν οι άνθρωποι να χαμηλώνουν την σημασία της ίδιας τους της σκέψης, να αφήνουν άλλους να αποφασίσουν το τι αμάξι θα πάρουν, το τι θα φορέσουν, τι τι δώρο θα κάνουν, το τι θα φάνε, το που θα πάνε για να ξεσκάσουν, το τι θα βάλουν στο σπίτι τους, όλα έτοιμα, προσχεδιασμένα, αμπαλαρισμένα, και τακτοποιημένα, όλα με την μόνη επιλογή να αποφασίσουν ανάμεσα σε χιλιάδες προιόντα, χωρίς επιλογή όμως να σκέφτονται μόνοι τους.

Νομίζω ότι ποτέ δεν είναι αργά να αρχίσει ένας άνθρωπος να σκέφτεται πραγματικά μόνος του, αν η αλήθεια είναι ότι προυποθέτει πολλών χρόνων εξάσκηση,,,
Η αρχή είναι μια ερώτηση. Η συνέχεια είναι η έρευνα, η γνώση, η διασταύρωση στοιχείων, η κατανόηση του θέματος με διαφορετικές προεκτάσεις.
Μετά είναι η καλλιέργεια της εμπιστοσύνης στην γνώμη του και μετά το θάρρος να την στηρίξει.
Είναι πολύ δύσκολο για πολλούς ανθρώπους να στηρίξουν δημοσίως κάτι που πιστεύουν έστω και αν είναι σίγουροι για την γνώμη τους.
Υπάρχει ο φόβος της απόρριψης, ο φόβος της χλεύης, ο φόβος του εκφοβισμού, ο φόβος της απομόνωσης.

Όμως πως αλλιώς?
Πως αλλιώς θα γίνει ένα τραγούδι αν δεν γράψεις πρώτα μια νότα?
Πως θα γίνει ένα βιβλίο αν δεν ξεκινήσεις πρώτα με μια λέξη?

Ο κάθε άνθρωπος, ο οποιοσδήποτε έχει το βάρος της γνώμης του, έχει το βάρος του να αποφασίσει για το τρόπο που θα ζήσει, για τον τρόπο που διαχειριστεί τα προβλήματα του.
Τι γίνεται όμως όταν τα προβλήματα ξεπερνούν τον στενό κύκλο της ιδιωτικής του ζωής και αφορούν το περιβάλλον που ζει και τις επιπτώσεις που θα έχει η γνώμη του στις μελλοντικές γενιές?
Πολλοί άνθρωποι λένε, "δεν μου πέφτει λόγος"
Μα δεν πέφτει λόγος στον οποιονδήποτε άνθρωπο για τον αέρα που αναπνέει, για την γη που κατοικεί?
Και αν δεν πέφτει λόγος σε αυτόν τότε δεν τον αφήνει αυτόν τον λόγο να τον πάρει κάποιος άλλος?
Άλλοι πάλι λένε " Δεν είμαστε ειδικοί"
Μα αν είναι κάτι που απλά χρειάζεται να ασχοληθεί κάποιος λίγο , με διάβασμα και σκέψη, γιατί να μην μπει στον κόπο, γιατί να μην εμπιστεύεται την κρίση του και την αντίληψη του?

Η κοινωνία μας βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη αλλαγή σε πολλά επίπεδα. Οι πολίτες είναι αναγκαίο πια να σκέφτονται για να υπάρχουν. Την σκέψη να την μετατρέπουν σε λόγο και τον λόγο σε προτάσεις για να μας βρει το γύρισμα του καιρού καλύτερους.

Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011

Ο Βενιζέλος και η κλανιά!

Μετά από την μείωση κατανάλωσης πετρελαίου, ο κ.Βενιζέλος αποφάσισε την έμεση φορολογία των ξύλων για το τζάκι και τις σόμπες.

Μετά απο αυτήν την εξέλιξη, η κατανάλωση φασολάδας σημείωσε αυξητική τάση, τόση ώστε ο Βενιζέλος αποφάσισε να εγκαταστήσει πορδομετριτές ενσωματομένους στους λογαριασμούς τις ΔΕΗ.
Οι καταναλωτές ζητούν να αποσυρθεί αυτό το απεχθές μέτρο δηλώνοντας το αναφέρετο δικαίωμα των πολιτών για αυτοέλεγχο της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος τους.

Kl

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2011

Κάνε και συ ένα Αιολικό Πάρκο. Μπορείς! Μπορείς? Καια επιτέλους επιστροφή χρημάτων από την ΔΕΗ!

σελ 1753 4/6/10 αρ.φύλλου 85
Σε περίπτωση αλληλοεπικάληψης αιτήσεων για την χορήγηση άδειας παραγωγής σε σταθμούς ΑΠΕ σε ορισμένη περιοχή η σε περίπτωση που η ΠΑΕ χρειάζεται να προβεί σε συγκριτική αξιολόγηση αιτήσεων λόγω των ρυθμίσεων του χωροταξικού σχεδιασμού η λόγο της περιορισμένης ικανότητας του δικτύου προτεραιότητας στην λήψη της άδειας έχουν οι αιτήσεις που υποβάλλονται από νομικά πρ. στα οποία μετέχουν οι ΟΤΑ στα όρια των οποίων χωροθετείται ο σταθμός με ποσοστό συμμετοχής που δεν μπορεί να είναι μικρότερο του 33%.
Απαγορεύεται με ποινή ανάκλησης της άδειας η μεταβίβαση σε οποιονδήποτε τρίτο των μετοχών που μετέχουν οι ΟΤΑ.

Το συμπέρασμα είναι λοιπόν ότι μπορούμε να μετέχουμε σε νομικό πρόσωπο με τουλάχιστον το 33% !! αφού υπάρχουν στην περιοχή αλληλοεπικαλημένες αιτήσεις!!!!

Το σκέφτομαι και το ξανασκέφτομαι... Υπάρχουν αυτά που θες σε αυτήν την ζωή και αυτά που μπορείς να πάρεις, αρκεί να μην καταλήγεις να παίρνεις από τους τρεις πύργους τον ψηλότερο..

Ωραία λοιπόν, έχουν βγει οι άδειες εδώ και δέκα χρόνια, ωραία λοιπόν οι χωρικοί τις θέλουν, ωραία λοιπόν, θα δουλέψει ο κόσμος και τα έργα θα γίνουν σωστά.....

Γιατί να βγουν και άλλες? Είναι 3 που περιμένουν...
Μήπως να βάλουμε στο μυαλό μας τουλάχιστον τον πρώην Δήμο Καρύστου να μην τον επιβαρύνουμε άλλο?
Υπάρχει ένα ποσοστό σε κάθε διαμέρισμα, και αν δεν μπορούμε τελείως να σταματήσουμε την επέκταση τουλάχιστον να μην ανοίγουμε νέες πληγές?

Γράφω τόσο καιρό για αυτό το θέμα αλλά θα περίμενα να γράψει και κάποιος άλλος.
Εκτός από τις ανακοινώσεις του Συλλόγου προστασίας περιβάλλοντος άλλος επώνυμα δεν εμφανίζεται.
Γιατί φοβάστε τόσο πολύ? Γιατί αδιαφορείτε?

Στην συνάντηση στα Καλύβια όταν έλεγαν να πάμε μαζί στα υπουργεία με έπιασε μια ντροπή μια να το πω...προσβολή..
Δεν μπορούμε εμείς να τα μάθουμε? Να έρθουμε σε επαφή με επιστήμονες? Με κέντρα ερευνών? Με άλλους Δήμους που έχουν το ίδιο πρόβλημα να δούμε τι έκαναν?
Γιατί πρέπει να πάμε μαζί με τις Εταιρίες?

Οι Εταιρίες κάνουν την δουλειά τους και μεις πρέπει να κάνουμε την δική μας. Είναι σαν να βάζεις τον εργάτη και τον ιδιοκτήτη μαζί.. Δεν γίνεται, είναι λάθος.

Αλλιώς σε βλέπει ο άλλος όταν είσαι σίγουρος, ξέρεις σε βάθος το πρόβλημα ξέρεις πια ακριβώς πρέπει να είναι η στάση σου. Σε σέβεται περισσότερο και οι σοβαρές Εταιρίες σε εκτιμούν και προσέχουν πιο πολύ, οι άλλες απλά εξαφανίζονται..
Είναι μέρος της Εταιρικής Ηθικής.

Νομίζω ότι έχω ξεκάθαρα γράψει πολλές απόψεις που ελπίζω να βοήθησαν κάποιον να σχηματίσει μια ιδέα για του τι γίνεται.
Βέβαια υπάρχουν πολλά άρθρα κυρίως στον Νότιο Ευβοικό που μπορείται να έχετε μια σφαιρική γνώση.


Χαλκίδα 2-12-2011

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΘΕΜΑ: Επιστροφή χρημάτων στην Κάρυστο
Με επίκαιρη ερώτησή του ο Βουλευτής Κώστας Μαρκόπουλος, ζήτησε από την κυβέρνηση να ενεργοποίηση τον νόμο 3851/2010, με βάση τον οποίο, το 1% των κερδών των αιολικών πάρκων, επιστρέφουν στους καταναλωτές της ΔΕΗ της περιοχής εγκατάστασης τους. Αυτό όμως δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά στην Ελλάδα. Και βέβαια, ούτε στην Κάρυστο, όπου υπάρχει το ισχυρότερο αιολικά δυναμικό στην Ελλάδα.
Ο Υφυπουργός κος Μανιάτης, απάντησε θετικά:
«Η ερώτησή σας είναι δίκαιη και σωστή. Πριν 3 ημέρες, υπέγραψα την υπουργική απόφαση για υλοποίηση αυτού του νόμου. Σας ενημερώνω ότι η επιστροφή θα γίνει μετά τρίμηνο.
Τόσο απαιτείται για την εκκαθάριση. Το συνολικό ποσό που έχει παρακρατηθεί για όλη την Ελλάδα και αφορά επιστροφή προς τους καταναλωτές, είναι μέχρι σήμερα 3,8 εκ ?. Ειδικά για την Κάρυστο είναι 326.000 ?. Θα υπάρχει αξιόλογη επιστροφή μέσω ΔΕΗ, π.χ. στους Στουππαίους και τον Πολυπόταμο περί τα 350 ? ανά καταναλωτή. Στα Ν. Στύρα 300 ? ανά καταναλωτή. Και μικρότερα ποσά σε άλλους 1.672 καταναλωτές!»
Ο κος Μαρκόπουλος έκλεισε λέγοντας:
«Επιτέλους, μετά από πολλούς μήνες και χρόνια.μια επιστροφή! Η ΔΕΗ που έγινε όχημα χαρατσιού, που ζητάει 30% αύξηση, που αυξάνει σε χρόνους κρίσης τους μισθούς των διευθυντών..επιτέλους επιστροφή! Χαίρομαι που αφορμή γίνεται η ερώτησή μου.

Τα τροπικά δάση του Αμαζονίου και μεις....

Είναι πολύ ενδιαφέρον να κάνει κανείς παραλληλισμούς και να ψάχνει να βρει κοινά σημεία.
Όχι και πολύ παλιά οι άνθρωποι βρήκαν την Αμερική και είπαν! " Πω πω!! Τι μεγάλο μέρος! Όλο δικό μας! " Βέβαια υπήρχαν και κάτι μισόγυμνοι που ζούσαν σε σκηνές επειδή δεν μπορούσαν να συλλάβουν σαν έννοια της ιδιοκτησίας πάνω στην Γη, μιας και η Γη ήταν η Μάνα τους και δεν μπορούσαν να την θεωρήσουν κτήμα τους. Άλλωστε ακολουθούσαν τα βουβάλια , τα μπούφαλο, που ήταν η κύρια πηγή τροφής τους και συντήρησης τους.
Έτσι λοιπόν οι λευκοί, όταν τους τέλειωσαν τα ποτά και οι καθρέπτες, σκότωσαν σε μια μέρα, ΜΟΝΟ ΣΕ ΜΙΑ ΜΕΡΑ , ένα εκατομμύριο βουβάλια και τους καταδίκασαν στην πείνα.
Μετά τους στρίμωξαν σε κάτι άγονα μέρη και τους απογόρευσαν να πηγαίνουν στο σχολείο η να κάνουν οποιαδήποτε δουλειά εκτός των καταυλισμών.
Όμως σε μας αυτό έφτανε εντελώς διαφορετικά μέσα από τους μάγκες κάου μπόυς με τα στραβά πόδια, και το μάλμπορο στο στόμα.
Όχι ότι αυτοί περνούσαν και καλύτερα αφού τους έθαβαν ακόμα και με τις μπότες γιατί δεν μπορούσαν να τις βγάλουν.
Όταν η νέα Γη γέμισε από άχρηστους και απόβλητους ευγενείς, διωγμένους από τον Νόμο και την κοινωνία, θρησκευόμενους που τους κυνήγαγε ο Πάπας και ο παπάς, απελπισμένους να ξεφύγουν από τρομερές αρρώστιες και λοιμούς, και τους τέλειωσαν τα κυνηγητά με τους Ινδιάνους, βρήκαν ότι στην Αφρική ζούσαν πολλά μαύρα ανθρωπάκια, που ζούσαν και αυτά γυμνά η ημίγυμνα και θα μπορούσαν να έχουν τους κατά δικούς τους δούλους.
Μη δει άνθρωπο γυμνό ο Λευκός, αμέσως ήθελε να τον εξολοθρεύσει, άλλωστε δεν θεωρούσαν ότι ήταν άνθρωποι.
Σήμερα σκεφτόμαστε το πως ήταν δυνατόν, να πηγαίνουν να αρπάζουν ανθρώπους και αυτό να μη φαίνεται σε κανέναν στον πλανήτη Έγκλημα.
Όχι όμως σε όλον τον πλανήτη, μόνο στον πλανήτη του λευκού που τα πράγματα γίνονται ηθικά η ανήθικα, σωστά η λάθος, όμορφα η άσχημα ανάλογα το από που και πως θα μπορεί να βγάλει κέρδος.
Μετά ανακάλυψαν ότι τα Τροπικά Δάση ήταν τεράστια, ατελείωτα, και κει βέβαια υπήρχαν κάτι ενοχλητικοί, αλλά δεν βαριέσαι? Το είχαν μάθει το κόλπο από τους Ινδιάνους και την Αφρική οπότε ακολούθησαν την all times classic συνταγή.
Τα χρόνια πέρασαν και ο Λευκός ανακάλυψε ότι τα περισσότερα φάρμακα βγαίνουν από τα φυτά, τα φυτά που εξαφάνιζαν σωρηδόν στον Αμαζόνιο.
Ακόμα ανακάλυψαν μια τρύπα στην ατμόσφαιρα που δεν τους άφηνε πια να ζεσταίνονται η να κρυώνουν σε κάποια ισορροπία, και όταν κοίταξαν το απο που ξεκινάει είδαν ότι δεν έπρεπε πια κόβουν τα δέντρα στα Δάση.

Όμως ο πλανήτης δεν είχε πια κάτι άλλο να δώσει στον άπληστο και αχόρταγο Λευκό που πιο πολύ από κάθε άλλον πάνω στην Γη σκέφτεται μόνο το πως να μετατρέψει ότι του προσφέρει σε χρήμα.
Εμείς εδώ λέμε, "Τι να τα κάνουμε τα βουνά? Τι προσφέρουν? "
Σκεφτόμαστε ότι ξέρουμε όλες τις απαντήσεις, και τίποτα δεν θα βλάψει την ισορροπία του οικοσυστήματος και πάρα πέρα εμάς.
Αυτά σκεφτόμουνα πριν που σφουγγάριζα τις αυλές . Προχτές ένα τεράστιο σμήνος από ψαρόνια είχε γεμίσει τον τόπο. Τα πάντα ήταν γεμάτα πουλιά! Ούτε ένα εκατοστό γης δεν ήταν χωρίς ένα πουλάκι!
Θυμήθηκα τα πουλιά του Χίσκοκ και με έπιασε ένας ...φόβος...
Όμως τα πουλιά έφυγαν και έμειναν οι κουτσουλιές!!
Μιλάμε για πολλές κουτσουλιές! Σφουγγάρισα και καθάρισα αλλά τις δικές μου κουτσουλιές στα δικά τους τα σπίτια, ποιος θα τα καθαρίσει?

Δεκέμβρης

Με το που μπαίνει ο Δεκέμβρης ο περισσότερος κόσμος σκέφτεται τις γιορτές και χαμογελά..Εγώ και πολλοί σαν και μένα σκεφτόμαστε τις γιορτές με ανάμεικτα συναισθήματα.
Από την μια οι διακοπές και η χαρούμενη διάθεση, το στόλισμα του σπιτιού και οι οικογενειακές συγκεντρώσεις, και από την άλλη, μου χαλάει την σειρά.
Με το που καταφέραμε να συντονιστούμε με την ύλη των μαθημάτων, που επιτέλους συγκεντρώθηκαν τα παιδιά και μπήκαμε σε μια σειρά, έρχονται οι διακοπές, και άντε πάλι από την αρχή!
Οι πρώτοι στολισμοί φάνηκαν στις βιτρίνες και στα σπίτια δίνοντας μια χαρούμενη νότα στην θλιβερή μουσική της καθημερινότητας.
Πήραμε την δόση μας και αγωνιούμε κιόλας για την επόμενη, που φυσικά για να έρθει θα ακούσουμε πάλι όλα τα μέσα που υπάρχουν στον ψυχολογικό πόλεμο..
Εν τω μεταξύ πάντα κάτι γίνεται για να μην μπορεί να ηρεμήσει ο άνθρωπος.
Η Τουρκία μαζεύει στρατό στα σύνορα με την Συρία και η Ρωσσία προμηθεύει οπλισμό στην Συρία....
Τα σημάδια του πολέμου μαζεύονται και ας ελπίζουμε ότι αυτή η ...γρίπη ...δεν θα γυρίσει σε πνευμονία....


Ο Δεκέμβρης και τα Χριστούγεννα ίσως βοηθήσουν να αλλάξει λίγο αυτή η σφικτή έκφραση στα πρόσωπα των ανθρώπων.
Ένα χαμόγελο πάρα πάνω, ένα γέλιο, μια καλή κουβέντα...
Στην ουσία του ο άνθρωπος το μόνο που θέλει είναι μια συμπαράσταση για να νιώσει δυνατότερος να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του..

Δεν υπάρχουν ενιαίοι καθρέπτες για να αντικατροπτίζουν την καθημερινότητα αλλά πολλά πολλά διάσπαρτα κομμάτια απλωμένα στο μυαλό μας.
Σε κάθε κομματάκι φαίνεται και από λίγο μια εικόνα, μια σκέψη, ένα όνειρο, και όποιος πιστεύει ότι μαθαίνει τον κόσμο κοιτώντας μόνο τον δικό του καθρέπτη πλανάται πλάνη οικτρά...

Γεννήθηκε ο Χριστός τον Δεκέμβρη? Όχι. Και λοιπόν? Εδώ δεν έχει σημασία πια τον πιο μήνα... γεννηθήκαμε πια και μεις που περάσαμε τα πρώτα άντα, πειράζει το τι έγινε πριν τόσες χιλιάδες χρόνια? Σημασία έχει να μένουμε στο νόημα της ύπαρξης του, έστω και αν αμφισβητούμε και αυτήν την ίδια...
Όλοι μιλούν για την αγάπη..
Αν ήμαστε λίγο κυνικοί η αγάπη είναι το χειρότερο και σκληρότερο επιχείρημα καταπίεσης και χειραγώγησης από το άτομο μέχρι και ολόκληρων πληθυσμών.

Πόσους καθρέπτες πρέπει να ενώσουμε για να δούμε το πραγματικό πρόσωπο της αγάπης?
Της αγάπης για τους ανθρώπους, της αγάπης για το περιβάλλον, της αγάπης για την ουσία της ζωής της ίδιας?

Στις μέρες μας και στα μέρη μας, που τα πράγματα δυσκολεύουν τόσο πολύ και η χώρα μετατρέπεται σε χώρο όπως είπε η Κανέλλη, το πρόσωπο της αγάπης θα το κοιτάξω μέσα από το καθρεπτάκι της κατανόησης.